บันเทิง

นักเรียบเรียงดนตรีลูกทุ่งแข่งกับคนสู้กับ"คอมพิวเตอร์"

นักเรียบเรียงดนตรีลูกทุ่งแข่งกับคนสู้กับ"คอมพิวเตอร์"
เกาะติดข่าวสาร >> คมชัดลึก ออนไลน์
logoline

กระทรวงวัฒนธรรมประกาศรายชื่อศิลปินแห่งชาติ ปี 2552 และคนในแวดวงดนตรี ลูกทุ่ง คือ อาจารย์ประยงค์ ชื่นเย็น ได้รับรางวัลศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ด้านดนตรีไทยลูกทุ่ง

 - ผู้เรียบเรียงเสียงประสาน ซึ่งถือว่าเป็นคนแรกในสายเรียบเรียงเสียงประสานเพลงลูกทุ่ง ที่ได้รับการเชิดชู เป็นเรื่องที่น่ายินดีก่อนที่คนในอาชีพนี้ จะเริ่มห่างหายจากวงการ ด้วยวิทยาการทางดนตรีสมัยใหม่เข้ามาแทนที่

 หน้าที่ของนักเรียบเรียงเสียงประสาน อธิบายง่ายๆ คือเป็นผู้ออกแบบ และนำดนตรีแต่ละชิ้นมาใส่ผสมกันให้กลมกลืนเป็นเพลง เปรียบเหมือนพ่อครัวที่นำส่วนผสมต่างๆ มาปรุงให้แกงมีรสชาติอร่อยถูกใจ

 เราไม่อาจปฏิเสธได้ว่า เพลงลูกทุ่งดังๆ หลายเพลงนั้น จุดเด่นไม่ได้อยู่ที่เนื้อเพลงหรือคนขับร้องเท่านั้น นักเรียบเรียงเสียงประสาน ก็มีส่วนสำคัญไม่แพ้กัน อาทิ  เพลง “มนต์รักลูกทุ่ง” เรียบเรียงโดย ครูพีระ ตรีบุปผา เพลง "สามสิบยังแจ๋ว" โดย อ.ประยงค์ ชื่นเย็น เพลง "สาวนาสั่งแฟน" โดย อ.เอนก รุ่งเรือง  เพลง “โบว์รักสีดำ” โดย อ.หนุ่ม ภูไท หรือเพลง  "สมศรี 1992" โดย อ.หมู กิตติศักดิ์ สายน้ำทิพย์  เป็นต้น 

 เมื่อขึ้นดนตรีท่อนอินโทรมา เราจะสามารถรู้ทันทีเลยว่าเป็นเพลงนั้นๆ การนำเพลงมาร้องใหม่ ก็ยังต้องอาศัยแนวการเรียบเรียงแบบต้นฉบับ ไม่เช่นนั้นแล้วผู้ฟังอาจจะไม่คุ้นหรือไม่ยอมรับการเปลี่ยนแปลง

 แต่อาชีพนักเรียบเรียงเสียงประสานของเพลงลูกทุ่งนั้น จะว่าไปแล้วน่าน้อยใจแทน ขณะเพลงดังในอดีต ที่นำมาขับร้องทำดนตรีกันใหม่ มักจะให้ความสำคัญกับนักแต่งเพลงเพียงคนเดียว บางเพลงนั้น ลงชื่อคนแต่งเป็นคนเดิม แต่คนเรียบเรียงใหม่ ที่ไปก๊อบปี้ทุกเมโลดี้ของคนเดิม แต่ไม่มีการใส่เครดิตให้เลย หรือเกือบจะทุกครั้ง ไม่มีการจ่ายค่าลิขสิทธิ์ทางปัญญาให้แก่คนคิดดนตรี คนเรียบเรียงเสียงประสานลูกทุ่ง ส่วนใหญ่จะได้รับเงินครั้งเดียวต่อการเรียบเรียงดนตรี ต่างจากนักแต่งเพลง ที่จะได้รับเงินทุกครั้งจากค่าลิขสิทธิ์เพลงที่มีการนำมาขับร้องเรียบเรียงกันใหม่

