ใส่บาตรเทียน:เวียงสาหนึ่งเดียวในโลก | คมชัดลึก

          วันที่ 17 ก.ค.54 ที่วัดบุญยืน พระอารามหลวง ตำบลกลางเวียง อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน  พระครูจักรธรรมสุนทร อายุ 86 ปี 67 พรรษา เจ้าอาวาส ได้จัดพิธีประเพณีใส่บาตรเทียนประจำปี ของชาวอำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน หนึ่งเดียวในโลกในยุคต้น ซึ่งเป็นประเพณีที่ทำเฉพาะวัดบุญยืน และในเวลาต่อมาได้ขยายผลไปทั่วอำเภอเวียงสา ทั้งฝ่ายสงฆ์และฝ่ายคฤหัสถ์

          ทั้งนี้ สืบเนื่องจากวัดบุญยืน เป็นวัดที่มีเจ้าคณะอำเภออยู่จำพรรษามาตั้งแต่อดีต พระภิกษุสามเณรทุกรูปในอำเภอจึงได้มาทำพิธีขอขมา (สูมาคารวะ) เจ้าคณะอำเภอและพระเถระที่มีอายุพรรษากาลมาก ซึ่งได้กำหนดพิธี ถัดจากวันเข้าพรรษา 1 วัน จึงเกิดประเพณีใส่บาตรเทียนขึ้นในวันแรม 2 ค่ำเดือน 8 ของทุกปี มาตราบเท่าทุกวันนี้

          ประเพณีใส่บาตรเทียน ของชาวอำเภอเวียงสา ถือเป็นประเพณีสำคัญที่คณะสงฆ์และคณะศรัทธาประชาชน ชาวอำเภอเวียงสา ได้ปฏิบัติสืบทอดต่อกันมายาวนานยาวนาน เพื่อส่งเสริมพระวินัยบัญญัติขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เกี่ยวกับเรื่องการแสดงสามีจิกรรม การแสดงความเคารพระหว่างพระภิกษุผู้มีพรรษากาลอ่อนกว่าต่อพระเถระผู้มีพรรษากาลมากกว่า และเปิดโอกาสให้พุทธศาสนิกชน ได้ร่วมแสดงสามีจิกรรมต่อพระภิกษุที่จะอยู่จำพรรษาถ้วนไตรมาส

          ทั้งนี้ เพื่อให้พระภิกษุสามเณร ได้มีเทียนไว้จุดบูชาพระรัตนตรัย สวดมนต์ทำวัตรเช้า-เย็น และพิธีกรรมอื่น ๆ ที่ไม่ขัดต่อพระวินัยบัญญัติ เป็นการเสริมสร้างความสามัคคีในหมู่พุทธบริษัท ดังพุทธสุภาษิตที่ว่า สุขา สังฆัสสะ สามัคคี ความพร้อมเพรียงแห่งหมู่คณะ นำสุขมาให้ เพื่ออนุรักษ์สืบสานประเพณีอันดีงามของชาวอำเภอเวียงสา ให้คงอยู่ตลอดไป

          สำหรับ พิธีเริ่มตั้งแต่ภาคเช้า ตั้งแต่เวลา 09.00 น.เป็นต้นไป คือ พระภิกษุสามเณรในอำเภอเวียงสา และคณะศรัทธาสาธุชน จัดเตรียมเทียน ดอกไม้ น้ำส้มป่อยหรือน้ำอบน้ำหอม และเตรียมสำรับกับข้าวใส่ปิ่นโตไปด้วย เพื่อเตรียมถวายภัตตาหารเพลแด่พระภิกษุสามเณรที่ไปร่วมพิธี

          พระภิกษุสามเณร จัดเตรียมบาตรและผ้าอาบน้ำฝน หรือผ้าสบง ไปปูไว้บนโต๊ะ และตั้งบาตรบนผ้าอาบน้ำฝน เพื่อรองรับเทียน ที่คณะสงฆ์ และคณะศรัทธาสาธุชนใส่บาตรเทียน

          ภาคบ่าย 13.00 น. เริ่มพิธีสงฆ์ในพระอุโบสถ จากนั้น พระภิกษุสามเณรนำคณะศรัทธาสาธุชน เดินใส่บาตรเทียนเวียนรอบโต๊ะที่ตั้งบาตร และวางผ้าอาบน้ำฝน พิธีใส่บาตรเทียน เริ่มโดยภิกษุสงฆ์สามเณร นำการใส่บาตรโดยนำดอกไม้เทียน ใส่ลงในบาตรของพระภิกษุสามเณร ที่มีวัดอยู่ห่างไกล  และต้องการที่จะนำเทียนไปจุดบูชาพระ จุดอ่านหนังสือเรียนท่องบทสวดมนต์ โดยจัดตั้งไว้บนผ้าอาบน้ำฝนบนโต๊ะยาว

          จากนั้น ก็จะตามด้วยศรัทธาญาติโยม และกลับเข้าโบสถ์ เพื่อทำพิธีสูมาคารวะ (ขอขมา) หรือทำสามีจิกรรม ต่อพระเถระผู้มีอายุพรรษากาลมากเป็นลำดับไป

          ต่อมา ประธานสงฆ์กล่าวสัมโมนียคาถา ให้พรผู้มาร่วมพิธี เสร็จแล้วพระสงฆ์ทุกรูป จะห่อเทียนและดอกไม้ ด้วยผ้าสบงที่เตรียมมานำกลับวัดของตน ไปจุดบูชาพระรัตนตรัย หรือเก็บไว้เป็นของมงคล

          สำหรับ การใส่บาตรเทียน ต้องใช้ผ้าสบงปูรับ การใส่บาตรเทียนกระทำร่วมกัน ทั้งพระสงฆ์และญาติโยมมีจำนวนมาก บาตรพระที่นำมาใส่เทียน ดอกไม้ได้จำนวนน้อย ทำให้ตกเกลื่อนกลาดไม่งามตา จึงใช้ผ้าสบงมารอง หลังเสร็จพิธีแล้ว ก็ใช้ห่อเทียนและดอกไม้สะดวกในการเดินทางกลับวัดของพระสงฆ์สามเณร ที่อยู่ไกล

          ทั้งนี้ นับว่า วัดบุญยืนและญาติโยม ได้รักษาประเพณีได้อย่างเหนียวแน่น ซึ่งจะหาดูไม่ได้จากที่อื่น สมควรที่จะได้รับการเผยแพร่ให้นักท่องเที่ยวได้มีโอกาสมาเที่ยวชมประเพณีใส่บาตรเทียน ของวัดบุญยืน แห่งเดียวของจังหวัดน่าน หรือแห่งเดียวของเมืองไทย ในฤดูเข้าพรรษา