
หอมกลิ่นกล้วยไม้ - ฉันคิดถึง"กอร์ดอน ดิลลัน"(2)
ฉันให้ความสนใจที่จะเริ่มต้นทำเรื่องนี้ แม้การสมัครใจไปทำงานวิจัยให้ราชการในชนบทที่ห่างไกลความเจริญ อีกทั้งในพื้นที่นั้น ชาวบ้านโดยทั่วไปก็ยังอยู่ในสภาพตกทุกข์ได้ยาก
จนกระทั่งอยู่มาวันหนึ่ง ผู้ใหญ่ในวงราชการเกิดต้องการตัวฉัน เพราะเห็นว่าเป็นคนมุ่งมั่นทำงานวิจัยการเกษตรในระดับพื้นดินอย่างเอาจริงเอาจัง นี่แหละที่ทำให้ฉันจำต้องปรับตัวใหม่ เพราะการย้ายเข้ามาอยู่กรุงเทพฯมันไม่ได้เป็นอุปสรรคที่ทำให้ฉันต้องสูญเสียอุดมการณ์ ซึ่งหยั่งรากฐานลงสู่พื้นดินอย่างลึกซึ้ง
ชีวิตฉันผ่านพ้นมาจากช่วงนั้นประมาณ 5-6 ปี ฉันจึงทราบข่าวว่ามีการเริ่มต้นจัดประชุมกล้วยไม้โลกครั้งที่ 1 ขึ้นที่เมืองเซนต์หลุยส์ มลรัฐมิสซูรี สหรัฐอเมริกาในปีพ.ศ.2497 นอกจากนั้นแล้วในปีพ.ศ.2500 ยังมีการจัดประชุมครั้งที่ 2 ขึ้นที่นครโฮโนลูลู มลรัฐฮาวายอีกด้วย ในช่วงนั้นฮาวายกำลังเฟื่องเรื่องกล้วยไม้เมืองร้อนร่วมกับการท่องเที่ยวระดับโลก
ที่ฉันทราบเรื่องนี้ก็เพราะเหตุว่า ขณะนั้นฮาวายส่งกล้วยไม้เมืองร้อนลูกผสมเข้ามาขายให้คนไทยปลูกเลี้ยงกันอย่างกว้างขวาง ถ้าจะเรียกว่าคนไทยขณะนั้นถูกครอบงำโดยกล้วยไม้จากฮาวายจนกระทั่งแทบจะกล่าวได้ว่าหายใจเข้าหายใจออกเป็นกล้วยไม้มาจากฮาวายก็ไม่น่าจะผิด นอกจากนั้นแล้ว ฉันยังได้เห็นคนไทยบางคนเก็บกล้วยไม้ที่ขึ้นตามธรรมชาติจากป่าอยู่ในท้องถิ่นส่งไปขายให้ฮาวายทำลูกผสม แล้วคนฮาวายก็ส่งกล้วยไม้ลูกผสมที่เป็นผลสำเร็จรูปกลับมาขายให้คนไทยอย่างเป็นวัฏจักร
ซึ่งฉันเองต้องสะดุดคิดเรื่องนี้และฮึดสู้ เพราะตัวเองไม่ต้องการให้คนไทยเป็นทาสเศรษฐกิจของที่ไหน เพราะขาดการพึ่งตนเองที่มั่นคงเข้มแข็ง แถมยังสูญเสียโอกาสที่จะพัฒนาสิ่งต่างๆ ซึ่งติดแผ่นดินอยู่เก่าให้กลายเป็นประโยชน์แก่ท้องถิ่นอีกด้วย
ช่วงนั้นฮาวายมีสมาคมกล้วยไม้ ซึ่งตั้งขึ้นสองด้าน ด้านหนึ่งเป็นสมาคมของประชาชนคนชาวเกาะ หรืออีกนัยหนึ่งอาจกล่าวได้ว่าเป็นสมาคมของคนท้องถิ่น ส่วนอีกด้านหนึ่งก็คือสมาคมของพวกฝรั่งที่เข้ามาถือครองแผ่นดินภายหลัง ซึ่งทั้งสองด้านนี้ ในช่วงนั้นยังไม่ค่อยจะเข้าถึงซึ่งกันและกันมากนัก สิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือมีชื่อบุคคลคนหนึ่งคือ นายกอร์ดอน ดิลลัน (Mr.Gordon W. Dillon) ปรากฏอยู่ในเอกสารสำคัญๆ ของวงการกล้วยไม้ที่นำเอาข้อมูลออกมาเผยแพร่เป็นช่วงๆ
สิ่งสำคัญที่สุดก็คือ ฉันเป็นคนมีนิสัยอยากรู้อยากเห็น ยิ่งเป็นคนที่มีชื่อเสียงของสังคมและมีบทบาทเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางด้วยแล้ว ฉันมาสนใจติดตามบทบาทของเขา และอยากรู้จักร่วมกับทำความสนิทสนม
"ศ.ระพี สาคริก"



