สนามเรื่องสั้น-สั้น..อันเนื่องมาแต่การมรณภาพของพระสองรูป | คมชัดลึก

 หลวงพี่รู้สึกตัวตลอดตั้งแต่เริ่มเดินทางในช่วงหัวค่ำ แม้จะมีไข้สูงและหนาวสั่น บางครั้งร่างของหลวงพี่แน่นิ่ง แต่พวกเราก็พอจับอาการได้ว่าหลวงพี่ข่มความทรมานไว้ข้างใน นานครั้งจะหลับตาหายใจสม่ำเสมอราวทำสมาธิ เพื่อนบางคนบอกว่าเราจะยื้อหลวงพี่ไว้ทำไม ยื้อไว้กับความทรมาน ความตายเป็นสิ่งสามัญที่ต้องพบเจอ หลายคนเข้าใจ แต่การจากพรากทำให้เป็นทุกข์ เราจึงต้องเลือกทำสิ่งนี้

 ในวันที่เราได้รับข่าวการอาพาธของหลวงพี่ เพื่อนบางคนโทรศัพท์ไปหาเพื่อนที่เป็นหมอ แล้วเราก็ได้คำตอบจากเพื่อนว่าให้พาหลวงพี่มาถึงกรุงเทพฯ ให้เร็วที่สุด แม้การเดินทางจะเร่งรีบ แต่ทุกอย่างก็ดูพร้อม ในตอนแรกหลวงพี่ปฏิเสธที่จะเดินทาง ท่านบอกกับพวกเราเพียงว่ามนุษย์ย่อมเป็นไปตามกรรม ปล่อยให้หลวงพี่เป็นไปตามกรรมของหลวงพี่เถอะ แต่พวกเราเห็นอาการของหลวงพี่และความทรมานแล้ว พวกเราจึงตัดสินใจนิมนต์หลวงพี่ขึ้นรถ เพราะเพื่อนบางคนบอกว่า พระไม่เคยปฏิเสธกิจนิมนต์ เมื่อรับนิมนต์แล้วต้องถือว่าเป็นกิจของสงฆ์

 รถวิ่งด้วยความเร็วสม่ำเสมอ ไม่มีใครล่วงรู้ถึงความคิดข้างในของหลวงพี่ได้ว่าตอนนี้หลวงพี่คิดสิ่งใด เพียงแต่ตอนนี้เราเห็นน้ำตาเอ่อเบ้าตาของหลวงพี่หลังลืมตาตื่น น้ำตานั้นอาจเป็นน้ำตาแห่งปีติสุขหรือน้ำตาแห่งความอาลัยที่ต้องจากพราก มีหลวงพี่เท่านั้นที่รู้ 

 ห้วงยามเช่นนี้ หลายคนบนรถคงคิดถึงวัยเยาว์ วัยที่เราหยอกล้อวิ่งไล่กันบนคันนา และหล่มเลน วิ่งไล่จับแย้ ง้างยางหนังสติ๊กปล่อยลูกหินปลิดขั้วมะม่วงป่า หลวงพี่นั่นแหละยิงแม่นยิ่งกว่าใครๆ ในวันที่เราสวมบทโคบาลควบม้าก้านกล้วยไล่ต้อนม้าที่ล่องลอยอยู่ในจินตนาการอากาศ จากวัยเยาว์เมื่อถึงคราวแยกย้าย เราต่างติดต่อกันอยู่ประจำ จนวันหนึ่งวันที่เราได้ข่าวว่าเพื่อนของเราคนนี้จะบวชและจะบวชไม่สึก เหตุผลของการออกบวชไม่มีใครรู้แน่ชัด พวกเราต่างเป็นงง เพราะหน้าที่การงานของหลวงพี่กำลังไปได้ดี ด้านความรัก เรารู้ว่าหลวงพี่ไม่ได้สนใจ แต่หลวงพี่ก็เป็นผู้ชายเต็มตัว ในวันที่หลวงพี่บวช เราต่างเฮโลกันไปร่วมงานและเราไม่ได้รู้เลยว่า นั่นจะเป็นอีกครั้งที่เราต้องสูญเสียเพื่อนทางโลกไป

