
เบาหวาน กับ การออกกำลังกาย
เบาหวาน เป็นกลุ่มอาการที่ร่างกายไม่สามารถเผาผลาญ หรือใช้สารอาหารเป็นพลังงานได้ปกติ สาเหตุจากการขาดอินซูลิน หรือประสิทธิภาพของอินซูลินลดลง ร่างกายนำน้ำตาล (กลูโคส) ไปใช้ได้น้อย ระดับน้ำตาลในเลือดจึงสูง
เมื่อเป็นเบาหวานอยู่เป็นระยะเวลานาน จะมีการเปลี่ยนแปลงของหลอดเลือดเล็ก และหลอดเลือดใหญ่ที่นำเลือดไปเลี้ยงยังส่วนต่างๆ ทั่วร่างกาย ทำให้เกิดความผิดปกติของอวัยวะต่างๆ โดยเฉพาะไต ตา ระบบประสาท หลอดเลือด สมอง และหัวใจ
ผู้เป็นเบาหวานต้องการจะออกกำลังกาย แต่ต้องพบแพทย์ที่ทำการรักษา เพื่อตรวจร่างกายก่อนออกกำลังกายเพื่อความปลอดภัย การตรวจร่างกายจะช่วยให้ทราบถึงภาวะของโรคที่เป็นอยู่ และข้อควรระวังต่างๆ นอกจากนี้แล้วผู้ที่เป็นเบาหวานควรจะพบผู้เชี่ยวชาญในการออกกำลังกาย เพื่อที่จะได้รับคำแนะนำในการออกกำลังกายอย่างถูกต้องเหมาะสม การที่ออกกำลังกายอย่างผิดหลักการ นอกจากจะได้รับประโยชน์น้อย แล้วยังอาจเกิดผลเสีย และเป็นอันตรายต่อสุขภาพได้โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคประจำตัว
ประโยชน์ของการออกกำลังกายในผู้ป่วยเบาหวาน
- เนื้อเยื่อจะมีความไวต่อการตอบสนองต่อ ฮอร์โมนอินซูลิน ซึ่งจะทำให้กล้ามเนื้อสามารถจับน้ำตาลไปใช้ได้ดีขึ้น และในที่สุดจะช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือดลงได้
- เพิ่มสมรรถภาพร่างกายให้แข็งแรงขึ้น ทำให้ร่างกายมีสัดส่วนที่ดีและเหมาะสม ช่วยควบคุมน้ำหนัก มีระบบการไหลเวียนเลือดที่แข็งแรง ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ กล้ามเนื้อแข็งแรง สามารถประกอบกิจวัตรประจำวัน และทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- ช่วยลดไขมันส่วนเกิน โดยการที่มีการเผาผลาญพลังงาน ที่เพิ่มขึ้นในขณะออกกำลังกายและหลังออกกำลังกาย การออกกำลังกายจะช่วยเพิ่มโคเลสเตอรอลที่ดี (HDL) และช่วยลด Triglyceride, Cholesterol และ LDL ในเลือด
- หัวใจจะทำงานอย่างมีประสิทธิภาพมีการสูบฉีดที่ดีขึ้น ลดอัตราการเต้นของหัวใจในขณะพัก และในขณะทำกิจกรรมต่างๆ
- ลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจอุดตัน (Coronary Artery Disease)
- ลดและควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
- ทำให้จิตใจแจ่มใส ลดความเครียด และทำให้อารมณ์ผ่อนคลาย
- ป้องกันการเป็นเบาหวานในกลุ่มคนที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดสูงเกินเกณฑ์ปกติ
ผู้ป่วยเบาหวานควรออกกำลังกายแบบไหน
ผู้ป่วยเบาหวานควรออกกำลังกายแบบแอโรบิก (Aerobic) คือ ออกกำลังกายแบบที่เป็นกิจกรรมการเคลื่อนไหวต่อเนื่อง โดยใช้กล้ามเนื้อมัดใหญ่ๆ และเล็ก เช่น เดิน วิ่งเหยาะๆ ขี่จักรยาน ว่ายน้ำ รำมวยจีน ท่ากายบริหาร เป็นต้น การออกกำลังกายแบบแอโรบิก จะช่วยทำให้ร่างกายเกิดการเผาผลาญพลังงานมากขึ้น กระตุ้นระบบไหลเวียนของหัวใจ และปอด ทำให้กล้ามเนื้อส่วนต่างๆ แข็งแรงขึ้น
ผู้ป่วยเบาหวาน ควรออกกำลังกายประมาณ 20-60 นาที สัปดาห์ละ 3-5 วัน หรือออกกำลังกายวันเว้นวัน เพื่อให้ร่างกายมีเวลาพักปรับตัวและฟื้นตัวจากการเมื่อยล้า อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยเบาหวานที่ต้องการออกกำลังกายทุกวัน อาจจะลดเวลาลงให้เหลือเพียง 30-40 นาทีต่อวัน
การออกกำลังกายอย่างเหมาะสมและต่อเนื่อง จะทำให้ผู้เป็นเบาหวานมีสุขภาพที่ดี สามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังเป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดอีกด้วย
โรงพยาบาลเชียงใหม่ ราม
โทร.0-5392-0300



