มองผ่านเลนส์คม - เราคุมกันเอง | คมชัดลึก

 อันที่จริง เนื้อหาการสัมมนาน่าสนใจมาก เพราะรู้กันอยู่ว่า ในเวลานี้ได้เกิดภาวะอนาธิปไตยในธุรกิจ "วิทยุชุมชุน-ทีวีดาวเทียม"

 ใครใคร่ค้า ค้า ใครใคร่ทำ ทำ..ค้ากันอย่างไร้ขีดจำกัด ทำกันอย่างไม่คำนึงถึงจริยธรรมวิชาชีพสื่อ!
 สรุปสั้นๆ จาก ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ รองประธานสถานบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ที่กล่าวไว้ในหัวข้อ "สถานภาพการกำกับดูแลสื่อในประเทศไทย"

 1.พ.ร.บ.การประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ กำหนดให้ต้องได้รับใบอนุญาตในการประกอบการ
 2.การควบคุมจริยธรรมโดยการกำกับดูแลกันเองผ่านองค์กรวิชาชีพ เช่น สภาวิชาชีพข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย 
 อาจารย์สมเกียรติบอกว่า ในการกำกับดูแลที่ผ่านมามีจุดแข็งคือ ไม่มีความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการกำกับดูแลของรัฐ โดยเฉพาะการแทรกแซงสื่อ หรือกฎระเบียบที่ไม่เหมาะสม

 จุดอ่อนคือ สามารถกำกับดูแลได้เฉพาะสื่อที่สมัครใจเข้าเป็นองค์กรสมาชิก และไม่สามารถลงโทษสมาชิกที่ฝืนข้อบังคับด้านจริยธรรมอย่างมีประสิทธิผล 

 ตรงจุดอ่อนนี่แหละที่เรียกว่า "อนาธิปไตยบนคลื่นเสียงและภาพ" เพราะวิทยุชุมชน 7-8 พันแห่ง ส่วนใหญ่ยังเพิกเฉยต่อการเข้ามาเป็นสมาชิกองค์กรวิชาชีพ รวมถึงทีวีดาวเทียมอีกนับร้อยช่อง

 คลื่นวิทยุบางแห่ง หรือทีวีดาวเทียมหลายช่อง ยังใช้ "วัฒนธรรมอุปถัมภ์" เป็นเกราะป้องกันตัวเอง โดยองค์กรภาครัฐและองค์กรวิชาชีพเข้าไปดูแลไม่ได้

 คนในวงการวิทยุก็ทราบดีว่า มีคลื่นวิทยุดาวเทียมบางแห่งใช้วัฒนธรรมอุปถัมภ์ เป็นใบเบิกทางในการขยายเครือข่ายแบบไม่เกรงใจคนตัวเล็กๆ

 สาเหตุที่วิทยุชุมชนเติบโตแบบไร้ขีด ก็เพราะมีการลักลอบตั้ง "สถานีวิทยุชุมชน" เชื่อมต่อสัญญาณจากคลื่นหลักในกรุงเทพฯ พวกที่ทำได้แบบนี้ก็ต้องมี "อำนาจ" และ "ความสัมพันธ์พิเศษ"

 วัฒนธรรมอุปถัมภ์ที่ว่านี้อธิบายให้เป็นรูปธรรมได้ยาก แต่บอกใบ้ได้อีกนิดว่า เป็นวัฒนธรรมเชิงอำนาจที่ฝังรากลึกในสังคมไทย

 ดั่งที่ อดิศักดิ์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ กรรมการผู้อำนวยการ บริษัท เนชั่น บรอดแคสติ้ง คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ตั้งข้อสังเกตในเวทีสัมมนาเดียวกันว่า ข้อเสนอของทีดีอาร์ไอเกี่ยวกับ กสทช. จะไม่ออกใบอนุญาตให้ผู้รับใบอนุญาตที่ไม่เป็นสมาชิกองค์กรวิชาชีพใดนั้น มีความอ่อนไหวมาก

 เนื่องจากจะมีคนบางกลุ่มใช้เป็นอำนาจต่อรอง และสร้างค่านิยมผิดๆ ก่อให้เกิดมาเฟียสื่อมวลชนได้!
 อย่างไรก็ตาม "อดิศักดิ์" ยังเชื่อในมั่นในระบบ Self regulation หรือการกำกับตนเอง และเรียกร้องให้สื่อวิทยุโทรทัศน์ขึ้นเป็นสมาชิกสภาการวิทยุโทรทัศน์ เพื่อเอื้อต่อการกำกับดูแล หากมีกลไกการกำกับดูแลและควบคุมกันเองของสื่อมวลชนในอนาคต

 เมื่อเราจะคุมกันเอง ก็ต้องเข้มงวดและอย่าเปิดช่องให้ "รัฐ" เข้ามาแทรกแซงและฉวยโอกาสกำกับตลอดกาล

"แคน สาริกา"