รู้ทันกฎหมาย - เจ้าของกิจการ | คมชัดลึก

 มีวิธีเข้าหุ้นกันมากมาย แบบง่ายๆ ก็คือลงทุนลงขันเป็นเงินกันตามแต่ศรัทธา ถือว่ามีส่วนในกิจการกี่เปอร์เซ็นต์ก็ว่ากันไป ได้กำไรก็แบ่งกันตามส่วนที่ลงทุนไป ขาดทุนก็ช่วยกันจ่ายไม่น้อยหน้ากัน เรียกว่าเป็น "หุ้นส่วนสามัญ" ประจำบ้านตามปกติทั่วไป

 ต่อเมื่อจดทะเบียนเป็นห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือบริษัทเมื่อไหร่ ลักษณะของการเข้าหุ้นก็ต่างไป กิจการที่จัดตั้งขึ้นมาก็จะมีสถานะแยกต่างหากจากตัวตนที่ลงหุ้นนั้น เรียกกันเป็นภาษาหรูหราว่า "นิติบุคคล"

 จากนั้นก็ต้องกำหนดการบริหารจัดการกันให้ดีว่าใครเป็นใหญ่มีอำนาจจัดการ หรือร่วมกันประการใด ซึ่งต้องจดแจ้งลงไปในทะเบียน เพราะไม่เพียงอำนาจเท่านั้น ยังถือเป็นหน้าที่และความรับผิดชอบด้วย

 ความรับผิดในฐานะผู้จัดการนั้นเป็นเรื่องหนึ่ง แต่ในฐานะเจ้าของกิจการเป็นคนละส่วนกัน เจ้าของกิจการที่เป็นนิติบุคคลนี้เรียกว่า เป็นหุ้นส่วน ในกรณีของห้างหุ้นส่วนจำกัด และเรียกว่า ผู้ถือหุ้น ในกรณีของบริษัทจำกัด ทั้งหุ้นส่วนและผู้ถือหุ้น แม้เป็นเจ้าของ แต่ก็รับผิดชอบในหนี้สินต่างๆ ของกิจการไม่เหมือนกันอีกด้วย

 คนเป็นผู้จัดการในห้างหุ้นส่วนจำกัดจะต้องรับผิดไม่จำกัด ในขณะที่หุ้นส่วนที่ระบุแยกไว้ว่าเป็นประเภทจำกัด ความรับผิดก็จะรับผิดชอบในหนี้สินเพียงเท่าที่หุ้นที่ลงไปเท่านั้น 

 ไม่เหมือนบริษัทที่ดูดีมีระดับกว่าตรงที่ผู้ถือหุ้นไม่ต้องรับผิดชอบเกินกว่าจำนวนหุ้นที่ตนลงทุนไป  หากบริษัทมีหนี้สินรุงรังขึ้นมา เจ้าหนี้ก็ตามล้างตามล่าได้จากทรัพย์สินของบริษัท ไม่ใช่จากทรัพย์สินหรือเงินทองของผู้ถือหุ้น

 เมื่อมีเริ่มก็อาจมีเลิก อยากแยกวงเมื่อไหร่ก็ต้องเข้าใจกระบวนการทางกฎหมาย ถ้าเป็นบริษัทจำกัดแล้ว ผู้ถือหุ้นจะขายหรือโอนหุ้นในส่วนของตนให้ใครก็ได้ เช่นเดียวกับหุ้นส่วนประเภทจำกัดความรับผิดในห้างหุ้นส่วนจำกัดด้วย 

 อยากทำธุรกิจอะไรแบบไม่ฉายเดี่ยวหรืออยากมีเอี่ยวในธุรกิจร่วมกับใคร ก็ต้องเข้าใจว่าเราเข้าไปในฐานะอะไร มีสิทธิแค่ไหน และที่สำคัญมีความรับผิดชอบอย่างไร จะถอนตัวออกมาได้เมื่อไหร่และอย่างไร 

 ในความยากง่ายและเงื่อนไขที่แตกต่างระหว่างประเภทธุรกิจ ก็มีทั้งส่วนดีและส่วนด้อย ขึ้นอยู่กับว่าเราอยากเป็นแบบไหน จะทำการค้าก็ต้องคิดไกลๆ อย่ามองแต่กำไรเพียงอย่างเดียว

"ศรัณยา ไชยสุต"