บันเทิง

คาวบอยหนังและสายน้ำ

คาวบอยหนังและสายน้ำ

16 เม.ย. 2553

บางคนบอกว่าหน้าร้อนมักมาคู่กับพล็อตเรื่องที่แผดเผาวัยเยาว์เหมือนที่หลายคนตั้งข้อสังเกตว่า หน้าหนาวทีไร เนื้อหนังต้องเกี่ยวกับอารมณ์โหยหาความรักทุกทีไป

แต่เรื่องจริงที่มากกว่าก็คือในหนังตระกูล western นั้นหนังที่เกี่ยวกับคาวบอยนั้น มักจะต้องควบคู่ไปกับการเดินทางและมีแม่น้ำ มีสายน้ำเป็นฉากหลัง ซึ่งแม่น้ำสายหนึ่งที่ถูกถ่ายมากที่สุดก็คือ แม่น้ำริโอ แกรนด์ อันเป็นแรงบันดาลใจของหนังหลายเรื่อง

เรียกว่าตั้งแต่Lonesome Dove มาจนถึงNo Country For Old Men

และถ้าเรายอมรับว่าเซร์บันเตส เป็นผู้ริเริ่มการเขียนแนว (นว) นิยายเป็นคนแรกด้วยผลงานประพันธ์เรื่องดอนกิโฆเต้ ในปี1605 ก็หมายความว่าหนังหรือสื่อประเภทร้อยแก้วก็รับวิธีการเขียนแบบดอน กิโฆเต้ เข้ามาด้วยเป็นบางส่วน และยังคงการเขียนแนวนี้ต่อไปเรื่อยๆ อีกประมาณ 300 ปี

กลุ่มคนที่ชอบมองโลกในแง่ร้ายบางคนเริ่มออกมาพูดว่านวนิยายแนวนี้ตายไปแล้วแต่หนังจากดินแดนฝั่งตะวันตกหรือที่เรียกกันทั่วไปว่า ภาพยนตร์คาวบอย ไม่ได้มีช่วงเวลาอันยาวนานที่งดงามเช่นนั้นภายในช่วงปีสองปีหลังจาก เดอะเกรท เทรน รอบเบอรี ภาพยนตร์ของเอ็ดวินเอส พอร์ตเทอร์ ออกฉายในปี1903 (แม้ว่าจะไม่ใช่ภาพยนตร์คาวบอยเรื่องแรก แต่ก็แน่นอนว่าเป็นเหตุการณ์ครั้งสำคัญอย่างแรกในประวัติศาสตร์การผลิตภาพยนตร์คาวบอยที่มีแนวทางการนำเสนอที่ไม่ตายตัวและไม่ซ้ำใคร)

บรรดานักวิจารณ์ก็ออกมายืนยันว่าภาพยนตร์ประเภทนี้ตายไปแล้ว ถูกฆ่าตายตั้งแต่ เริ่มถ่ายทำโดยฤดูหนาวอันขมขื่นของฝั่งตะวันออกของสหรัฐอเมริกา รวมทั้งฉากและทัศนียภาพแสนสวยงามราคาถูกที่ซ้ำซากและน่าเบื่อของนิวเจอร์ซีย์ โชคดีที่ ดี.ดับลิว. กริฟฟิธ, คาร์ลลีมเมิล, วิลเลียมฟอกซ์ และคณะทำงานเคลื่อนที่เหมือนชาวมองโกลยุคแรกเริ่ม ได้นำความชื่นชอบของตนไปสู่เมืองเล็กๆ ทางตอนใต้ของรัฐแคลิฟอร์เนีย ซึ่งได้สถาปนาขึ้นเป็นชุมชนที่มีวิถีชีวิตที่เรียบง่าย เมืองแห่งนี้ได้รับการขนานนามว่าฮอลลีวู้ด และความเรียบง่าย ก็กลายเป็นสิ่งที่ไม่มีใครรู้จักในที่แห่งนี้อีกต่อไป

ในตอนแรกเราถ่ายทำหนังคาวบอยที่ใดก็ได้ที่นักแสดงสามารถควบม้าได้ ซึ่งส่วนใหญ่จะไม่สามารถทำได้ แต่สตูดิโอเกิดใหม่อย่างฮอลลีวู้ดสามารถเนรมิตฉากแบบนี้ได้ ราวๆ ปี 1914 วิลเลียมเอส ฮาร์ท ทำงานร่วมกับ โธมัส อินซ์ เพื่อสร้างหนังตะวันตกนี้ขึ้นมาเป็นจำนวนมาก

พิสูจน์ได้ว่าเมืองทะเลทรายอย่างวิคเตอร์วิลล์ ในรัฐแคลิฟอร์เนียเป็นสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์คาวบอยที่มีฉากที่ใกล้เคียงกับที่ทุกคนนึกภาพไว้

