สัมผัสทั้ง 4 มีผลในการออกแบบ | คมชัดลึก

          แรงบันดาลใจหลายครั้งเกิดขึ้นจากสิ่งที่กระทบเข้ามาใกล้ตัว ในชีวิตประจำวันของเราอาจเจอบ่อย โดยเฉพาะการรับรู้ที่สามารถเกิดขึ้นได้ตลอด 24 ชั่วโมงแม้กระทั่งในฝัน
 
          บ่อยครั้งที่งานออกแบบดีๆ เกิดจากการได้รับภาพนิมิตในฝัน เกิดผลงานดีๆ ที่สร้างสรรค์สุดขั้วจินตนาการ และบ่อยครั้งที่เมื่อผู้ออกแบบเข้าไปสัมผัส รับรู้ ต้นตอแห่งความคิด เช่น ได้ไปพักผ่อนริมทะเล ได้ยินเสียงคลื่นกระทบฝั่งก็เกิดจินตนาการนึกภาพออกมาเป็นผลงานที่มีที่มาจากเกลียวคลื่น จนสามารถกำหนดออกมาเป็นรูปแบบเฉพาะไปจนถึงการกำหนดสีสัน และกิจกรรมต่างๆ ในงานออกแบบที่สะท้อนอารมณ์จากท้องทะเล หรือได้มีโอกาสเดินทางท่องเที่ยวในเมืองใหญ่ เห็นแสงไฟเกิดแนวคิดเรื่องการใช้แสงในการออกแบบที่มีที่มาจากแสงกลางคืน และนำไปสู่การออกแบบบรรยากาศเอนเตอร์เทนเมนท์แห่งหนึ่ง
 
          ฉะนั้นการออกแบบที่มีไอเดียสร้างสรรค์มักเกิดขึ้นได้อย่างสม่ำเสมอ จากการรับรู้ทุกโสตประสาท และหลังจากนั้นก็เข้าสู่กระบวนการถ่ายทอดที่เข้าสู่ทุกโสตประสาทได้เช่นกัน

1.รูป
          กายภาพอย่างหนึ่งที่เห็นได้ด้วยตาเปล่า การรับรู้ด้วยตามักจะเกิดขึ้นได้ก่อนการรับรู้อื่นๆ นักออกแบบจะเริ่มจากการมองและสังเกตเห็นรูปร่าง รูปทรงแล้วคัดเลือกนำมาใช้ หรือการเห็น “สีสัน” แล้วเกิดไอเดียแล้วคัดสรรสีที่เหมาะสมมาใช้ในงานออกแบบ สีสันจากธรรมชาติ สีสันจากนิตยสาร สีสันจากผลิตภัณฑ์ที่มนุษย์สร้างขึ้น โดยอาจนำมาจัดเรียงร้อยสีใหม่ให้สละสลวยมากขึ้น หรือประยุกต์ใช้สีให้เข้ากับงานในประเภทต่างๆ “แสง” ก็เป็นสิ่งที่รับรู้ได้ด้วยตา ปรากฏให้เห็นเป็นรูปร่างที่มีมาพร้อมกับเงา ซึ่งต้องคู่กันระหว่างแสงและเงา อันมีผลอย่างมากต่อการรับรู้ ความงดงาม การปรากฏเป็นวัตถุต่างๆ ที่มองเห็นต้องอาศัยแสงและเงาทั้งสิ้น “แสง” จึงมีบทบาทอย่างมากในการออกแบบ และ “แสง” ก็คือหัวใจของแรงบันดาลใจที่สามารถนำมาใช้ได้ทันที “รูป” คือสิ่งแวดล้อมรอบตัวที่มองเห็นและสามารถนำมาใช้ได้ทันที และถือว่าง่ายที่สุดที่มนุษย์รับรู้ได้

2.รส
          การสัมผัสรสชาติแล้วเกิดแรงบันดาลใจดีๆ มักเกิดขึ้นได้อย่างสม่ำเสมอ “ลิ้น” เป็นอวัยวะรับรู้รสชาติต่างๆ จืด เปรี้ยว หวาน เค็ม ขม ฟาด อร่อย ไม่อร่อย ล้วนมีผลต่อการสร้างสรรค์ผลงานออกแบบและผลงานศิลปะได้เหมือนกัน เช่น อาหารของร้านอาหารทะเลแห่งหนึ่งมีรสชาติที่อร่อย หลากรสและจัดจ้าน ซึ่งสะท้อนออกมาเป็นการออกแบบบรรยากาศร้านอาหารซีฟู้ดที่มีจังหวะของการใช้สี เทคนิคพื้นผิวของวัสดุ และรูปทรงของเฟอร์นิเจอร์ที่มีสีสันจัดจ้าน ได้ความรู้สึกในการออกแบบภายในที่สะท้อนจากรสชาติอาหารที่ไปด้วยกันได้อย่างเหมาะเจาะ
 
3.กลิ่น
          ประสาทสัมผัสรับรู้ผ่านจมูกเป็นความรู้สึกที่เกิดขึ้นตลอดและแยกแยะได้ หอม เหม็น ฉุน สาบ โดยสามารถแยกแยะละเอียดลงไปได้อีกตามวัตถุต่างๆ แต่โดยส่วนใหญ่จะรับรู้จากกลิ่นหอมมาสู่แรงบันดาลใจเสียมากกว่ากลิ่นที่ไม่พึงประสงค์
 
