กวนเพลงให้น้ำใส - วงเครื่องสายเยาวชนเชียงราย กิจกรรมดีๆ ส่งท้ายปี 2553
ช่วง 2 สัปดาห์ก่อน ผมมีโอกาสไปเยือนเชียงรายอีกครั้ง คราวนี้ วิทยา ตุมรสุนทร กรรมการบริหารวงบีเอสโอ หรือวงดุริยางค์ซิมโฟนีกรุงเทพฯ ชวนให้ไปสังเกตการณ์ถึงความก้าวหน้าของวงดนตรีเยาวชนที่นั่น
ดีเหมือนกัน เปลี่ยนจากการฟังวงดนตรีของมืออาชีพ ไปสัมผัสวงสมัครเล่นกันบ้าง
เดิมเป้าหมายหลักของการเดินทางครั้งนี้ อยู่ที่คอนเสิร์ตการกุศล The Twilight Concert ของวง ออร์เคสตรา เยาวชน เชียงราย (Chiangrai Youth Orchestra - CYO) ที่มีขึ้นในค่ำวันเสาร์ที่ 18 ธันวาคม ณ เรือนดารากรณ์ บ้านพักและสวนรุกขชาติของตระกูลเปี่ยมพงศ์สานต์ ซึ่งตั้งอยู่บนเส้นทางไปน้ำตกแม่กร ห่างจากตัวเมืองเชียงรายราว 30 นาที
แต่เอาเข้าจริงๆ การเดินทางไปถึงก่อนเวลาแสดง 1-2 วัน ทำให้มีโอกาสชมการซ้อมของวงหลายครั้ง ได้สัมผัสถึงเบื้องหลังความเป็นมาของกิจกรรม เมื่อผนวกด้วยการพูดคุยกับอาจารย์ผู้ฝึกสอนและเหล่าสมาชิกในวง ทำให้พบว่าการเกิดขึ้นของวงดนตรีวงนี้ยังมีแง่มุมน่าสนใจอื่นๆ หลายประการด้วยกัน และน่าจะเป็นจุดเริ่มต้นของโครงการดีๆ ที่จังหวัดอื่นนำไปสานต่อได้
ข้อสังเกตแรก วงออร์เคสตรา เยาวชน เชียงราย เป็นการจัดตั้งโดยเอกชนล้วนๆ และยังดำเนินการแบบ “ปัจเจกบุคคล” อยู่มาก โดยไม่มีภาครัฐเข้ามาเกี่ยวข้องเลย
เริ่มต้นจาก อ.ปรเมศวร์ เลิศเกษม มหาบัณฑิตด้านเอ็มบีเอ (ไฟแนนซ์) ซึ่งมีพื้นฐานการเล่นไวโอลิน ได้ตั้งศูนย์สอนไวโอลินขึ้นที่บ้านในย่านเกาะลอย
ผ่านมา 10 ปี มีนักเรียนในจังหวัดสนใจมาเรียนไวโอลินกับครูปรเมศวร์จำนวนหลายร้อยคน นั่นจึงเป็นที่มาของการหาแนวทางพัฒนาวงเครื่องสายขึ้น โดยมีการเพิ่มเครื่องดนตรีอื่นๆ ในกลุ่มตระกูลเครื่องสาย เช่น วิโอลา เชลโล และดับเบิลเบส เป็นต้น
ในเวลาเดียวกัน อ.ปรเมศวร์ ยังได้ใช้ความรู้ในด้านการบริหารจัดการธุรกิจ เพื่อทำให้การรวมตัวของวงมีลักษณะต่อเนื่องและยั่งยืน เช่น ขายเครื่องดนตรีให้แก่ผู้สนใจเรียน และเก็บค่าเล่าเรียนแต่น้อย
ส่วนตัวผม ไม่ทราบถึง “ส่วนต่าง” หรือ “กำไร” ที่ อ.ปรเมศวร์ ได้รับจากการขายเครื่องดนตรี ประเมินว่าน่าพออยู่ได้ แต่สิ่งที่สำคัญกว่านั้น คือความรักที่เด็กๆ และผู้ปกครองมีต่อครูไวโอลินคนนี้ มีมากเกินกว่าจะเป็นความสัมพันธ์ระหว่างลูกค้ากับพ่อค้า
ข้อดีของการรวมตัวของ “วงเครื่องสาย” วงนี้ ซึ่งเกิดขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ คือแหล่งรวมกิจกรรมดนตรีที่มีคุณค่า ทำให้เยาวชนใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และเป็นกระบวนการสร้างความรักในเสียงดนตรีไปโดยปริยาย
อย่างน้อยๆ พ่อแม่หลายคนสบายใจเมื่อลูกๆ มาเรียนดนตรีหรือคลุกคลีที่บ้าน อ.ปรเมศวร์ ไม่ได้ไปมั่วสุมที่อื่น
ทว่า การจัดตั้งวงเครื่องสายให้เข้าถึง “อุดมคติ” ไม่ใช่เรื่องง่าย ลำพัง อ.ปรเมศวร์ ท่านเดียวไม่น่าจะสามารถถ่ายทอดได้ในทุกเรื่อง
ดังนั้น ในระยะปานกลางและระยะยาว ที่นี่ย่อมต้องการการแลกเปลี่ยนและการเรียนรู้จากผู้มีประสบการณ์ ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ทั้งในเรื่องของการสอน การอบรมเชิงปฏิบัติการ ฯลฯ
ที่ผ่านมา มีอาจารย์ชาวไทยและชาวต่างประเทศมาสนับสนุนกิจกรรมของวงซีวายโอนี้เป็นระยะๆ โดยไม่มุ่งหวังสิ่งตอบแทน บางคนถึงขนาดจัดการพานักเรียนไวโอลินที่มีแววบางคนไปเปิดหูเปิดตาในต่างแดนเลยด้วยซ้ำ
แนวทางของวงที่พัฒนาต่อไป จึงขึ้นอยู่กับลักษณะเงื่อนไขการดำรงอยู่ และการเปิดรับความช่วยเหลือจากภายนอกว่าจะเป็นเช่นใด และอะไรบ้างที่สมควรพัฒนาขึ้นมาเป็น “มาตรฐานเบื้องต้น”
โจทย์ใหญ่จึงอยู่ที่นับจากนี้ อ.ปรเมศวร์ จะเลือกจังหวะก้าวของวงต่อไปอย่างไร
คอนเสิร์ตค่ำวันนั้น วงออร์เคสตรา เยาวชน เชียงราย บรรเลงบทเพลงเรียบง่าย หลายเพลงสร้างความสุขใจให้แก่ผู้ฟังโดยทั่วหน้า แต่บางเพลงยังต้องการการปรับปรุงแก้ไขให้ดีขึ้น
ผมฟังเพลงจากการบรรเลงของเด็กๆ พร้อมกับนึกฝันว่า คงจะดีไม่น้อย หากเรามีวงดนตรีแบบนี้เกิดขึ้นในทุกๆ จังหวัดทั่วไทย
"อนันต์ ลือประดิษฐ์"