ผ่าธุรกิจดาวน์โหลดริงโทนนักร้องหรือใครรวยกันแน่? | คมชัดลึก

 อาทิ การให้บริการเสียงโทรศัพท์เรียกเข้าเป็นเสียงเพลง (ringtone) การให้บริการเพลงในระหว่างรอสาย (calling melody หรือบางแห่งเรียกว่า ringback tone) และการดาวน์โหลด มิวสิกวิดีโอหรือคาราโอเกะเข้าไปไว้ดูในเครื่องโทรศัพท์

 ทีมข่าว "คม ชัด ลึก" ได้พูดคุยกับ สามารถ ทองขาว อดีตนักร้องและตัวกลางธุรกิจดาวน์โหลดในฐานะผู้จัดการฝ่ายการตลาดบริษัททูชาร์ป เอ็นเตอร์เทนเมนท์ จำกัด ถึงอัตราส่วนแบ่ง รวมไปถึงความคาดหวังของนักร้องใหม่ในธุรกิจนี้

***วิธีการและส่วนแบ่งดาวน์โหลดโทรศัพท์มือถือเป็นอย่างไร

 การแบ่งสมมุติว่าศิลปินหรือค่ายเพลงมีเพลงมาให้คนกลาง (content provider ) 1 เพลงหรือ 1 อัลบั้มก็แล้วแต่ ก็จะได้ตัวเลขรหัสในการดาวน์โหลด ในการดาวน์โหลด 1 ครั้ง คนที่ดาวน์โหลดหรือลูกค้าจะเสียเงิน 20 บาทต่อเพลง (ไม่รวมกับภาษีมูลค่าเพิ่ม) ในเงินจำนวนนี้เจ้าของระบบให้บริการคือ เอไอเอส ดีแทค ทรู เขาจะตัดไปแล้วครึ่งหนึ่งคือ 10 บาท เหลืออีก 10 บาทมาตั้งเป็น 100% แล้วมาแบ่งกันระหว่างคนกลางที่ศิลปินเอาเพลงไปทำดาวน์โหลดกับตัวศิลปิน

 ยกตัวอย่างง่ายๆ ค่าดาวน์โหลดครั้งละ 20 บาท โอเปอเรเตอร์กับคนกลางจะแบ่งกันคนละ 10 บาท หลังจากนั้นคนกลางจะมาแบ่งกัน โดยคนกลางจะได้ 3 บาท เจ้าของเพลงหรือนักร้องจะได้ 7 บาท (ในกรณีที่เจ้าของเพลงต้องมีงบประมาณในการโปรโมทเพลงเอง) หรืออาจจะมีเงื่อนไขอื่นๆ เช่น คนกลางได้ 6 บาท เจ้าของเพลงได้ 4 บาท (ในกรณีให้คนกลางช่วยโปรโมทให้) แล้วแต่ว่าจะตกลงกันในข้อใด สัดส่วนของการแบ่งตรงนี้คือ เขาจะคิดเป็นจำนวนครั้งที่ดาวน์โหลดต่อครั้ง แต่ยังจะมีรายได้ในส่วนของจำนวนนาทีที่ใช้ในการดาวน์โหลดอีกครึ่งหนึ่งจากโอเปอเรเตอร์ เช่น ถ้าคิดค่าดาวน์โหลดนาทีละ 10 บาท เราก็ได้ 5 บาท ส่วนการให้บริการเสียงรอสาย (calling melody) ที่มียอดดาวน์โหลดมากที่สุดในตอนนี้ที่หลายโอเปอเรเตอร์ทำ ทั้งแบบดาวน์โหลดต่อครั้ง หรือในลักษณะเหมาเป็นเดือนนั้น เราไม่ได้ทำ เพราะต้องใช้จำนวนเพลงที่มาก

***เดี๋ยวนี้ยังมีช่องทางอื่นๆ เช่น ทีวีดาวเทียมจะมีรหัสดาวน์โหลดริงโทนด้วย มีการแบ่งกันอย่างไร

 ก็เหมือนกัน เมื่อเพลงถูกออกอากาศในทีวีดาวเทียม เมื่อมีการดาวน์โหลด ทางช่องทีวีดาวเทียมก็จะตัดส่วนหนึ่งใน 100% (ที่เหลือจากที่โอเปอเรเตอร์หักออกไปแล้ว) คือเท่ากับว่าต้องแบ่งกันระหว่างช่องดาวเทียม-คนกลาง-เจ้าของเพลงในอัตราที่แล้วแต่จะตกลงกัน

***ธุรกิจการดาวน์โหลดว่าจะเป็นช่องทางใหม่ที่มาแทนการขายแผ่นซีดีได้หรือไม่

 อยากให้เข้าใจอย่างหนึ่งว่า เดี๋ยวนี้เพลงมีเยอะมาก มีคุณภาพที่แตกต่างกัน สมัยก่อนที่ขายจัดจำหน่ายแผ่นซีดีก็เป็นแบบนี้ บางคนมีเพลงดีมาก มั่นใจมากว่าคนต้องชอบ แต่พอทำออกมาแล้วคนกลับไม่ซื้อ เหมือนการทำดาวน์โหลด เมื่อถามว่ามันคาดหวังได้ไหม ตอบว่า คาดหวังได้ แต่เราไม่ควรคาดหวังมากเกินไป

***นักร้องที่ทำเองขายเองไม่มีค่ายสังกัดจะฝากอนาคตไว้กับการดาวน์โหลดได้หรือไม่

 ในความคิดของผม เชื่อว่ายังไม่พอ เพราะสื่อคุณยังมีไม่พอ สมัยก่อนเป็นแผ่นซีดีสามารถเดินขายตามที่ต่างๆหรือเล่นเปิดหมวกได้ แต่การดาวน์โหลดมันมีตัวเลขรหัสดาวน์โหลดมันหลายตัว เราจะไปบอกคนฟังว่า เพลงนี้มีเลขดาวน์โหลดเบอร์นี้ๆ มันเป็นไปไม่ได้ บางทีศิลปินคาดหวังไว้สูง เพลงอาจจะมีคนฟังเยอะ เพลงดัง แต่เพลงที่ดีมากอาจไม่ถูกดาวน์โหลดก็ได้ เพราะเนื้อหาเพลงมันไม่ซัพพอร์ต (สนับสนุน) กับการดาวน์โหลดอีกอย่าง คือ กลุ่มเป้าหมายดาวน์โหลดเป็นหรือเปล่า เพลงลูกทุ่งเก่าๆ มันไม่พอดีกับการทำดาวน์โหลด ส่วนการดาวน์โหลดมิวสิกวิดีโอถ้าเป็นแฟนเพลงตัวจริงมีการดาวน์โหลดของแท้ แต่สัดส่วนการดาวน์โหลดเถื่อนมันมากกว่าครับ