รู้ทันกฎหมาย - ตัวการตัวดี | คมชัดลึก

  เป็นตัวการนั่นแหละตัวดีเพราะมีหน้าที่ตามกฎหมายที่จะต้องรับผิดชอบในสิ่งที่มอบหมายหรือแต่งตั้งให้ตัวแทนทำไป  ส่วนตัวแทนก็ลอยตัวไม่ต้องรับผิดชอบอะไรตราบเท่าที่ได้ทำในขอบข่ายที่ได้รับมอบหมายนั้น  งานนี้ตัวการก็เลยต้องให้ความสำคัญในคุณสมบัติของตัวแทนอยู่ไม่มากก็น้อย

 ตั้งใครเป็นตัวแทนขึ้นมา กฎหมายไม่บังคับว่าต้องทำหลักฐานกันไว้  แต่ถ้ากิจการที่มอบไปกฎหมายกำหนดให้ต้องทำเป็นหนังสือ  หรือต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ  การแต่งตั้งตัวแทนหรือมอบอำนาจก็ต้องทำเป็นหนังสือหรือทำหลักฐานเป็นหนังสือเช่นเดียวกัน

 ตัวการบางคนไม่ได้ตั้งตัวแทนเป็นเรื่องเป็นราวแต่เชิดให้คนๆหนึ่งทำโน่นนี่นั่นแทนจนเป็นอันรู้กัน ก็ต้องผูกพันรับผิดชอบในการกระทำทั้งหลายของคนที่ออกหน้าในฐานะเป็นตัวแทนเชิดตามกฎหมาย 

 แม้กระทั่งไม่ได้เชิดอะไรแต่รู้ว่ามีคนเสนอหน้าอ้างว่าเป็นตัวแทนแล้วยังปล่อยให้ทำการต่างๆไป ก็ต้องรับผิดชอบในการกระทำของคนนั้นอย่างตัวการตัวแทน

 เป็นตัวแทนก็ใช่ว่าจะสบายเนื้อสบายตัวเสียที่ไหน หากไม่ได้ตกลงกันไว้ก็ทำไปฟรีๆไม่มีค่าตอบแทน ไหนยังต้องระวังทำการให้อยู่ในขอบเขตที่มอบหมายให้  ไปเที่ยวอ้างว่าเป็นตัวแทนจนคนเขาเชื่อแล้วให้ประโยชน์อะไรไปโดยไม่ได้รับมอบหมายจริงๆเมื่อไหร่  ก็กลายเป็นฉ้อโกงตามกฎหมาย รับโทษทางอาญาไปเลย

 การกระทำของตัวแทนที่เป็นความผิดทางอาญา  ตัวการจะต้องมาดองรับผิดด้วยหรือไม่ ก็ต้องดูว่าตัวการรู้เห็นเป็นใจหรือสั่งการไปไหม หากใช่เมื่อไหร่ก็กลายเป็นผู้ใช้หรือตัวการตามที่เคยเล่าสู่กันฟังในสัปดาห์ก่อน  ตัวการจึงต้องเลือกตัวแทนดีๆเอาไว้

 แต่ในทางธุรกิจ  ตัวการอาจมีชีวิตแต่ไร้วิญญาณ ได้แก่บรรดานิติบุคคลทั้งหลายที่ถือเป็นบุคคลในทางกฎหมายแต่ไม่ได้เป็นมนุษย์เป็นคนที่จะกระทำการใดๆได้ด้วยตนเอง  ต้องอาศัยกระทำผ่านบุคคลธรรมดา  ไม่ว่าจะเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ หรือกรรมการผู้มีอำนาจกระทำการแทนบริษัทตามที่กฎหมายกำหนดไว้ 

 ในกรณีอย่างนี้ก็ไม่ต่างไปจากหลักที่ว่าไว้  นั่นคือ ตราบที่กระทำการในขอบข่ายที่ให้อำนาจไว้  บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนจำกัดก็จะต้องรับผิดชอบตามสัญญาหรือว่าข้อตกลงที่ทำไป

 ส่วนกรรมการหรือหุ้นส่วนผู้จัดการจะรับผิดชอบแค่ไหนก็ต้องดูว่าทำเรื่องอะไรไปด้วยเหมือนกัน

 แม้ว่าหุ้นส่วนผู้จัดการจะต้องรับผิดชอบโดยไม่จำกัดตามกฎหมาย  แต่ห้างหุ้นส่วนจำกัดก็ไม่หลุดพ้นความรับผิดชอบในฐานะที่เป็นบุคคลตามกฎหมายแยกต่างหากอีกคนด้วยเช่นกัน  เช่น ต้องทำตามสัญญาหากว่าส่งมอบสินค้าที่ซื้อขายให้  

 แต่ถ้าเกิดมีหนี้สินที่ติดค้างกันเท่าไหร่  ไม่เพียงห้างหุ้นส่วนจำกัดจะต้องรับผิดชอบเท่านั้น ผู้กระทำการแทนอย่างหุ้นส่วนผู้จัดการและบรรดาหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดทั้งหลายก็ร่วมรับผิดชอบด้วยเช่นกัน
ไม่เหมือนกับบริษัทจำกัดที่จะถูกบังคับไม่ไกลไปถึงกรรมการที่จัดการแทน 

 แต่ในทางอาญา  ก็เห็นกันอยู่ว่าบริษัทหรือนิติบุคคลไม่อาจกระทำผิดเองได้เพราะขยับเคลื่อนไหวทางร่างกายไม่เป็น  ดังนั้นกรรมการหรือหุ้นส่วนคนไหนที่กระทำการในนามของนิติบุคคลนั้นไป หากทำแล้วผิดกฎหมาย เช่นออกเช็คเด้ง หรือว่าดำเนินธุรกิจที่ผิดกฎหมาย กรรมการหรือว่าหุ้นส่วนคนที่กระทำการแทนนิติบุคคลนั้นก็ต้องรับผิดมีโทษติดคุกไปเลย
เป็นตัวการนั้นตัวดี แต่ถ้าได้ตัวแทนไม่ดี  ก็มีเสียหาย และตัวแทนก็ใช่จะรอดตัวได้ทุกกรณีเหมือนกัน.

"ศรัณยา ไชยสุต"