ตรงข้ามกับฉากถ่ายทำคุณภาพต่ำอย่างนิวเจอร์ซีย์สมกับที่วิคเตอร์วิลล์ภูมิใจที่ได้เป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์รอย โรเจอร์ส-เดลอีแวนส์เป็นระยะเวลาหลายปี ผมเคยดูภาพยนตร์คาวบอยเงียบไม่กี่เรื่อง แต่เรื่องหนึ่งที่ใครหลายคนอยากดูมากที่สุดก็คือ หนังเกี่ยวกับบิลลี เดอะ คิด ซึ่งออกฉายในปี 1911 เพราะในช่วงเวลาหลังจากบิลลีได้ฆ่าเหยื่อคนแรกของเขาไปแล้วบิลลีได้อาศัยอยู่ที่เมซิย่า เมืองเล็กๆ ในรัฐนิวเม็กซิโกเป็นเวลานาน เมืองเล็กๆ แห่งแม่น้ำริโอ แกรนด์ แม่น้ำสายนี้ไม่เพียงแต่เป็นเส้นเลือดหล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนยากจนที่ใช้ทั้งภาษาอังกฤษและสเปน ซึ่งอาศัยอยู่ตลอดริมสองฝั่งแม่น้ำ แต่ยังเป็นแนวพรมแดนระหว่างประเทศที่ทอดยาวลงไปทางใต้จนถึงปากอ่าว และพรมแดนนี้เอง ก็เป็นสาเหตุของความยุ่งยากและอุปสรรคต่างๆ ของสหรัฐอเมริกาอย่างที่เราเห็นในทุกวันนี้

ว่ากันว่าทางตอนเหนือของเมืองเอล ปาโซ (ในเทกซัส) สู่จุดกำเนิดของแม่น้ำโคโลราโดแม่น้ำริโอ แกรนด์ให้กำเนิดแหล่งน้ำทางการเมืองอย่างเหลือล้น แต่ทางตอนใต้ของเอล ปาโซ ดังที่แม่น้ำสายนี้ไหลผ่านหนึ่งในภูมิภาคที่ทุกข์ยากที่สุดของสหรัฐอเมริกา แม่น้ำริโอ แกรนด์เป็นเขตสงครามมานานแล้ว ข้ามแม่น้ำจากทางเหนือ จะเป็นเส้นทางลักลอบนำเข้าสินค้าผิดกฎหมาย

หากข้ามแม่น้ำจากทางใต้จะเป็นเส้นทางนำเข้านกแก้ว นกแก้วมาคอว์ สัตว์หายากต่างถิ่น และยาเสพติด เป็นระยะเวลานานที่บรรดาผู้สร้างหนัง มักชอบแม่น้ำและดั้นด้นมายังชนบทอันสวยงามไร้สิ่งบดบัง จนกล้าพูดได้เลยว่ากูรูผู้ละเอียดถี่ถ้วน (หรือคอมพิวเตอร์ที่มีคุณสมบัติดีพอ) สามารถระบุหนังจำนวนร้อยเรื่องที่ใช้แม่น้ำริโอ

แกรนด์หรือบริเวณใกล้เคียงเป็นฉากถ่ายทำได้ เป็นไปได้ว่าผมจะไม่มีโอกาสได้ชม "บิลลี เดอะ คิด" (1911) แต่ผมเคยดู"วิว่า วิลล่า!" (1934)

หนังคาวบอยซึ่งมีทุกสิ่งทุกอย่างทั้งนักแสดงอย่างวอลเลซ เบียร์รี่ เฟย์ เรย์ บทภาพยนตร์โดยเบน เฮชท์ และช่างภาพชั้นยอดอย่างเจมส์ วอง โฮว์ ภายในเวลา 30 วินาทีไม่ว่าใครคงทำรายชื่อภาพยนตร์คาวบอยที่ชื่นชอบได้ตามนี้  "ทัช ออฟ เกิร์ล" "ริโอ แกรนด์" "ริโอ บราโว่" "บันโดเลโร!" "โลน สตาร์" "เดอะ ไวลด์ เบนช์" "เดอะ ไลฟ์ แอนด์ ไทมส์ ออฟ จัดจ์ รอย บีน" "เดอะ โพรเฟสชันนัลส์" ผลงานระดับมาสเตอร์พีซของฮาวเวิร์ดฮอว์ก อาจจะเป็นเรื่อง "เรด ริเวอร์"

หนังเหล่านี้คือภาพยตร์ที่ล้วนใช้บริการเป็นฉากหลังด้วยแม่น้ำริโอแกรนด์ มาแล้วทั้งสิ้น

นันทขว้างสิรสุนทร