คิดสวนทาง - Bangkok Guitar Fiesta
สำหรับนักกีตาร์และผู้หลงรักในเสียงกีตาร์ เดือนนี้เป็นเดือนที่ท่านทั้งหลายจะได้ชมและฟังเสียงกีตาร์จากศิลปินนักกีตาร์ระดับโลกกันได้อย่างอย่างเต็มอิ่มในคอนเสิร์ตที่ AMI(AsiaMusic International) ซึ่งมี Hucky Eichelmann เป็นหัวเรี่ยวหัวแรงใหญจัดขึ้น
คอนเสิร์ตนี้จะจัดให้มีขึ้นที่ศูนย์วัฒนธรรม หอประชุมเล็ก ถึง 3 วันติดกัน โดยเริ่มเปิดประเดิมกันด้วยเสียงกีต้าร์ในสไตล์แจ๊สโดย มาร์ติน เทเลอร์ (Martin Tailor) จากประเทศอังกฤษ ในวันที่ 25 ในสไตล์ Classical Guitar โดยสองพี่น้อง สลาวา และ ลีโอนาร์ด กริกอร์เรียน (The Grigoryan Brothers-Slava and Leonard) จากประเทศ ออสเตรเลียในวันที่ 26 ปิดท้ายด้วยกีตาร์ในสไตล์ Flamingo โดย วิคโต มองเก เซอรันนิโต ควอเต็ด (Victor Monge Serranito Quartet) จากประเทศสเปนในวันที่ 27 กุมภาพันธ์นี้ การแสดงทุกวันจะเริ่มเวลา 19.30 น.
นอกจากนี้ ยังจัดให้มีการทำเวิร์กช็อปกันตั้งแต่เช้าวันที่ 27 กุมภาพันธ์ ที่ศูนย์วัฒนธรรม หอประชุมเล็ก โดย 10.00-12.00 น. เป็นกีตาร์ฟลาแมงโก โดยวิคเตอร์ เซอร์วันนิโท ควอเท็ด 12.30-14.30 น. กีตาร์คลาสสิก โดย เดอะ กริกอร์เรียน บราเดอร์ 15.00-17.00 น. กีต้าร์แจ๊ส โดย มาร์ติน เทล์เลอร์ ขอทราบรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ [email protected]
รูปแบบการเล่นและการฟังกีตาร์ที่พวกเราคนไทยจะคุ้นเคยกันน้อยที่สุดเห็นจะเป็น ฟลาแมงโก กีตาร์ การเล่นกีตาร์ในแนวนี้เรียกว่าเป็นวัฒนธรรมประจำชาติของสเปนก็ว่าได้ เป็นการได้อิทธิพล จากพวกมัวร์ (Moor) ที่เข้ามารุกรานทางตอนใต้ของสเปนและก็นำเอาวัฒนธรรมนี้ทิ้งไว้ให้เป็นมรดก ชิ้นสำคัญของสเปน เราจึงมักจะได้ยินสำเนียงที่ออกไปทางอาหรับอยู่บ้าง ปกติมักใช้เล่นประกอบ การร้องหรือเต้นรำ เพิ่งมาพัฒนาเป็นการเล่นบรรเลงด้วยเครื่องดนตรีเปล่าๆ เมื่อไม่นานมานี้เอง ศิลปินที่มีชื่อเสียงได้แก่ Paco de Lucia ที่ได้รับการขนานนามว่าเป็นผู้ที่เล่นได้เร็วที่สุดในโลก
เทคนิคการเล่นที่สำคัญคือการรัว (Tremolo) ที่พยายามทำให้เสียงกีตาร์ที่เป็นเสียงสั้นๆ ยาวขึ้นเพื่อเลียนแบบเสียงของไวโอลินหรือเครื่องเป่าต่างๆ การตีคอร์ด (Rasgueado) คือการ ใช้นิ้วทั้งห้านิ้วของมือขวากรีดลงบนสายทีละนิ้วด้วยความเร็ว เพื่อใช้ในการสร้างจังหวะและประสาน เสียงต่างๆ ที่รู้จักกันดีคือ มาราเกนญา (Malaguena) ดนตรีส่วนมากมักจะเน้นความเร็วเพื่อแสดงความสามารถของผู้เล่น สร้างความตื่นเต้นเร้าใจให้แก่ผู้ฟัง นับว่าเป็นโอกาสอันดีที่จะได้ฟังดนตรี ประเภทนี้กันจะจะ เพราะหาผู้เล่นในเมืองไทยที่จะมาเล่นให้ฟังได้ยากมาก การนำเอากีตาร์มาเล่นดนตรีแนวคลาสสิกนี้ก็เพิ่งมีมาไม่นานนี้เอง ผู้ที่ทำให้กีตาร์คลาสสิกได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายคือ Andre’s Segovia