แนวคิดที่ละเอียดลึกซึ้งในการออกแบบโครงการ | คมชัดลึก

           การออกแบบที่มีคุณภาพจะต้องประกอบด้วยข้อมูลทุกภาคส่วนนำมาประกอบกันเป็นพื้นฐาน แล้วรังสรรค์ผลงานอย่างมีเหตุมีผล ไม่ใช่จินตนาการเรื่อยเปื่อยไร้ทิศทาง แม้ได้แรงบันดาลใจมาเต็มล้นแต่ขาดความเป็นได้ ขาดความจริง ขาดองค์ประกอบอื่นๆ รอบด้าน แรงบันดาลใจเหล่านั้นก็ล้มเหลว เป็นความฝันลมๆ แล้งๆ จากประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาผลงานที่ถือว่าประสบความสำเร็จส่วนใหญ่เกิดจากความสำเร็จในความนิยมการใช้งานของยุคสมัย และยิ่งร่วมสมัยไปหลายๆ ยุคก็แสดงถึงความสำเร็จมากขึ้นไปอีก และยิ่งสามารถชี้นำสังคมด้วยแล้วนั้นผลงานเป็นต้นแบบต้นน้ำให้สังคมอื่นด้วยก็ยิ่งนับความสำเร็จได้มากเข้าไปอีก 
 
          ความใฝ่ฝันของนักออกแบบแทบทุกคนจึงพยายามมุ่งเน้นที่จะออกแบบให้เกิดความแตกต่าง มีความพิเศษ มีไอเดียสร้างสรรค์ใหม่ให้แก่โลก เป็นผู้สร้างกระแสไม่ใช่ตามกระแส ให้ผู้อื่นลอกไม่ใช่ลอกเลียน ไม่สนับสนุนการลอกเลียนแต่หันไปสร้างเอกลักษณ์ให้ตัวเอง ประเด็นสำคัญจึงอยู่ที่การสร้างเอกลักษณ์ให้ตนเองจนเป็นแบบฉบับเฉพาะตัว และแบบฉบับนั้นมีคุณค่ามากขึ้นและมากขึ้นเพราะกระแสสังคมโลกไปในทางที่เน้นความเป็นตัวตนและท้องถิ่น
 
          ขั้นตอนสำคัญของนักออกแบบที่สำคัญที่สุด และเป็นช่วงเวลาที่เป็นหัวเลี้ยวหัวต่อในโครงสร้างความคิดของโครงการ เพื่อให้เกิดสาระสำคัญของการออกแบบอย่างถูกทิศ ตรงวัตถุประสงค์ คือ การแปรรูปจากแรงบันดาลใจสู่ผลงานออกแบบ
 
          สาระในการแปรรูป ไม่ใช่เพียงแค่รูปแบบรูปทรงเท่านั้น แต่จะเป็นการแปรรูปที่นำเนื้อหามาใช้งานอย่างสมเหตุสมผล นำมาประยุกต์พัฒนาต่อยอดให้สำเร็จ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจ การค้า ลักษณะองค์กร และการใช้สอยของผู้อยู่อาศัย การแปรความจากข้อมูล จึงไม่ใช่แค่เรื่องผิวเผิน แต่เป็นเรื่องที่ต้องละเอียดทุกมุม 360 องศา เสมือนการเจียระไนเพชรจากก้อนกรวดและแร่ธาตุ
 
          การแปรความต้องตอบโจทย์ได้ทุกเรื่องครอบคลุม โดยเนื้อหาสาระของต้นแบบ ต้นกำเนิดแรงบันดาลใจจึงเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาค้นคว้าเพื่อสื่อสารออกมาเป็นภาษาแห่งการออกแบบที่ดีนั่นเอง ที่กล่าวมาทั้งหมดกำลังจะโยงใยสู่การสร้างสรรค์ผลงานออกแบบที่มีคุณภาพ อันเป็นข้อคำนึงที่สำคัญของผู้ประกอบการและนักออกแบบจะต้องทำร่วมกันเพื่อการก่อเกิดผลงานที่มีคุณภาพนั่นเอง
 
