ประเพณีใส่บาตรเทียนชาวเวียงสาหนึ่งเดียวในโลก | คมชัดลึก

          17 ก.ค.54 ที่วัดบุญยืน พระอารามหลวง ตำบลกลางเวียง อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน มี พระครูจักรธรรมสุนทร อายุ 86 ปี 67 พรรษา เป็นเจ้าอาวาส  จัดพิธี ประเพณีใส่บาตรเทียนประจำปีของชาวอำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน หนึ่งเดียวในโลก ในยุคต้น เป็นประเพณีที่ทำเฉพาะวัดบุญยืน และในเวลาต่อมาได้ขยายผลไปทั่วอำเภอเวียงสา ทั้งฝ่ายสงฆ์และฝ่ายคฤหัสถ์

          สืบเนื่องจากวัดบุญยืน เป็นวัดที่มีเจ้าคณะอำเภออยู่จำพรรษามาตั้งแต่อดีต พระภิกษุสามเณรทุกรูปในอำเภอจึงได้มาทำพิธีขอขมา (สูมาคารวะ) เจ้าคณะอำเภอและพระเถระที่มีอายุพรรษากาลมาก ซึ่งได้กำหนดพิธี ถัดจากวันเข้าพรรษา 1 วัน จึงเกิดประเพณีใส่บาตรเทียนขึ้นในวันแรม 2 ค่ำเดือน 8 ของทุกปี มาตราบเท่าทุกวันนี้

          ประเพณีใส่บาตรเทียนของชาวอำเภอเวียงสา ถือเป็นประเพณีสำคัญที่คณะสงค์และคณะศรัทธาประชาชนชาวอำเภอเวียงสาได้ ปฏิบัติสืบทอดต่อกันมายาวนานยาวนาน เพื่อส่งเสริมพระวินัยบัญญัติขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เกี่ยวกับเรื่องการแสดงสามีจิกรรม การแสดงความเคารพระหว่างพระภิกษุผู้มีพรรษากาลอ่อนกว่าต่อพระเถระผู้มีพรรษากาลมากกว่า เปิดโอกาสให้พุทธศาสนิกชนได้ร่วมแสดงสามีจิกรรมต่อพระภิกษุที่จะอยู่จำพรรษาถ้วนไตรมาส

          เพื่อให้พระภิกษุสามเณรได้มีเทียนไว้จุดบูชาพระรัตนตรัย สวดมนต์ทำวัตรเช้า-เย็น และพิธีกรรมอื่น ๆ ที่ไม่ขัดต่อพระวินัยบัญญัติ เป็นการเสริมสร้างความสามัคคีในหมู่พุทธบริษัท ดังพุทธสุภาษิตที่ว่า สุขา สังฆัสสะ สามัคคี ความพร้อมเพรียงแห่งหมู่คณะ นำสุขมาให้ เพื่ออนุรักษ์สืบสานประเพณีอันดีงามของชาวอำเภอเวียงสาให้คงอยู่ตลอดไป

          ส่วนพิธีจะเริ่มตั้งแต่ภาคเช้า ตั้งแต่เวลา 09.00 น.เป็นต้นไป คือ พระภิกษุสามเณรในอำเภอเวียงสา และคณะศรัทธาสาธุชน จะเตรียมเทียน ดอกไม้ น้ำส้มป่อยหรือน้ำอบน้ำหอม และเตรียมสำรับกับข้าวใส่ปิ่นโตไปด้วย เพื่อเตรียมถวายภัตตาหารเพลแด่พระภิกษุสามเณรที่ไปร่วมพิธี พระภิกษุสามเณรจะมีการเตรียมบาตรและผ้าอาบน้ำฝนหรือผ้าสบงไปปูไว้บนโต๊ะและตั้งบาตรบนผ้าอาบน้ำฝน เพื่อรองรับเทียนที่คณะสงฆ์และคณะศรัทธาสาธุชนใส่บาตรเทียน

          ภาคบ่าย 13.00 น. เริ่มพิธีสงฆ์ในพระอุโบสถ จากนั้น พระภิกษุสามเณรนำคณะศรัทธาสาธุชน เดินใส่บาตรเทียนเวียนรอบโต๊ะที่ตั้งบาตรและวางผ้าอาบน้ำฝน พิธีใส่บาตรเทียนเริ่มโดยภิกษุสงฆ์สามเณร นำการใส่บาตรโดยนำดอกไม้เทียนใส่ลงในบาตรของพระภิกษุสามเณรที่มีวัดอยู่ห่าง ไกล ต้องการที่จะนำเทียนไปจุดบูชาพระ จุดอ่านหนังสือเรียนท่องบทสวดมนต์ที่ตั้งไว้บนผ้าอาบน้ำฝนบนโต๊ะยาว

          จากนั้นก็จะตามด้วย ศรัทธาญาติโยม หลังจากนั้นก็กลับเข้าโบสถ์เพื่อทำพิธีสูมาคารวะ (ขอขมา) หรือทำสามีจิกรรม ต่อพระเถระผู้มีอายุพรรษากาลมากเป็นลำดับไป ประธานสงฆ์กล่าวสัมโมนียคาถา ให้พรผู้มาร่วมพิธี เสร็จแล้วพระสงฆ์ทุกรูปจะห่อเทียนและดอกไม้ด้วยผ้าสบงที่เตรียมมานำกลับวัด ของตนไปจุดบูชาพระรัตนตรัยหรือเก็บไว้เป็นของมงคล การใส่บาตรเทียนต้องใช้ผ้าสบงปูรับ

          การใส่บาตรเทียนกระทำร่วมกันทั้งพระสงฆ์และญาติโยมมีจำนวนมาก บาตรพระที่นำมาใส่เทียน ดอกไม้ได้จำนวนน้อย ทำให้ตกเกลื่อนกลาดไม่งามตา จึงใช้ผ้าสบงมารอง หลังเสร็จพิธีแล้วก็ใช้ห่อเทียนและดอกไม้สะดวกในการเดินทางกลับวัดของพระสงฆ์สามเณร ที่อยู่ไกล

          นับว่าวัดบุญยืนและญาติโยมได้รักษาประเพณีได้อย่างเหนียวแน่น ซึ่งจะหาดูไม่ได้จากที่อื่น สมควรที่จะได้รับการประชาสัมพันธ์ให้นักท่องเที่ยวได้มาเที่ยวชมประเพณี ใส่บาตรเทียนของวัดบุญยืน แห่งเดียวของจังหวัดน่านหรือแห่งเดียวของเมืองไทย ในฤดูเข้าพรรษา