และ Julian Bream เดิมมักนิยมนำเพลง คลาสสิกที่เคยใช้ลูท (Lute) มาปรับให้ใช้เล่นด้วยกีตาร์เช่นเพลงของ จอห์น ดาวแลนด์ (John Dowland) หรือของบาช (JS Bach) ต่อมาก็มี การนิยมแต่งเพลงขึ้นใหม่สำหรับกีตาร์โดยเฉพาะเช่นเพลงของ Fernando Sor, Francisco Tarrega ซึ่งมักจะเป็นการบรรเลงเดี่ยว ในคราวนี้เราจะได้ฟังดนตรีประเภทนี้เป็นการเล่นคู่ (duet) จากพี่น้อง กริกอร์เรียน คู่นี้ ซึ่งการเรียบเรียงกีตาร์สองตัวให้เล่นด้วยกันนั้นยากมากเพราะมีเสียงและย่านความถี่ของเสียง (Register) ที่เหมือนกัน เพลงที่พวกเขาจะนำมาเล่นส่วนมากมักจะเป็นเพลงที่ประพันธ์ขึ้นใหม่ บางเพลงก็มีกลิ่นอายไปในแนวนิวเอจ (New Age Music) อีกด้วย
ถ้าจะพูดถึงแจ๊สกีตาร์ก็ต้องพูดถึง ชาลี คริสเตียน (Charie Christian) ก่อน เขาเป็นนักดนตรี แจ๊สคนแรกที่เล่นกีตาร์ไฟฟ้ากิ๊ปสัน ES 150 ซึ่งเป็นกีตาร์ไฟฟ้าตัวแรกของโลก การเล่นของเขามีอิทธิพลต่อ จังโก้ รายน์ฮาร์ดท์ (Django Reinhardt) ซึ่งเป็นผู้ที่ มาร์ติน เทล์เลอร์ชื่นชมและได้รับอิทธิพลการเล่นกีตาร์มา กีตาร์แจ๊สที่เดิมทำหน้าที่เป็นเพียงแผนกประกอบจังหวะก็กลายมาเป็นดาราสำคัญในการใช้โซโลในดนตรีแจ๊สโดยเริ่มต้นมาจาก ชาลี คริสเตียน และพัฒนาการเล่นกลายมาเป็นลักษณะเล่น เครื่องเดี่ยวจากการนำเสนอของอัจฉริยะทางกีตาร์ โจ พาส (Joe Pass)
มาร์ตินเทล์เลอร์เป็นศิลปินกีตาร์แจ๊สอีกท่านหนึ่งที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นสุดยอดฝีมือในการเดี่ยวกีตาร์ในแนวดนตรีแจ๊ส เขาสามารถเล่นได้ทั้งแนวโซโล แนวประสานเสียง และแนวเบสพร้อมๆ กันได้อย่างน่าอัศจรรย์ การเล่นของเขานั้นแม่นยำ สะอาด และเต็มไปด้วยอารมย์ที่เหมาะสมกับเพลงนั้นๆ กีตาร์คืออวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกายเขาซึ่งเขาสามารถใช้มันได้อย่างคล่องแคล่ว การเล่นกีตาร์ของเขาเป็นไปอย่างธรรมชาติเพราะเขาเริ่มเล่นมันตั้งแต่อายุได้ 4 ขวบ ท่านผู้อ่านที่มีโอกาสได้ชมการแสดงของเขาที่ได้มาแสดงที่เมืองไทยถึงสองครั้งแล้ว ครั้งนี้ก็คงต้องไปอีก คุณจะพลาดความมหัศจรรย์บนกีตาร์ที่เกิดขึ้นแล้วจริงๆ บนโลกนี้ไปได้อย่างไร
ที่ห้องโถงด้านก่อนถึงเวลาการแสดงได้จัดให้มีการเล่นกีตาร์จากนักดนตรีชาวไทยด้วย ฮักกี้ ได้ขอให้ผมติดต่อน้อง ณดล จูทะสมพากร นักกีตาร์วัยแปดขวบที่ได้รับรางวัลจากนานาชาติมาหลายรางวัลให้มาแสดงในเย็นวันที่ 26 ก่อนการแสดงด้วย ผมเคยเขียนถึงน้อง ณดล ครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ในคอลัมน์นี้ ถ้าใครได้อ่านบทความชิ้นนั้นของผม จะลองไปฟังของจริงที่งานนี้ก็จะดีนะครับ เพราะถ้าเธอไม่เปลี่ยนแนวไปสนใจเรื่องอื่นเสียก่อน พวกเราก็มีโอกาสมีศิลปินชาวไทยที่ขึ้นไปติดอันดับโลกกับเขากันบ้าง
งานนี้รับรองว่าเป็น Guitar Fiesta ไม่ใช่ Guitar Siesta แน่นอนครับ
"จิรพรรณ อังศวานนท์"