          การออกแบบผลงานใหม่ๆ ในปัจจุบัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งโครงการอาคารสถานที่ สถาปัตยกรรม การออกแบบภายในและมัณฑนศิลป์ จึงต้องผ่านกระบวนการทางความคิด โดยสามารถแยกแยะประเภทจากเล็กที่สุดไปหาใหญ่ที่สุด และองค์ประกอบในการออกแบบดังนี้ครับ

          1.การออกแบบพื้นผิว
          การออกแบบที่สามารถครอบคลุมทุกส่วนให้มีเอกภาพได้ อาจลงลึกไปถึงอณูผิวของวัสดุที่มีรายละเอียดพื้นผิว ในที่นี้คือ ผิวสัมผัสของสิ่งต่างๆ ในบรรยากาศตั้งแต่ลายผ้า ลวดลายวัสดุกรุผนัง ลามิเนต กระจก ไม้ หินประเภทต่างๆ ที่อาจกำหนดลักษณะผิวเฉพาะตัวขึ้นได้ ผิววัสดุเป็นที่ที่ถ่ายทอดแรงบันดาลใจมากมาย และสามารถกำหนดเป็นโครงความคิดที่เชื่อมโยงกับส่วนอื่นๆ ได้

          2.การออกแบบผลิตภัณฑ์
          สภาพแวดล้อมรอบตัวทุกอย่างสามารถออกแบบให้ครอบคลุมได้ให้เป็นเอกภาพเดียวกัน วัตถุสิ่งของ ผลิตภัณฑ์ใช้สอยของมนุษย์ และถ้าสามารถออกแบบให้อยู่ในแรงบันดาลใจเดียวกันได้ เชื่อมโยงกันได้ทั้งหมด ความสง่างามและทรงคุณค่าจะมีขึ้นมาตามกัน ในหมวดนี้มีมากมายหลายส่วนรอบตัว
 
          3.การออกแบบศิลปะตกแต่งและงานศิลปะ
          การสร้างสรรค์ผลงานที่มีคุณภาพ และทรงคุณค่าจะมีจุดเชื่อมต่อโยงใยกัน เช่น ศิลปะภาพจิตรกรรมตกแต่งผนัง ประกอบด้วยโทนสีที่เชื่อมต่อกับโครงสีในการตกแต่งแวดล้อมด้วยบรรยากาศไปด้วยกัน สีของพรมปูพื้นกับผ้าบุเฟอร์นิเจอร์ต่อกันติดกับสีของภาพเขียน ในขณะที่บางครั้ง การออกแบบที่เชื่อมโยงกันอาจหมายถึง การออกแบบที่ใช้แนวคิดความขัดแย้งที่สวยงามได้ โดยการออกแบบอาจจะสามารถเติมเต็มซึ่งกันและกันได้ บางครั้งการกำหนดงานประติมากรรมอาจมีไอเดียที่สะท้อนบรรยากาศ และแนวคิดหลักของโครงการด้วย
 
          4.การออกแบบเสื้อผ้าเครื่องแต่งกายและเครื่องประดับ
          การออกแบบลงลึกไปสู่ผิวสัมผัส โดยตรงของมนุษย์ คือ เสื้อผ้าอาภรณ์ เครื่องประดับร่างกายในหมวดนี้มีวัฒนธรรมมาช้านาน เป็นรากฐานความเป็นอารยะในอดีต มีประวัติศาสตร์แห่งการสร้างสรรค์ที่เป็นเอกลักษณ์ของเผ่าพันธุ์มนุษย์ ยิ่งถ้าผู้ออกแบบสามารถเชื่อมโยงให้เข้ากับบรรยากาศของโครงการได้ก็ยิ่งถือว่าเป็นความละเอียดอ่อนทางปัญญาที่จะสะท้อนวิสัยทัศน์ขององค์กรนั้นๆ และเสริมคุณค่าในผลงานให้เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล
 
          5.การออกแบบเครื่องเรือน
          วงกว้างที่สุดหมวดหนึ่งที่สามารถถ่ายทอดแรงบันดาลใจออกมาเป็นผลงาน และสามารถเชื่อมโยงกับโครงคิดหลักของงานออกแบบทั้งโครงการได้อย่างสมดุลเป็นที่แสดงไอเดียสร้างสรรค์ที่มากมาย เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ในแต่ละยุค มีนวัตกรรมที่พัฒนาโดยตลอดจากนักออกแบบทั้งโลก
 
