
กวนเพลงให้น้ำใส - วัฒนธรรมการฟังเพลงใหม่
ช่วงวันหยุดเทศกาลสงกรานต์เช่นนี้ หากมีเวลาว่าง คอเพลงคงหันมาจัดการกับเรื่องของเครื่องเสียงและซีดีเพลงสารพันที่บ้าน
ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยี สิ่งหนึ่งที่เดินหน้า “คู่ขนาน” ไปกับการฟังซีดีในวันนี้ คือ การใช้คอมพิวเตอร์ ทั้งในแบบเดสก์ท็อปและแล็ปท็อป เพื่อใช้ในการทำงานและสร้างความบันเทิง
นักฟังที่เป็นนักสะสมซีดีจำนวนไม่น้อย เรียนรู้ที่จะ “อิมพอร์ตซีดี” หรือ “ริป” เพลงจากซีดี เพื่อเปลี่ยนเป็น “ข้อมูลดิจิทัล” ใส่ลงฮาร์ดดิสก์หรือคอมพิวเตอร์ แล้วใช้โปรแกรมการฟังเพลงยอดนิยมที่มีให้เลือกมากมาย ไม่ว่าจะเป็น วินโดว์ มีเดีย เพลเยอร์, เจ็ท ออดิโอ, วินด์แอมป์ ฯลฯ
แต่ที่กำลังมาแรงที่สุด เพราะตอบสนองไลฟ์สไตล์ได้ดีกว่า และมีลักษณะเป็นเฟรนด์ลี่ ยูสเซอร์ (friendly user) มากกว่า เห็นจะหนีไม่พ้นไอทูนส์ (iTunes) ที่สามารถดาวน์โหลดใช้งานได้ฟรี
หากคุณริปไฟล์เป็น เอ็มพี3 หรือคุณภาพดีขึ้น เป็นไฟล์แบบ aiff คุณยังสามารถใส่ภาพปกอัลบั้ม (ซึ่งอาจจะหาจากอินเทอร์เน็ต แทนที่เสียเวลาสแกน) ให้หน้าจอดูสวยงามได้อีกด้วย
การรวมเพลงจำนวนมหาศาล เป็นพันๆ หมื่นๆ เพลง ลงใส่ฮาร์ดดิสก์ที่มีความจุมหึมา แม้ด้านหนึ่งจะไม่ “รื่นรมย์” หรือ “ให้อารมณ์แบบจับต้องได้” เท่ากับปกแผ่นเสียงหรือปกซีดี แต่ก็มี “มูลค่าบางอย่าง” มาทดแทน ทั้งในเรื่องความสะดวกสบาย ความคล่องตัว ยิ่งเมื่อผนวกกับไลฟ์สไตล์ของนักฟังซีดีแบบคู่ขนาน ที่ “ริป” เพลงใส่ฮาร์ดดิสก์ แล้วเอาซีดีตัวจริงเก็บไว้เป็น “แบ็กอัพ” นั่นย่อมไม่ต่างจากการประกาศถึงการมาถึงของยุคสมัย “ดิจิทัล” อย่างเต็มรูปแบบเท่าใดนัก
ในความเห็นของผม ปีนี้จะเป็นปีที่บ่งบอกถึงการเปลี่ยนแปลงของรูปแบบการฟังเพลงในระดับที่เป็นสาระสำคัญ เพราะความพร้อมของซอฟท์แวร์ และฮาร์ดแวร์ต่างๆ เริ่มต้นจาก...
1.นักฟังสามารถดาวน์โหลดเพลง (ทั้งที่ละเมิดและไม่ละเมิดลิขสิทธิ์) หรือจัดทำไฟล์ดิจิทัล จากแผ่นซีดีด้วยตัวเอง ซึ่งไฟล์เพลงเหล่านี้จะบรรจุรวมอยู่ในฮาร์ดดิสก์ที่อาศัยพื้นที่จัดเก็บเพียงเล็กน้อย พกพาสะดวก อีกทั้งยังสามารถโอนย้ายไปสู่อุปกรณ์ (devices) แบบอื่นๆ เช่น ไอพอด เครื่องเล่นเอ็มพี3 หรือโทรศัพท์มือถือ ได้โดยง่าย
2.มีการพัฒนาซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์ในการอ่านไฟล์ดิจิทัลอย่างต่อเนื่องและค่อนข้างสมบูรณ์ เช่น โปรแกรมไอทูนส์ จนถึงอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าอื่นๆ (นอกเหนือจากคอมพิวเตอร์) ที่สามารถเชื่อมต่อผ่านทาง ยูเอสบี พอร์ต ได้โดยง่าย นอกจากนี้ ตัวโปรแกรมยังสามารถใส่อาร์ตเวิร์ก เป็นภาพปกอัลบั้ม นำขยายผ่านจอแอลซีดี เพื่อเพิ่มความสวยงามระหว่างการฟังได้ดีอีกด้วย
3.มีการพัฒนาฮาร์ดแวร์ที่ใช้ในการแปลงไฟล์ “ดิจิทัล” ให้เป็น “อนาล็อก” เพื่อสร้างคุณภาพเสียงให้ได้มาตรฐานไฮเอนด์ (มิใช่เพียงเอ็มพี3 เสียงกระป๋องอีกต่อไป แต่เป็นไฟล์ WAV ที่คุณภาพสูงกว่าซีดี ด้วยสัญญาณสูงถึง 96/24)
อุปกรณ์ในกลุ่มนี้ คือ USB-DAC หรือ Digital to Analog Converter ที่เชื่อมผ่านช่อง USB (เสริมด้วยภาคขยาย+ลำโพง) ซึ่งผลิตออกมาหลากหลายยี่ห้อ ตอบสนองวัตถุประสงค์ในการใช้งานตั้งแต่ระดับทั่วไปจนถึงระดับโปร อีกทั้งมีราคาย่อมเยา ทำให้การฟังเพลงผ่านคอมพิวเตอร์มีความไพเราะ เป็นธรรมชาติมากยิ่งขึ้น เมื่อเปรียบเทียบกับการฟังผ่านซาวนด์การ์ดของคอมพิวเตอร์โดยทั่วไป
ด้วยเหตุผลดังที่กล่าวมา พื้นที่ของซีดีจึงหดแคบลงอย่างต่อเนื่อง และพื้นที่ของดิจิทัล กำลังขยายตัว แต่ข้อจำกัดสำคัญที่ยังไม่เปิดกว้างสำหรับคนฟังในบ้านเราเวลานี้คือ เรายังไม่มี “แพลทฟอร์ม” สำหรับดิจิทัลดาวน์โหลด โดยเฉพาะการดาวน์โหลดเพลงออนไลน์แบบเต็มอัลบั้มเกิดขึ้นอย่างสมบูรณ์ นอกจากไฟล์จากกลุ่มบิททอเรนต์ ที่แบ่งปันกันฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย !
นี่คือหัวเลี้ยวหัวต่อของวัฒนธรรมการฟังเพลงของไทยในปี 2010 ที่น่าเฝ้ามองที่สุดในเวลานี้
"อนันต์ ลือประดิษฐ์"



