ศิลป์แห่งแผ่นดิน - รักซาปา คิดถึงปาย
ผมหลงเสน่ห์ เมืองซาปา เข้าแล้วอย่างจับจิตจับใจ ถึงขนาดถวิลหวังว่าจะกลับไปเยือนอีกครั้งอย่างแน่นอน เขียนกลอนถึงซาปาไว้หลายบท บรรยายถึงความบริสุทธิ์ สดใส พรรณนาถึงความงามของหุบเขาลึกกว้าง ท่ามกลางขุนเขาสูงตระหง่านที่โอบล้อมหมู่บ้านของชนเผ่า สายธารที่ทอดตัว
เมืองเล็กในหุบเขาที่ยิ่งใหญ่ มียอด “ฟานซิปาน” เป็นดั่งมหาราชายืนสง่าสูงเสียดฟ้าคอยคุ้มครอง จ้องมองอยู่ทุกเวลานาที ทะเลสาบกลางเมืองสะอาดใสแจ๋วราวกระจกเงา ขอบห้วงน้ำด้านตรงข้ามกับที่เรายืนแบ่งภาพซาปาออกเป็น 2 ส่วน ด้านบนคือภาพจริง ด้านล่างคือภาพเงาในน้ำ ทั้งสองภาพดูสงบนิ่ง ภาพล่างซึ่งเป็นภาพเงาสะท้อนนั้น ยิ่งงดงามตรึงใจ
เมื่อ “ซาปา” อยู่ทางตอนเหนือของเวียดนาม ซึ่งถัดขึ้นไปคือพรมแดนจีน มีเมือง “เลาไก” เป็นดั่งประตูต้อนรับผู้มาเยือน จากเลาไกไปซาปา ระยะทางไม่กี่สิบกิโลเมตร ตลอดเส้นทางยังความสดชื่นรื่นรมย์ด้วยทัศนียภาพแห่งขุนเขาที่ว่ากันว่ายิ่งใหญ่ที่สุดในอินโดจีน
ขณะนั่งอยู่ริมทะเลสาบกลางเมืองซาปา ใจก็คิดถึง “ปาย” เมืองเล็กๆ (กว่าซาปา) กลางหุบเขาแม่ฮ่องสอน ผมไม่ได้กลับไปเยือนปายนานเหลือนานแล้ว สัก 6-7 ปีแล้ว นี่กลับมาหวนคำนึงคิดถึงเสียมากมาย
เสน่ห์ของเมืองปายอยู่ที่ความงามอย่างลึกเร้นของขุนเขา ลำน้ำปายสายน้อยที่ดูเรียบง่าย ถ่อมเจียมบ้านเรือนร้านรวงที่เรียงรายทั้งเปิดเผยและซ่อนตัว ผมพรรณนาภาพปายในปัจจุบันไม่ได้เลย ปายจะเปลี่ยนไปเพียงไรหน
สำหรับ “ซาปา” ผมได้มาเยือนในช่วงเวลาที่เธอยังหมดจดงดงาม ฉายานามของซาปา คือ “เมืองงามแห่งหุบเขา” “เมืองหลวงของชนเผ่า” เสน่ห์อีกอย่างของซาปา คือ “แกลเลอรี่” ไม่กี่แห่งในตัวเมืองที่ผมใช้เวลาอ้อยอิ่ง เพื่ออ่านอารมณ์ อ่านจิตวิญญาณของซาปา ที่บอกเล่าผ่านงานศิลปะ จิตรกรรมและงานแกะสลัก
จากคำบอกเล่าของผู้เคยมาเยือนซาปา หลายคนหวนกลับมาอีกหลายครั้ง มาปักหลักอยู่ในหมู่บ้าน (โฮมสเตย์) กันเป็นเดือน อยู่จนสนิทสนม ผูกพัน บ้างก็ตระเวนเที่ยวจนทั่ว บ้างมีจุดมุ่งหมายพิชิตยอดเขา “ฟานซีปาน” ที่สูงกว่า 3 พันเมตร จากระดับน้ำทะเล บ้างมาเขียนรูป มาละเลียดหมอกเหมย ลงเอยด้วยนิยายขนาดยาว บ้างก็พาแฟนสาวมาดื่มด่ำธรรมชาติพร้อมน้ำผึ้งพระจันทร์
สำหรับผมนั้นมั่นใจว่าจะได้กลับมา แต่ต้องหลังจากที่ผมกลับไปเยือนปาย จากปายก็จะไปหา “หลวงพระบาง” อีกครั้ง คราวนี้จะไปพร้อม “ผาเมฆ” ลูกชายคนโตของผม ที่ผมพาเขาไปเยือนซาปามาด้วยกัน เขาประทับใจซาปา จึงน่าจะรักหลวงพระบางด้วย
แกลเลอรี่ในซาปา เป็นแรงบันดาลใจให้ผมกลับมา “เขียนรูป” ชุด “หลงเสน่ห์ซาปา” ตอนนี้ก็ค่อยๆ เริ่มลงมือเป็นลายเส้น วาดเล่นวาดจริง ไปวันละนิด คืนละหน่อยให้ชีวิตมีสีสัน มีงานให้หัวใจทำ
อายุป่านนี้ยังมีหัวใจ “หลงรัก” อะไรต่อมิอะไร ความรักคือความงดงามยิ่งนัก อย่างที่ผมหลงรักเมืองเล็กๆ ในหุบเขาแห่งเวียดนามตอนเหนือ และยังมีความรักอีกเหลือเผื่อไว้แจกจ่ายแบ่งปันแก่ทุกสิ่งทุกอย่างที่คู่ควรที่จะรัก
"ศักดิ์สิริ มีสมสืบ"