          นักออกแบบหลายคนมีชื่อเสียงจากการออกแบบเฟอร์นิเจอร์ และยิ่งผลงานนั้นสามารถอธิบายในเนื้อหาร่วมกับสถาปัตยกรรม ออกแบบภายใน แล้วนั้นก็ยิ่งส่งเสริมผลงานให้มีเสน่ห์ที่สุด หลักสำคัญต้องเล่าเรื่องราวให้ได้ในธีมเดียวกันกับโครงการ
 
          6.การออกแบบภายใน
          บรรยากาศภายในอาคาร คือ อีกเรื่องราวที่มีเนื้อหามหาศาล เป็นศิลปะการจัดวาง และการสร้างสรรค์พื้นที่ (SPACE) อันทรงคุณค่าเกี่ยวพันกับพฤติกรรมมนุษย์ผู้ใช้งานโดยตรง แนวความคิดและแรงบันดาลใจสามารถกำหนดให้โครงการมีเอกลักษณ์จากการออกแบบภายใน ซึ่งมีหลายแห่งอาจกล่าวอีกคำหนึ่งว่า “สภาพแวดล้อมภายใน” หรือ “สถาปัตยกรรมภายใน” หรือ “มัณฑนศิลป์” แต่โดยวัตถุประสงค์ที่สร้างสรรค์พื้นที่ภายในให้มีศักยภาพในการใช้สอย ตลอดจนสุนทรียภาพในการ “อยู่” โดยมีสภาวะ “น่าสบาย” เป็นแนวทางในการตอบสนองจาก “แรงบันดาลใจ”
 
          7.การออกแบบสถาปัตยกรรม
          หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนอารยธรรมของโลกที่ชัดเจนที่สุด มีพลังและส่งผลต่อพฤติกรรมมนุษย์ในแต่ละยุคสมัย ในที่นี้จะกล่าวถึงการเชื่อมโยงกันของสถาปัตยกรรม และสิ่งต่างๆ รอบตัวตั้งแต่เล็กสุดถึงใหญ่สุด 
 
          สถาปัตยกรรม คือ โครงเรื่องหลักที่สำคัญและอาจเป็นต้นกำเนิดของธีมเรื่องที่ต้องคิด 360 องศา ตั้งแต่การตลาด  กฎหมาย สภาพที่ดิน พฤติกรรม จิตวิทยา วัสดุ นวัตกรรม ฯลฯ
 
          8.การออกแบบภูมิสถาปัตย์
          การออกแบบพื้นที่ภายนอกอาคาร การจัดสวน การออกแบบเรื่องราวสภาพแวดล้อมภายนอก บรรยากาศรอบทิศของอาคาร โดยหลักคิดในการออกแบบควรเชื่อมโยงต่อเนื่องจากภายในสู่ภายนอก หรือจากภายนอกเข้าสู่ภายใน ไม่ควรแยกขาดระหว่างอาคารและภูมิสถาปัตย์ และยิ่งถ้ามองจากผนังสามารถเห็นความต่อเนื่อง เห็นการใช้สอยและแรงบันดาลใจที่สัมพันธ์กัน 
 
          จากนั้นถ้าสามารถขยายต่อผังโครงการผังเมือง จนใหญ่สุดคือ การออกแบบเมืองจะเป็นไปได้ไหมถ้านักการเมืองคิดละเอียดสุด ลึกสุด กว้างสุดและไกลสุด นี่คือ วิสัยทัศน์ของคนอารยะที่ไม่เว้นแม้แต่รายละเอียด
 
          ท่านใดสนใจร่วมสนทนากับ อ.เอก สามารถพูดคุยได้ที่ www.facebook.com/akekapong > treetrong รักในหลวง แอทเข้ามาเป็นเพื่อน และสามารถติดต่อขอคำปรึกษาด้านการออกแบบได้ที่ โทร.0-2984-0091-2 หรือ 08-6331-7433