ดังนั้น นักเรียบเรียงเสียงประสานเพลงลูกทุ่ง จึงเป็นคนปิดทองใต้ฐานพระตัวจริง ที่ไม่ค่อยมีคนรู้จักชื่อเสียง หรือรู้จักหน้าค่าตา  เพราะแต่ไหนแต่ไรมา นักเรียบเรียงฯ ลูกทุ่ง มักจะมีที่มาจากการเป็นนักดนตรีในวงดนตรีลูกทุ่งมาแทบทั้งสิ้น

 ศิลปินแห่งชาติ ในสายลูกทุ่งในปี 2550 คือ ครูชาญชัย บัวบังศร นับว่าท่านโชคดีที่ได้มีโอกาสเล่นดนตรีแอคคอร์เดียนยืนเคียงคู่บนเวทีกับนักร้องนำ คือ ครูสมยศ ทัศนพันธ์ หรือสุรพล สมบัติเจริญ แต่หลังจากหางเครื่องเข้ามามีบทบาทโดดเด่นและกลายเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้สำหรับการโชว์เพลงลูกทุ่ง นักดนตรีจึงถูกเบียดไปอยู่ด้านหลัง โดยแทบไม่มีใครเห็น
ในสายเพลงอื่นๆ นักดนตรีมีโอกาสโดดเด่น เพราะได้อยู่หน้าเวทีในระยะห่างที่ไล่เลี่ยกับนักร้องนำ แต่สำหรับวงการลูกทุ่ง จะถูกคั่นด้วยกำแพงหางเครื่องแผงใหญ่ พูดได้ว่า หางเครื่องหรือแดนเซอร์ เป็นศัตรูร้ายกาจที่บังสายตากับแสงไฟที่จะส่องถึงนักดนตรีอย่างแท้จริง

 นอกจากต้องฝ่าฟันกับบรรดาหางเครื่องมากันยาวนานแล้ว นักเรียบเรียงเสียงประสานเพลงลูกทุ่งวันนี้ กำลังถูกภัยคุกคามจากเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์

 ในอดีตกว่าจะมาเป็นเพลงได้ นักเรียบเรียงต้องว่าจ้างเสาะหานักดนตรีหลายๆ คนมาใส่เสียงดนตรีตามแนวถนัดของแต่ละคน  ราคาค่าเรียบเรียงเสียงประสานต่อหนึ่งเพลงลูกทุ่งนั้น ราคามาตรฐาน อยู่ที่ 5,000-10,000 บาทเท่านั้น และมีแนวโน้มจะลดลงมา เนื่องจากคอมพิวเตอร์สามารถแทนที่นักดนตรีได้หลายตำแหน่ง

 โปรแกรมคอมพิวเตอร์สามารถสังเคราะห์เสียงดนตรีออกมาได้คล้ายกับของจริง  ระนาดก็ไม่ต้องยกรางกันมา เครื่องเป่าทั้งหลาย ระดับคนฟังชาวบ้านแยกไม่ออกว่า ใช้คนเป่าจริงๆ หรือกดปุ่มจากเครื่องคอมพิวเตอร์

 ด้วยจุดนี้จึงเป็นที่มาของนักเรียบเรียงเสียงประสานราคาถูก จ่ายแค่เพลงละ 2,000 บาทหรือต่ำกว่าก็ได้ เพราะแทบไม่ได้ใช้เครื่องดนตรีจริงๆ เลยสักชิ้น  ส่วนเรื่องคุณภาพหรือความนุ่มนวลชวนฟัง ก็ต้องว่ากันไปอีกเรื่อง

 นักเรียบเรียงเสียงประสานเพลงลูกทุ่งในวันนี้ นอกจากต้องแข่งขันกับนักเรียบเรียงมือใหม่ ที่ใช้คอมพิวเตอร์แล้ว ยังต้องฝ่าฟันกับแนวเพลงลูกทุ่งที่เปลี่ยนไป การเรียบเรียงที่มีแนวทางใกล้เพลงสตริงวัยรุ่น หรือเพลงเพื่อชีวิต ซึ่งทำให้ความต้องการนักเรียบเรียงเสียงประสานที่เปลี่ยนแนวทางไปให้ทันสมัยขึ้น

 นักเรียบเรียงฯ หลายคนต้องปรับรูปแบบการทำงานเพื่อความอยู่รอด สำหรับคนที่ยังทำงานในแนวทางเดิม อีกไม่นานก็จะกลายเป็นตำนานไป

logoline
แท็กที่เกี่ยวข้อง