
ศิลป์แห่งแผ่นดิน - ทุ่งทะเลเจดีย์พุกาม
เมืองปะกั่น บะกัน คนไทยเรียกพุกาม ผมนั่งรถบัสประจำทางจากมัณฑะเลย์ ตอน 08.30 น. ถึงพุกาม เวลา 14.00 น. ถนนหนทางค่อนข้างลำบาก เป็นถนนดินพื้นผิวจราจรแคบ ผ่านไปตามหมู่บ้านทุรกันดาร มีดงตาลสลับกับป่าละเมาะแห้งแล้ง มีพืชตระกูลกระบองเพชรขึ้นอยู่ทั่วไป พื้นดิน
เมืองโบราณพุกามที่เลื่องลือในนาม ทุ่งทะเลเจดีย์ ตั้งอยู่บนที่ราบสูงอันแห้งแล้ง วันที่ผมไปเยือน (9 -11 พ.ค.) อุณหภูมิ 44 องศาเซลเซียส ขี่จักรยานตระเวนชมมหกรรมเจดีย์ ตั้งแต่เช้าจนค่ำ เริ่มจากไหว้มหาเจดีย์ชเวซิกอง หนึ่งในห้ามหาบูชาของชาวพม่า แล้วก็ขี่จักรยานไปตามถนนลาดยางที่มีทั้งสายหลัก สายรอง สายย่อย สายใหญ่ สายกลาง สายน้อย กระทั่งทางเท้าให้ท่องท่อมผ่านแปลงเกษตรของชาวบ้านที่ทางการอนุญาตให้ทำนา ทำไร่ ทำสวน อยู่ในพื้นที่เมืองเก่า มีผลดีคือทำให้โบราณสถานดูมีชีวิตชีวา ด้วยภาพวิถีชีวิตเคลื่อนไหว ทั้งชาวบ้านยังเป็นหูเป็นตา ดูแลรักษาจนทุ่งทะเลเจดีย์ดูสะอาดสบายตาไปทุกจุด ยกเว้นบางจุด ใกล้ๆ ริมแม่น้ำ ซึ่งเป็นที่รวมขยะกองพะเนิน บังเอิญที่ผมได้พบเห็นภูเขาขยะรายรอบหมู่เจดีย์ใหญ่น้อย
เรา (ผมและเพื่อน) ใช้เวลา 3 วันที่พุกาม ตระเวนชมสุดยอดเจดีย์สี่ห้าแห่งเสียก่อน อาทิ มหาเจดีย์อานันดา เจดีย์สัพพัญญู เจดีย์ธรรมยางยี ไม่มีเวลาเก็บละเอียดละเมียดละไม เพราะถึงอย่างไรเราก็ไม่ใช่ “คอเจดีย์” มีต้นทุนความรู้พอดูได้อย่างคนสนใจศิลปะทั่วไป กระนั้นก็ยังรู้สึกดื่มด่ำประทับใจ พระพุทธรูปแบบพุกามนั้นมีพระพักตร์ใหญ่ พระนลาฎ (หน้าผาก) กว้าง พระเนตรมีลักษณะละม้ายทางทิเบต ในหมู่เจดีย์ว่ากันว่ากว่า 2,000 องค์นั้น เจดีย์อานันดา ถือว่าเป็นสุดยอดแห่งเจดีย์ทั้งหลาย ในด้านความงดงามสมบูรณ์ของโครงสร้างทางสถาปัตย์ ซึ่งผมเองก็จนปัญญาจะพรรณนาให้ท่านซึมซาบได้เพียงถ่ายภาพมาให้ชม
และที่น่าตี คือว่าผมอุตส่าห์ดั้นด้นมาถึงพุกาม กลับใช้เวลาเข้าชมอานันดาเพียงชั่วโมงเดียว แต่ให้เวลาถึง 3 ชั่วโมง นั่งคุยกับพ่อค้า แม่ค้า ขายน้ำอ้อยสด ที่ลานดินใต้ร่มเงาไม้ร่มรื่นด้านหน้ามหาเจดีย์นั่นเอง เพลิดเพลินกับการสนทนากับเพื่อนต่างภาษา ถ่ายรูปลูกน้อยฝาแฝดของเขา วาดรูปแม่ค้าสาวใหญ่ที่มีลูกสาววัยรุ่นน่ารัก ร่าเริง ถ่ายวิดีโอไว้ 2 ตอน ตอนละ 5-6 นาที เก็บความประทับใจในมิตรภาพเอาไว้ในหัวใจ
มาพุกาม 3 วัน มัณฑะเลย์ 2 วัน พักย่างกุ้ง 3 คืน ไปหงสาวดี ไปตั่นหลิ่น 8 คืน 9 วัน กับการเยือนพม่าครั้งที่ 5 ถ่ายรูปผู้คนชาวพม่า พอๆ กับถ่ายรูปเจดีย์ โอกาสหน้าถ้ามีจะหวนไปเยือนอีกสักครา
ขอสารภาพว่ารักพม่าไว้ ณ ที่นี้...สวัสดีครับ
"ศักดิ์สิริ มีสมสืบ"



