คมเคียวคมปากกา - เพลงตลับพัง หนังตลับแตก
เขียนต้นฉบับวันจันทร์ ๙ มีนาคม ๒๕๕๒ ขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือนสี่
วันก่อน อากาศร้อนๆ จึงพาครอบครัวไปเที่ยววัด แวะปั๊ม แวะร้านอาหาร ยังสวนทางกับคนสวมเสื้อแดงที่เขาจะไปชุมนุมฟัง “โฟนอิน” กันแถวนั้น ถือเป็นภาพร่วมสมัยใน พ.ศ.นี้ ที่อยู่ๆ สีเสื้อที่เคยเป็นเสรีภาพในการแต่งกาย กลับกลายเป็นสีระแวงแคลงใจ แอบมองชายหญิงสูงวัยนั่งกินข้าวกันในชุดสีแดง อดตั้งคำถามเล่นๆ ไม่ได้ ป่านนี้ลูกชายลูกสาวของเขาสวมชุดสีอะไรอยู่?
เหลือง? แดง? ดำ? ขาว? เขียว? ม่วง? ส้ม? น้ำเงิน? ฟ้า? หรือแท้แล้วไม่มีสีเสื้อ มีแต่สีเลือดสีเนื้อความเป็นไทย?
ผมเองสวมเสื้อหลากสีครับ ภรรยารีดสีไหนให้ ก็สวมเสื้อสีนั้น (๕๕๕)
ที่วัดสระบัวแก้ว บ้านวังคูณ อ.หนองสองห้อง จ.ขอนแก่น เราพากันไปชมจิตรกรรมฝาผนังในสิมเก่า มีภาพวาดเย็นตา ว่าด้วยพุทธประวัติ เรื่องสินไช และ เรื่องพระลาม-พระลัก (พระราม-พระลักษณ์ รามเกียรติ์) เห็นร่องรอยของอดีตครูบาอาจารย์ ทำให้จิตใจพลอยสงบร่มเย็น ในร่มเงาของความจริง ความงาม ความดี แม้มีเรื่องราววุ่นวายใจในสถานการณ์บ้านเมืองแตกแยก ไปไหนมาไหนยังคงต้องห้อยแขวน “หลวงพ่อสติ วัดสัมปชัญญะ” ไว้ติดหัวอกหัวใจ
จิตรกรรมฝาผนังในวัดแถวนี้มีอยู่หลายแห่ง ก่อนนี้เคยไปชมที่วัดสนวนวารีพัฒนาราม อ.บ้านไผ่ จ.ขอนแก่น ที่ยังไม่ได้ไปชมอีกหลายวัด การชมแต่ละครั้งย่อมให้นิมิตจินตนาการแตกต่างกัน แม้กลับไปชมซ้ำที่เก่า ต่างกรรม ต่างวาระ ย่อมสามารถเห็น “ฮูปแต้ม” และได้รับพลังงานชีวิตจาก “ช่างแต้ม” แผ่นดินอีสาน ในสัดส่วนที่เจริญใจไปข้างหน้า ใครผ่านไปแถวนั้น ลองแวะวัดเหล่านี้ดู จะมีจิตรกรรมฝาผนังให้ชมด้วยวรรณะสีเย็นตา ทั้งเหลือง แดง คราม น้ำตาล เขียว...ศิลปะ ธรรมะ จิตรกรรม ครูบาอาจารย์ท่านมิได้แบ่งสีให้บาดเลือดบาดเนื้อ
ที่ศาลาวัดสระบัวแก้ว ผ่านไปเห็นคนเฒ่าคนแก่หลายคนเตรียมงานกันอยู่ ไปถามถึงได้รู้ว่าจะมีงานบุญผะเหวด (พระเวสสันดร) เป็นข่าวสารจากคนเฒ่าคนแก่แท้ๆ ถึงเพิ่งนึกได้ว่าหลายปีก่อน ถ้าว่างเป็นต้องไป “กินข้าวปุ้น เอาบุญผะเหวด” ที่เมืองร้อยเอ็ด อันเป็นจังหวัดบ้านเกิด
“เดือนสามค้อย เจ้าหัวคอยปั้นข้าวจี่ เดือนสี่ค้อย จั่วน้อยเทศน์มัทรี”
“ฮอดเดือนสี่ ช่วยกันเก็บดอกจาน สานบั้งไม้ไผ่ ใส่เสียบดอกจิก”
“คึดฮอดบ้าน บุญผะเหวดคือสิหลาย คือสิมีกันหลอน แห่งันลำฟ้อน”
คุ้นเคยผญาเก่าเหล่านี้ จากพี่น้องชาวเมืองร้อยเอ็ด รู้สึกอบอุ่นคุ้นเคยเหมือนญาติก็หลายคน แม้ช่วงหลังค่อนข้างห่างเหิน ปีนี้ก็มิได้นัดหมายมิตรสหายไปกินข้าวปุ้น แต่ยังคงคิดถึง “คนร้อยเอ็ด” และคนบ้านใกล้เรือนเคียงอยู่เสมอ สำหรับข่าวคราวและสถานการณ์การเมืองที่ไม่สู้สงบนักของเมืองร้อยเอ็ดนั้น ยังหวังว่าถึงอย่างไร “คนร้อยเอ็ด” จะข้ามพ้นด้วย “บุญผะเหวด”
งานบุญประจำเมือง หรือประจำวัด ไม่ควรที่ใครจะนำการเมืองแบบสกปรกไปแปดเปื้อน ใครทำเพื่อตน หรือตนทำเพื่อใคร ก็ขอให้เขาเหล่านั้นได้เห็นแก่จิตใจของผู้ทำบุญอื่นๆ ด้วย
ชวนธรรมะธัมโมเสียไกล ลองมาตบท้ายด้วยเรื่องไม่ค่อยธรรมะบ้าง คือถึงแม้จะใส่ใจใคร่ครวญธรรม แต่คนเราใช่ว่าจะอยู่สบายๆ ตลอดเวลา โดยไม่หงุดหงิดเสียอารมณ์ แม้ในวงการบันเทิง ที่มักช่วงชิงพื้นที่ของการสร้างอารมณ์ดีก็เถอะ
ในฐานะผู้บริโภค ซื้อแผ่นเพลงมาฟัง ซื้อแผ่นหนังมาดู บางที ชอบเพลงมาก ชอบหนังมาก แต่กลับไม่ชอบตลับเพลง ไม่ชอบตลับหนัง เพราะมันพังง่าย มันแตกง่าย แค่แกะเบาๆ ก็พังแล้ว แค่ตกพื้นเบาๆ ก็แตกแล้ว หลายค่ายหลายบริษัทเลยแหละครับ ไม่รู้ท่านผู้อ่านประสบปัญหาเดียวกันหรือไม่ หลายครั้งแตกพังต้องขว้างทิ้ง นำแผ่นไปใส่ไว้ในซองที่ซื้อมาใหม่ และนั่นก็ต้องเกิดเสียดายกระดาษพิมพ์รายละเอียดเพลงและหนังอีก
หรือปัญหานี้ อาจไม่เกิดขึ้นกับผู้ที่ซื้อแผ่นผี หรือไม่ซื้อเลย เพราะมีช่องทางดูหนังฟังเพลงสบายๆ ไม่ต้องจ่ายตังค์ อีกเยอะ (๕๕๕)
"ไพวรินทร์ ขาวงาม"