นกกินแมลงกระหม่อมแดง
คอลัมน์นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกกินแมลงกระหม่อมแดง : http://www.oknation.net/blog/plains-wanderer
นกกินแมลง (Babbler) เป็นหนึ่งในกลุ่มนกที่มีความหลากหลายที่สุดในประเทศไทย เกือบทั้งหมดเป็นนกประจำถิ่นที่พบในป่าดิบหรืออยู่อาศัยตามภูเขาสูง มีไม่กี่ชนิดที่พบได้ตามทุ่งหญ้าในที่ราบ หากแยกกลุ่มของ นกปากนกแก้ว (Parrotbill) นกกินแมลงตาเหลือง (Yellow-eyed Babbler) และ นกคอขาวน้อย (Lesser Whitethroat) ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความแตกต่างทางดีเอ็นเอกับนกกินแมลงอื่นๆ จนสามารถแยกเป็นอีกวงศ์หนึ่งได้ออกไป นกกินแมลงที่เราจะพบเห็นได้ยามออกไปดูนกตามท้องทุ่งใกล้บ้านก็จะเหลือเพียง นกกินแมลงกระหม่อมแดง (Chestnut-capped Babbler) เพราะค่อนข้างชัดเจนว่า นกพงหญ้า (Chinese Grass Babbler) ซึ่งเป็นนกกินแมลงอีกชนิดที่เคยมีอยู่ตามทุ่งในภาคกลางตอนล่างนั้นได้สูญพันธุ์ไปจากเมืองไทยแล้ว
นกกินแมลงกระหม่อมแดงเป็นนกกินแมลงขนาดกลาง จุดเด่นคือกระหม่อมสีส้มเข้ม ใบหน้าสีขาวโพลน มีแถบคาดตาสั้นๆ สีดำแลดูคล้าย “หน้ากาก” ลำตัวด้านบนเป็นสีน้ำตาล อกสีขาวและมีลายขีดเล็กๆ กระจายอยู่ทั่วไปท้องสีเหลืองนวล ปากค่อนข้างหนาและมีสีดำ หางค่อนข้างยาว ขนหางแต่ละเส้นมีความยาวลดหลั่นกันไปและมีปลายมน ทำให้เห็นลักษณะเป็นพุ่ม ม่านตาเป็นสีแดง แต่นกที่ยังโตไม่เต็มวัยมีม่านตาสีขาว
นกกินแมลงชนิดนี้มักอยู่รวมกันเป็นคู่หรือเป็นฝูงเล็กๆ ปกป้องอาณาเขตหากินตลอดทั้งปีเช่นเดียวกับนกกินแมลงชนิดอื่นๆ ที่พบตามป่า หาแมลงโดยมุดไปตามพงหญ้ารกๆ หรือพุ่มไม้เตี้ยๆ มีอุปนิสัยขี้อาย มักไม่ค่อยออกมาเกาะกิ่งไม้ในที่โล่งให้เห็นตัวชัดๆ นอกจากยามร้องเพลงจับคู่หรือประกาศอาณาเขต เมื่อรู้สึกถึงอันตรายจะร้องเตือนภัยและซ่อนตัวจนมองเห็นได้ยาก
นกกินแมลงกระหม่อมแดงเป็นนกประจำถิ่นที่พบบ่อยตามทุ่งหญ้า และชายป่า โดยเฉพาะตามไม้พุ่มในป่าเต็งรังตั้งแต่ที่ราบจนถึงระดับความสูง 1,500 เมตร ลักษณะที่อยู่อาศัยคล้ายกับ นกกินแมลงตาเหลือง ที่มักพบได้ในบริเวณเดียวกัน มีขอบเขตการกระจายพันธุ์ทางตอนเหนือของอินเดีย ตอนใต้ของจีน ลงมาจนถึงคอคอดกระ นอกจากนี้ยังพบได้บนเกาะชวา
แหล่งดูนกใกล้กรุงเทพที่สามารถพบนกกินแมลงกระหม่อมแดงได้บ่อยๆ ได้แก่ บริเวณทุ่งหญ้ารอบๆ อ่างเก็บน้ำบางพระ จ.ชลบุรี และม.เกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จ.นครปฐม
นกกินแมลงกระหม่อมแดง
ชื่ออังกฤษ Chestnut-capped Babbler
ชื่อวิทยาศาสตร์ Timalia pileata (Horsfield, 1821)
วงศ์ (Family) Timaliidae (วงศ์นกกินแมลง)
อันดับ (Order) Passeriformes (อันดับนกเกาะคอน)