 หลังจากบวช ข่าวของหลวงพี่เริ่มเลือนหายไป แม้บางช่วงจะได้ยินข่าวว่าหลวงพี่เดินทางกลับบ้านเกิด แต่นั่นเป็นเพียงระยะเวลาสั้นๆ โยมพ่อโยมแม่ของหลวงพี่บอกว่าหลังจากบวช หลวงพี่ได้ไปจำพรรษาที่วัดป่าแห่งหนึ่ง และตัดสินใจออกเดินธุดงค์ตามพระอาจารย์ จากพรรษาที่หนึ่งจนล่วงเลยพรรษาที่ห้า เราจึงได้ข่าวหลวงพี่อีกครั้งบนหน้าหนังสือพิมพ์ และการพูดถึงจากผู้คนในเมือง ที่ใช้เวลาบางช่วงปลีกตัวเองออกจากความวุ่นวายไปปฏิบัติธรรมกับพระป่าที่สำนักสงฆ์แห่งหนึ่ง สำนักสงฆ์แห่งนั้นมีหลวงพี่และพระอาจารย์เป็นผู้พร่ำสอน แม้ว่าพวกเราจะวุ่นวายอยู่กับเรื่องทางโลก แต่เมื่อได้ข่าวของเพื่อน พวกเราก็ตัดสินใจไปหา เมื่อไปถึง ภาพที่เราเห็นทำให้หลายคนนิ่งงันสงบอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน หลวงพี่นั่งสงบสนทนาแต่น้อย ร่างกายผอมแต่แข็งแรง ดวงตาเยือกเย็น จริยวัตรน่าเลื่อมใสศัรทธา ก่อนแยกย้ายกราบลากลับสู่ทางโลกตามวิถี หลวงพี่ยังสอนพวกเราให้ตั้งมั่นอยู่ในความไม่ประมาท รู้จักการใช้ชีวิต

 สิ้นพรรษาในสำนักปฏิบัติธรรม ข่าวการออกเดินธุดงค์ของหลวงพี่และพระอาจารย์ก็มาถึงการรับรู้ของเพื่อนบางคน ผ่านไปราวสองปี หลวงพี่จึงหวนคืนบ้านเกิดเพียงลำพัง ส่วนพระอาจารย์มรณภาพก่อนหลวงพี่เดินทางกลับหนึ่งปีด้วยพิษไข้ป่า การกลับมาของหลวงพี่ในครั้งนี้ทำให้พวกเราที่ไปหาอกสั่นขวัญแขวน หลวงพี่ร่างกายซูบผอมจมอยู่กับการอาพาธด้วยโรคไข้หนาวสั่น

 วัดบ้านเกิดใช่จะเหมือนสำนักปฏิบัติธรรมของหลวงพี่ จำนวนพระเณรที่มีอยู่มาก กุฏิที่พักอาศัยไม่เพียงพอ หนำซ้ำพระสายปฏิบัติเช่นหลวงพี่ที่อยู่ที่ยืนจึงมีอยู่น้อย ในท่ามกลางพระสายปริยัติผู้มุ่งเสาะแสวงหาความรู้ทั้งทางโลกมากกว่าทางธรรม การกลับมาในสภาพอาพาธราวนกบาดเจ็บ หลวงพี่จึงไม่ต่างจากกาขาวในหมู่กาขาวที่คิดว่าตัวเองขาวกว่า แต่ก็มีข้อยกเว้นอยู่บ้าง เมื่อข่าวการกลับมาของหลวงพี่ทราบไปถึงญาติธรรม พวกเขาต่างพากันแวะเวียนมาหา บางวันชาวบ้านก็จะเห็นรถเก๋งคันสวย รถตู้คันใหญ่พาผู้คนแต่งตัวดีเดินทางมายังวัด และบางครั้งก็มีคณะผ้าป่าไม่ได้รับเชิญมาทอดผ้าป่าถวาย คุณูปการนี้จึงพอทำให้หลวงพี่อยู่ในวัดโดยไม่ตะขิดตะขวงใจ

 แม้จะอาพาธเพียงใด หลวงพี่ยังไม่ละทิ้งกิจของสงฆ์ กุฏิหลังเล็กที่อยู่ติดชายป่าดอนปู่ตาของชุมชนจึงไม่เคยว่างเว้นผู้คน ถึงร่างกายไม่ค่อยสบาย หลวงพี่ยังสอนธรรมะสำหรับผู้สนใจ ถึงจะไม่เคยเข้าเรียนสายปริยัติมาก่อน แต่ความใฝ่รู้ของหลวงพี่ก็สามารถบอกสอนผู้สนใจได้เท่าเทียมกับพระผู้เรียนสายปริยัติ ไม่ต้องกล่าวถึงความรู้ทางโลก ในบรรดาพวกเรารู้ว่าหลวงพี่เป็นคนเก่งคนหนึ่งที่มีดีกรีเกียรตินิยมอันดับหนึ่งเป็นเครื่องการันตีในความรู้

 การหวนคืนสู่บ้านเกิดของหลวงพี่ผ่านไปราวหนึ่งปี เข้าสู่ปีที่สอง อาการอาพาธของหลวงพี่ก็ทรุดหนักลงกว่าเดิม ในความเป็นเพื่อน พวกเราไม่อาจทนเห็นความทรมานของเพื่อนได้ จึงตัดสินใจนิมนต์พระเพื่อนลงมารักษาอาการอาพาธที่กรุงเทพฯ

