เกษตรกรรุ่นใหม่ (1)
ปัญหาอนาคตอันใกล้นี้ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเกษตรคือเรื่องของการขาดแคลนที่ดินทำกิน ปัญหาแรงงาน และเรื่องของราคาผลผลิตซึ่งเกี่ยวเนื่องกับต้นทุนการผลิตและคู่แข่งต่างๆ ที่มีมากขึ้น ทั้งหมดนี้เป็นเรื่องใหญ่ที่ต้องมองให้ทะลุและรีบหามาตรการแก้ไข ในกรณีนี้มีอย
ที่บอกว่าโครงการนี้น่าจะเข้ามาแก้ไขปัญหาข้างต้นได้ส่วนหนึ่งก็เพราะว่า หลักคิดในการดำเนินโครงการคือ สร้างคนรุ่นใหม่ที่มีความรู้ให้เข้ามาทำอาชีพเกษตรกรรม บนที่ดินที่มีอยู่อย่างจำกัดให้มีประสิทธิภาพสูงที่สุด ดังนั้นหากเราได้เกษตรกรที่มีความรู้ มีเทคโนโลยี ก็สามารถลดต้นทุน สร้างมูลค่าเพิ่ม พัฒนาตลาด และใช้พื้นที่น้อยๆ ที่มีอยู่อย่างจำกัดให้มีรายได้พอที่จะเลี้ยงตัวเองได้ ทางกระทรวงเกษตรฯ ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ถึงขนาดตั้งคณะกรรมการบริหารโครงการขึ้นมา โดยมีปลัดกระทรวงเกษตรฯ เป็นประธานเอง และมีผู้แทนจากกรมต่างๆ ทั้งในกระทรวงเกษตรและหน่วยงานอื่นนอกกระทรวง
ผลงานที่ผ่านมาเป็นการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน ซึ่งนำร่องมาตั้งแต่ปี 2550 โดยต่อเนื่องมาจากโครงการอีกโครงการหนึ่งที่ใช้ชื่อว่า โครงการพัฒนาเกษตรกรมืออาชีพยุคใหม่ ซึ่งเป็นความร่วมมือของ 4 หน่วยงาน คือ สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตกรรม (ส.ป.ก.) สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ในโครงการนี้มีหลักคิดคือ สอศ. โดยวิทยาลัยเกษตรฯ ในสังกัด ทำหน้าที่สอนเด็กอาชีวศึกษา ให้มีความสามารถออกไปประกอบอาชีพเกษตรกรรมด้วยตนเองบนพื้นที่ดินที่ ส.ป.ก. จัดให้ประมาณ 3-5 ไร่ และจะต้องสร้างรายได้ได้ไม่ต่ำกว่าเงินเดือนข้าราชการที่จบปริญญาตรี เพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่าสามารถเลี้ยงตนเองได้ด้วยการทำเกษตรกรรมเป็นอาชีพอย่างแท้จริง โดยไม่ต้องไปเป็นลูกจ้างใคร ผลจากการเริ่มต้นดังกล่าว มีวิทยาลัยเกษตรฯ เข้าร่วมในระยะแรกจำนวน 8 แห่ง
ต่อมาเมื่อเห็นว่าได้ผลดี จึงได้ขยายผลเป็น 17 แห่งในปีนี้เอง และกำลังจะขยายผลโครงการนี้ออกไปทั่วทั้งประเทศในวิทยาลัยเกษตรฯ ทุกแห่ง และมีแนวโน้มว่าอาจขยายเข้าไปสู่มหาวิทยาลัยที่มีการสอนทางด้านเกษตร เพื่อเปิดช่องทางการสร้างเกษตรกรที่มีความรู้ให้มากขึ้น
ดังนั้นตอนนี้จึงมีโครงการที่มีเป้าหมายเพื่อสร้างและพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่อยู่ 2-3 โครงการภายใต้กระทรวงเกษตรฯ ก็คือโครงการการพัฒนาเกษตรกรมืออาชีพยุคใหม่ ที่ได้กล่าวมาแล้ว มีโครงการพัฒนาเกษตรกรอย่างยั่งยืน ซึ่งเปิดโอกาสให้เกษตรกรทั่วไปและบุตรหลานเกษตรกรที่ประกอบอาชีพการเกษตร ได้มีโอกาสเข้าถึงที่ดินและความรู้เพื่อประกอบอาชีพ
โครงการพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ ถือที่เปิดโอกาสให้ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการถูกเลิกจ้าง หรือผู้ว่างงาน และนักศึกษาที่จบการศึกษาเกษตรกรรมและบุคคลที่สนใจอื่น ได้เข้ามาเรียนรู้เทคโนโลยีและความสามารถในการใช้ข้อมูลเพื่อการวางแผนและตัดสินใจ โดยใช้วิทยาลัยเกษตรฯ เป็นฐานการฝึกอบรมดังกล่าว
คราวหน้าจะมาเล่าให้ฟังต่อเกี่ยวกับกิจกรรมและผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานของโครงการที่ผ่านมาครับ!
รศ.ดร.พีรเดช ทองอำไพ