สิทธิของเมียนอกกฎหมาย
ดิฉันแต่งงานอยู่กินกับสามีมาประมาณ 10 ปี มีลูกด้วยกัน 1 คน แต่เราไม่ได้จดทะเบียนสมรสกัน เพราะคิดว่าเป็นเพียงกระดาษใบหนึ่งจึงไม่ได้ให้ความสำคัญ ซึ่งสามีทำธุรกิจเล็กๆ ร่วมกับน้องชายคนเล็ก ซึ่งสามีมีพี่น้องทั้งหมด 3 คน โดยสามีเป็นคนโตค่ะ
เมื่อประมาณสามเดือนที่แล้ว สามีเสียชีวิตด้วยอุบัติเหตุ ส่วนดิฉันสามีให้เป็นแม่อย่างเดียว รายได้ทุกอย่างก็มาจากธุรกิจของสามีเพียงอย่างเดียวเลย และเป็นธุรกิจที่ทำเงินได้ให้พอเลี้ยงเราทั้งครอบครัวอยู่อย่างสบาย มีรถเป็นชื่อของสามี บ้านที่ดิฉันอยู่นี้ก็เป็นชื่อของดิฉันกับสามีร่วมกัน
กรณีเช่นนี้ เรื่องธุรกิจที่สามีทำร่วมกับน้องชายนั้น ดิฉันควรจะเข้าไปดูแลอย่างไรได้บ้างคะ แล้วเรื่องรถ กับบ้านจะจัดการอย่างไรได้บ้าง เพราะดิฉันไม่ได้จดทะเบียนสมรสกับสามี จะทำให้เสียสิทธิต่างๆ หรือเปล่า
อนงค์
ตอบ
ศูนย์ปรึกษากฎหมายชุมชน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ยศศักดิ์ โกไศยกานนท์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต แนะนำเรื่องนี้ว่า ในทางกฎหมาย สามี ภรรยา ที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสกัน ถือว่า ไม่เป็นบุคคลเดียวกัน กรณีของคุณเมื่อไม่ได้จดทะเบียนสมรสกับสามี ในทางกฎหมายทำให้คุณอ้างสิทธิต่างๆ ไม่ได้ รวมถึงเรื่องของทรัพย์สินที่เป็นส่วนของสามีด้วย คุณไม่มีสิทธิในเรื่องของสินสมรส แต่มีสิทธิในเรื่องของทรัพย์สินร่วม ที่หามาได้ร่วมกันหลังจากแต่งงานกัน ซึ่งตรงนี้หากมีการคัดค้าน หรือต้องแบ่งออกมาก็ต้องมีการพิสูจน์กัน
กรณีนี้ คุณยังมีลูก เมื่อสามีเสียชีวิต ทรัพย์สินทุกอย่างของสามีก็จะตกเป็นของทายาท ซึ่งจะกลายเป็นผู้รับมรดก ในที่นี้ก็คือ ลูก ดังนั้น ทรัพย์สินทุกอย่างของสามีก็จะตกเป็นของลูกคุณ ซึ่งถ้าลูกคุณยังเล็ก คุณก็มีสิทธิที่จะขอเป็นผู้ดูแลแทน ในฐานะที่เป็นผู้ปกครองของผู้ที่เป็นทายาท รวมไปถึงเรื่องรถที่เป็นชื่อของสามีด้วย
ส่วนเรื่องของธุรกิจที่สามีทำกับน้องชายนั้น ตรงนี้ควรจะเจรจากับน้องชายของสามีว่าจะทำอย่างไรได้บ้าง เนื่องจากตามหลักของกฎหมายแล้วคุณไม่มีสิทธิที่จะเรียกร้องสิทธิใดๆ ตรงนี้ได้ ทางเดียวที่ทำได้คือ เจรจากัน ว่าเขาจะให้คุณเข้าไปมีสิทธิทำอะไรได้มากน้อยแค่ไหน
ถ้าน้องชายเห็นใจและเข้าใจ เพราะรู้อยู่แล้วว่า คุณเป็นภรรยาของพี่ชาย อาจจะให้มาช่วยดูแลกิจการต่อ ซึ่งตรงนี้ก็แล้วแต่ว่าหลังจากคุณและน้องชายของสามีคุยกันแล้ว จะสรุปผลออกมาอย่างไร
ลุงแจ่ม