ศิลป์แห่งแผ่นดิน - พระพุทธไสยาสน์ วัดขุนอินทประมูล | คมชัดลึก

 พระนอนที่ได้ชื่อว่ายาวที่สุดในประเทศไทย คือยาวถึง 50 เมตร สูง 11 เมตร ก่อด้วยอิฐถือปูน โบกปูนทับ พระเศียรหันไปทางตะวันออก หันพระพักตร์ไปทิศเหนือ ไสยาสน์ตะแคงขวา ฝ่าพระหัตถ์ขวารองพระเศียรหนุนพระเขนย พระกรซ้ายทอดบนพระวรกายอ่อนช้อย พระเกศาขดก้นหอย พระรัศมีเปลวเพลิงแบบสุโขทัย พระโขนงโก่ง พระเนตรหรี่มองขึ้นฟ้า พระพักตร์รูปไข่ องค์พระเพรียวยาว และเห็นเด่นสง่าอยู่กลางแจ้ง บริเวณที่เรียกว่าทุ่งโพธิ์ทอง

 ผมมิได้แวะเวียนเยี่ยมเยือนจังหวัดอ่างทองบ่อยนัก เคยไปด้อมๆ มองๆ สำรวจดูหมู่บ้านย่านลิเก เคยไปกราบหลวงพ่อโต วัดไชโยฯ ส่วนมากจะผ่านไปผ่านมา ไม่คุ้นเคยอย่างอยุธยา

 พระนอนองค์นี้สร้างตั้งแต่สมัยพระยาเลอไทแห่งสุโขทัย ประมาณปี พ.ศ.1841 ได้พระนามว่า “พระพุทธไสยาสน์เลอไทนฤมิต” แต่เดิมมีวิหารคลุมอยู่ แต่เกิดไฟไหม้เสียหาย คงเหลือแต่ร่องรอยของเสาและฐานอาคารเพียงบางส่วน องค์พระนอนนั้นได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์หลายครั้ง ตั้งแต่สมัยสมเด็จพระเจ้าบรมโกศ (พ.ศ.2275-2301) แห่งกรุงศรีอยุธยา และครั้งสำคัญคือการบูรณปฏิสังขรณ์โดยขุนอินทประมูล ผู้เป็น “นายอากร” ซึ่งมีเชื้อจีน

 ผมนึกถึงพระนอนที่พม่า ซึ่งพี่พม่านิยมสร้างพระพุทธรูปปางไสยาสน์เช่นกันทั้งยังนิยมเรื่องความใหญ่โต มีความแตกต่างทางพุทธลักษณะบ้าง ที่เห็นได้ชัดคือ พระนอนแบบพม่านั้น พระเนตรเบิกกว้าง ไม่หรี่พระเนตรแบบเรา และพระบาทนั้นวางเหลื่อมกัน

 ที่ประเทศลาว ก็มีพระนอนองค์โต คือพระนอนที่วัดเชียงควน (ห่างจากเวียงจันทน์ 25 ก.ม.) อยู่ในสวนพระพุทธรูปหิน วัดนี้อยู่ริมน้ำของ(โขง) ไม่มีอุโบสถ ไม่มีวิหาร ไม่มีกุฏิพระ ไม่มีสงฆ์ และสามเณร แต่มีสวนพระพุทธรูปในศาสนาพุทธ และเทวรูปของฮินดู เช่นพระวิษณุ พระศิวะ สวนพระพุทธรูปแห่งนี้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.2501 (โดยช่างชื่อ บุญเหลือ สุริทัต)

 กราบพระนอนวัดขุนอินทประมูลแล้ว แวะวัดพิกุลทองกราบหลวงพ่อแพ (สิงห์บุรี) ใช้ถนนสายเก่าฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา แวะเวียนเยี่ยมเยือนชุมชน แม่น้ำน้อย แถวชันสูตร เข้าสรรคบุรี (ชัยนาท) แล้วไปจบที่แพอาหารเหนือเขื่อนเจ้าพระยา ซึ่งมีอยู่หลายแพ กินปลาแม่น้ำ เช่นปลาม้า ปลาเนื้ออ่อน จะฉู่ฉี่ แกงป่า หรือต้มยำก็ตามใจ อย่าลืมสั่งส้มโอขาวแตงกวาของชัยนาทมาตบท้าย ส้มโอชัยนาทตัวกุ้ง (มีขนาด) ใหญ่ เนื้อแห้ง (ไม่เละ) หวานอมเปรี้ยวกำลังพอดี

 เราๆ ท่านๆ ที่เป็นนักท่องเที่ยวสมัครเล่น คือประเภทไปเรื่อยๆ อยากแวะไหนก็แวะ ดูชม ชิม ถ่ายรูปกันไว้พอให้รู้ว่าได้มา ที่ไหนๆ ก็ดูจะเป็น “ทางผ่าน” ไปเสียทั้งนั้น ส่วนตัวผมเอง แม้แต่บ้าน (จังหวัด) ของตัวเองก็ยังอยากเที่ยวอยากดู ยังเดินท่อมๆ ไปตามวัดในหมู่บ้าน ตำบลใกล้เคียง ดูศาลาเก่าๆ หอระฆัง เจดีย์ บางวัดมีศาลาไม้ที่กำลังจะถูกรื้อ กลองใบโตโบราณ เรือที่ขุดจากไม้ตะเคียนทั้งต้น แม้แต่ต้นไม้เก่าแก่ที่ยืนยงอยู่คู่วัดวาอารามมานับร้อยปี ผมรู้สึกอบอุ่นสงบ ที่ได้อยู่ใต้ร่มเงา ต้นไม้แก่ชรา เช่นต้นโพธิ์ ต้นจัน ต้นพิกุล ต้นกร่าง ในเขตสังฆาวาส แต่น่าเสียดายที่วัดส่วนใหญ่พัฒนาไปในทาง “ล้างของเก่า เอาของใหม่” รื้อโบสถ์เก่าสร้างโบสถ์ใหม่ รื้อศาลาไม้สร้างศาลาตึก กระทั่งโค่นไม้เก่าเพื่อเอาพื้นที่ทำลานคอนกรีตสำหรับจอดรถ

 กราบพระแล้วยังคิดอะไรเรื่อยเปื่อย นึกแปลกใจที่พระนอนวัดขุนอินทประมูลท่านช้อนพระเนตรขึ้นมองฟ้า

"ศักดิ์สิริ มีสมสืบ"