ศิลป์แห่งแผ่นดิน - คิดถึงพม่าอีกคราครั้ง..... | คมชัดลึก

  ผมได้นั่งรถม้าตระเวนรอบกำแพงเมือง ชมซากวัดโบราณสถานเวียงวัง เกิดความรู้สึกเหมือนเดินย้อนเข้าไปในนวนิยาย เรื่องชื่อของยาขอบ เรื่องผู้ชนะสิบทิศ ที่กล่าวถึงหงสาวดี เมืองแปร และอังวะ อีกทั้งแว่วเสียงเพลง ฟ้าลุ่มอิระวดีคืนนี้มีแต่ดาว แจ่มแสงแวววาว เด่นอะคร้าวสว่างไสว

 พม่าเป็นประเทศเพื่อนบ้านที่มีประวัติศาสตร์อันขมขื่นกับไทยมานาน ประวัติศาสตร์เชิงชาตินิยม ทำให้เรามองประเทศเพื่อนบ้านด้วยสายตาที่เป็นศัตรู เป็นผู้ต่อกร ทำสงครามขับเคี่ยวกันตลอดเวลา ทั้งที่ความจริงแล้ว ไทยและพม่า ต่างนับถือศาสนาเดียวกัน มีขนบธรรมเนียมประเพณีที่ใกล้เคียงกัน แม้แต่เรื่องอาหารการกิน วิถีชีวิตความเป็นอยู่ ก็ไม่แตกต่างกัน
 
 ผมเคยไปเยือนพม่าหลายครั้ง จนรู้สึกรักและผูกพัน ประชาชนชาวพม่ามีอัธยาศัยไมตรี มีรอยยิ้มที่สดใสเป็นมิตร หากเรียกประเทศไทยว่าสยามเมืองยิ้ม ก็ต้องเรียกประเทศลาวว่า ลาวเมืองแห่งรอยยิ้ม และก็ต้องเรียกพม่าว่า พม่าเมืองยิ้มเช่นกัน แต่ในความรู้สึกของคนไทย ดูจะใกล้ชิดกับลาวมากกว่า ทั้งที่พม่าซึ่งมีชายแดนติดประเทศไทย เป็นระยะทางหลายร้อยกิโลเมตรทีเดียว  แต่คงด้วยระบอบการปกครองที่แตกต่างกันส่วนหนึ่ง และอาจเป็นเพราะอิทธิพลทางประวัติศาสตร์ที่ทำให้คนไทยและพม่ามองกันด้วยสายตาอย่างที่เป็นอยู่ทุกวัน ในอนาคตอันใกล้นี้ คงจะมีสักวันที่ความรู้สึกที่มีต่อกันจะคลี่คลายไปในทางดี

  ผมมีโอกาสได้ชมศิลปะด้านดนตรี คีตศิลป์ และนาฏศิลป์ในพม่า หลายครั้ง และสองสามครั้งได้ชมที่เวทีแสดงของภัตตาคารการะเวก ซึ่งเป็นภัตตาคารอาคารรูปปักษีนาวาขนาดใหญ่ ลอยลำอยู่ในทะเลสาบ กลางเมืองย่างกุ้ง ท่าร่ายรำของนาฏศิลป์พม่า มีลีลาอันคล่องแคล่ว วงแขนคล้ายจะหักพับ การหมุนส่ายศีรษะ ดูหงึกหงัก ยึกยัก ราวจะหักพับ ท่อนแขนยกขึ้นสูงเหนือศีรษะ หรือไม่ก็วาดว่ายลงมา แล้วตวัดขึ้นอย่างฉวัดเฉวียน จังหวะเท้ารวดเร็ว ยกเข่าสูง การเอี้ยวตัวดูคล่องแคล่วขึงขัง บางคราวก้มบางคราวหงาย บางทีเอี้ยวตัวซ้ายขวา ฉับไว ดูไม่อ่อนช้อย ไม่อ่อนหวาน แต่ให้ความตื่นเต้นเร้าใจ ขณะที่ดนตรีแบบดั้งเดิมของเขา ที่มีสำเนียงที่โลดโผน คึกคัก ดั่งที่เพลงไทยเดิมของเรา ได้นำทางเพลงของพม่ามาปรับประยุกต์ นำความสดใสร่าเริงอย่างพม่ามาปรุงรสแบบไทย ๆ 

 หากใครเคยฟังเพลงพม่าเขว นั่นละครับ ลีลาแบบพม่าเขาละ
 พม่าได้ชื่อว่าเป็นดินแดนแห่งทะเลเจดีย์ เราจะเห็นเจดีย์ได้ทุกหนทุกแห่งทั้งในเมืองและชนบท พม่าประกอบด้วยชนเผ่าหลากหลาย เจดีย์ในพม่าซึ่งมีหลายรูปแบบลักษณะ มีทั้งแบบพม่า แบบมอญ และแบบไทยใหญ่ แบบพุกาม

 ผมเคยไปเยือนเมืองสกาย เมื่อยืนอยู่บนยอดเขาแห่งสกาย จะเห็นเจดีย์สีทองผ่องอร่ามอยู่บนยอดเขาสูงต่ำลดหลั่นกันไป บนยอดเนิน บนที่ราบ กลางใจเมือง ริมแม่น้ำ แม่น้ำอิระวดีช่วงนี้กว้างใหญ่ สุดหูสุดตา ยามฤดูแล้ง หาดทรายจะผุดขึ้นมา เป็นแผ่นผืนกว้างใหญ่สีเงินวาววับจับตา ตรงข้ามเมืองสกายคนละฝั่งแม่น้ำมีวัดชเวเจ๊ตจา ตรงจุดนั้นมีสะพานข้ามแม่น้ำ ทั้งสะพานรถยนต์และรถไฟ เชิงสะพานมีท่าเรือขนส่งไม้ซุง แพซุงไม้สัก เรียงรายต่อเนื่องเป็นทางยาว รอการขนส่ง เพื่อไปแปรรูป แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้ในพม่า ขณะเดียวกันก็รู้สึกใจหาย ที่เห็นท่อนซุงมากมายขนาดนี้

 ผมมีรายการเดินทางไปพม่าอีกในเดือนหน้า ตั้งใจจะไปไหว้พระ บูชาพระธาตุเจดีย์ ศาสนสถานในพม่านั้น คลาคล่ำไปด้วยผู้คน ประชาชนในพม่า มีศรัทธาต่อพระพุทธศาสนา อย่างสุดจิตสุดใจ ภาพคนหนุ่มสาวเยาวชนนั่งหลับตาอยู่ตามมุมต่างๆ ของศาสนสถาน ทำให้หวนนึกถึงเมืองไทย ที่เยาวชนของเราสนใจเข้าสถานบันเทิง ชอบเดินห้างสรรพสินค้า เข้าผับ เข้าบาร์ คาราโอเกะ มากกว่าเข้าวัด

 ปัจจุบันการเดินทางไปพม่า สะดวกง่ายดายขึ้น พม่าได้สร้างและปรับปรุงสนามบินนานาชาติขึ้นใหม่ จนทัดเทียมเพื่อนบ้าน การเดินทางเข้าออกสะดวกง่ายดายขึ้น มีนักท่องเที่ยวไทยเดินทางไปเยือนพม่าปีละหลายหมื่นคน ผมจะไปเยือนพม่าอีกครั้ง และจะนำรอยยิ้มอันสดใสของชาวพม่ามาฝาก ด้วยการบันทึกของกล้องถ่ายรูปประจำตัว

"ศักดิ์สิริ มีสมสืบ"