          กลิ่นนำไปสู่จินตนาการได้อยู่บ่อยครั้งและสามารถทำให้นักออกแบบนึกภาพฝันไปต่างๆ นานา เป็นที่น่าอัศจรรย์ว่าสิ่งที่เรามองไม่เห็น แต่สามารถสัมผัสได้ รับรู้ได้หลากหลายอารมณ์ เช่น กลิ่นของมะลิสะท้อนรูปแบบวิถีไทย กลิ่นหอมของน้ำหอมจากยุโรปจินตนาการถึงบ้านหรูกลางกรุงปารีส ซึ่งการตีความต่างๆ เหล่านั้นก็อยู่ที่ประสบการณ์ของผู้รับรู้ว่าจะถ่ายทอดผลงานจากกลิ่นออกมาได้อย่างไร ซึ่งมีความแตกต่างกันได้เช่นกัน
 
4. เสียง
          ทธิพลจากการฟังมีพลังมหาศาลต่อจินตนาการ ส่งผลต่อการถ่ายทอดแรงบันดาลใจมากมาย ต้นเสียงเป็นความรู้ ก็ประกอบด้วยข้อมูลจากการฟัง สามารถรับรู้เนื้อหาสาระ นำมาถ่ายทอดสู่งานออกแบบที่มีคุณภาพต่อไป
 
          ต้นเสียงเป็นดนตรี ได้รับความบันเทิงมีจินตนาการต่างๆ นานา ตามจังหวะของดนตรีและเนื้อหาในบทเพลง แล้วนำมาถ่ายทอดเป็นผลงานออกแบบที่มีแนวคิดมาจากดนตรีหรือเพลงนั้นๆ
 
          ต้นเสียงมาจากธรรมชาติ อาจจะได้ความรู้สึกมาจากการกระทบของใบไม้ที่ลู่ลม จนได้ไอเดียในการออกแบบรีสอร์ทแห่งหนึ่ง โดยผนังของรีสอร์ทแห่งนั้นพลิ้วไหวได้ ขยับผิวได้เหมือนใบไม้ที่พลิ้วไหวเกิดเป็นมุมมองอาคารที่น่าสนใจ 
 
          หลายกรณีศึกษาที่เกิดขึ้นจากต้นเสียงต่างๆ แล้วก็สามารถถ่ายทอดสู่เสียงที่เกิดขึ้นในผลงานสร้างสรรค์ เช่น เสียงดนตรีหรือการประพันธ์ดนตรี เป็นต้น
 
5.สัมผัส
          นักออกแบบในช่วงหลังๆ มักจะออกแบบผลงานสร้างสรรค์ที่มีผิวสัมผัสต่างๆ ที่สามารถถ่ายทอดแนวคิดบางอย่างผ่านรูปแบบของพื้นผิวที่แตกต่างกัน 
 
          การสัมผัส คือพื้นผิวต่างๆ ที่เกิดขึ้นในธรรมชาติหรือสิ่งที่ประดิษฐ์ขึ้นมา แล้วนำลักษณะเฉพาะเหล่านั้นมาถ่ายทอดออกเป็นผลงานที่มีแพทเทิร์นพื้นผิวต่างๆ มากมายตามจินตนาการ เป็นการออกแบบที่มีคุณภาพอย่างหนึ่งที่ลงลึกถึงรายละเอียดของพื้นผิวที่มีเสน่ห์ และทรงคุณค่ามากขึ้นนั่นเอง เช่น การออกแบบโต๊ะชิ้นหนึ่งที่ผิวสัมผัสของโต๊ะเป็นไม้ธรรมชาติ มีร่องเล็กๆ ที่ทำให้จินตนาการถึงธรรมชาติ หรือการออกแบบลายผ้าที่ผิวสัมผัสดูนุ่มนวลพลิ้วไหวน่าสัมผัส ลูกเล่นของพื้นผิวขึ้นอยู่กับแนวทางของนักออกแบบ โดยสามารถกำหนดขึ้นมาให้เกิดเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของแต่ละโครงการ
 
          สัมผัสทั้ง 4 เหล่านี้ คือ องค์ประกอบสำคัญที่กระทบพฤติกรรมผู้บริโภคครบทุกส่วน ถ้านำมาใช้ก็จะมีพลังมหาศาล หลังจากนั้นการออกแบบจะนำเสนอให้ผู้ใช้งาน, กลุ่มลูกค้า สามารถสัมผัสได้ครบทุกส่วน เป็นความลึกซึ้งถึงการออกแบบที่มีความสำคัญมากมาย
 
          ท่านใดสนใจร่วมสนทนากับ อ.เอก สามารถพูดคุยได้ที่ www.facebook.com/akekapong> treetrong รักในหลวง แอดเข้ามาเป็นเพื่อน และสามารถติดต่อขอคำปรึกษาด้านการออกแบบได้ที่โทร.0-2984-0091-2 หรือ 08-6331-7433

"อ. เอกพงษ์   ตรีตรง"
www.ideal1group.com