 ในวันเดินทางของพระเพื่อน พวกเราและชาวบ้านคนอื่นๆ ก็ได้รับข่าวการมรณภาพของเจ้าอาวาส ชาวบ้านบางคนร้องไห้ พระเณรในวัดต่างวุ่นวายอยู่กับการปัดกวาดเช็ดถูศาลา เพื่อรอรับศพและเตรียมสถานที่รองรับพระผู้หลักผู้ใหญ่ที่จะเดินทางมาร่วมงานศพ

 ราวห้าทุ่มครึ่งรถวิ่งมาถึงครึ่งทาง โชเฟอร์จอดแวะปั๊มน้ำมัน พวกเราหลายคนลงจากรถเข้าห้องน้ำ ด้านนอกสายลมวูบใหญ่พัดมา ลมนั้นเย็นยะเยือกทั้งที่ไม่ใช่หน้าหนาว เมื่อเรากลับมาพร้อมหน้ากันที่รถ โยมพ่อของหลวงพี่ก็บอกกับเราด้วยน้ำตานองหน้าว่า หลวงพี่มรณภาพแล้ว วินาทีนั้นไม่มีธรรมะบทใดจะมาเยียวยาความโศกเศร้าได้ รถบ่ายหน้ากลับสู่ทิศทางเดิมที่จากมา ร่างไร้วิญญาณของหลวงพี่นอนนิ่งราวทำสมาธิ ข่าวการมรณภาพของหลวงพี่ถูกกระจายไปยังเพื่อนทุกๆ คน

 รถมาถึงวัดในตอนเช้าตรู่ ศพของหลวงพี่ถูกนำไปตั้งไว้บนศาลามีเพียงผ้าสีเหลืองคลุมร่าง ถัดจากศพของหลวงพี่ไปเป็นโลงศพของเจ้าอาวาสที่ประดับประดาไปด้วยไฟแสงสีตั้งเด่นเป็นสง่า ราวแปดโมงเช้า ข่าวการมรณภาพของหลวงพี่ได้กระจายไปยังชาวบ้าน หลายคนทยอยออกมายังวัด เมื่อมาเห็นร่างวิญญาณของหลวงพี่ บางคนออกความเห็นว่าให้นำศพของหลวงพี่ไปตั้งไว้ที่ศาลาหลังเล็ก เพราะศาลาหลังใหญ่ไม่เพียงพอที่ตั้งบำเพ็ญกุศลศพของพระสองรูปพร้อมกันได้ และอีกอย่างหนึ่ง ศาลาหลังใหญ่เอาไว้รองรับพระผู้ใหญ่และแขกผู้มีเกียรติที่จะเดินทางมาร่วมงานศพ ทันทีที่ได้ฟังเราไม่คัดคาน พวกเราจึงตัดสินใจย้ายศพของหลวงพี่ลงไปยังศาลาหลังเล็ก ราวพระฉันเพลเสร็จ ศพของหลวงพี่จึงถูกนำลงบรรจุในโลงไม้อัด นั่นเป็นความประสงค์ของหลวงพี่ที่บอกผ่านโยมพ่อเอาไว้ พิธีศพของหลวงพี่ไม่ได้มีอะไรมาก ขณะที่เรากำลังเคารพศพของหลวงพี่อยู่ เสียงประกาศเชิญชวนทำบุญ และร่วมเป็นเจ้าภาพสวดอภิธรรมศพของท่านเจ้าอาวาสก็ดังอยู่ไม่ขาดสาย รายนามพระผู้ใหญ่ที่เดินทางมาร่วมงานศพถูกประกาศซ้ำแล้วซ้ำเล่า

 งานศพของเจ้าอาวาสดูยิ่งใหญ่อลังการ เมรุเผาศพถูกสร้างขึ้นมากลางลานวัด ส่วนศพของหลวงพี่ถูกนำไปเผาบริเวณห้องน้ำเก่าที่มีการขุดหลุดเป็นสี่เหลี่ยมจตุรัสเอาไว้ ท่อนฟืนไม่มากถูกวางทับซ้อนกัน ราวสองทุ่มของวันนั้นเปลวไฟค่อยๆ พวยพุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้า ร่างของหลวงพี่ค่อยหายไปกับเปลวไฟ ธาตุสี่ขันธ์ห้าดับสูญสลาย

 อีกสามวันข้างหน้าศพของเจ้าอาวาสจะถูกประชุมเพลิงโดยมีพระผู้ใหญ่ในจังหวัด และผู้ว่าราชการจังหวัดเดินทางมาเป็นประธานในพิธี

 เสียงสวดมนต์ยังคงแว่วดังมาอยู่เป็นระยะ เพื่อนของหลวงพี่หลายคนทยอยเดินทางกลับพร้อมกับสัจธรรมสุดท้ายจากงานศพที่หลวงพี่ทิ้งไว้ให้เราได้ขบคิดกันต่อไป 0

สุมาตร ภูลายยาว