
คมเคียวคมปากกา - ลูกทุ่งมีอยู่จริงหรือ?
วันอาทิตย์ที่ผ่านมา ว่างๆ ก็ค้นหนังสือเก่ามาอ่าน เลยได้แง่คิดใหม่จากบทความเก่าของ ครูมงคล อมาตยกุล ที่ถูกนำมาตีพิมพ์ซ้ำในหนังสือ "กึ่งศตวรรษเพลงลูกทุ่งไทย ภาค 2"
ผมเชื่อว่าบทความเรื่อง "ที่มาของเพลงลูกทุ่ง" ของครูมงคล คงมีคนได้อ่านกันมากมาย และถูกนำไปอ้างอิงในการทำวิทยานิพนธ์ของนักศึกษาปริญญาโท หรือปริญญาเอกกันพอสมควร
ครูมงคลเขียนบทความชิ้นนี้เมื่อ 42 ปีที่แล้ว ด้วยความรู้สึกที่ไม่พอใจต่อ "คนกลุ่มหนึ่ง" ที่แบ่งแยกประเภทเพลง และนักร้องในสมัยนั้นคือ "นักร้องเพลงผู้ดี" กับ "นักร้องเพลงตลาด"
คอเพลงลูกทุ่งอ่านจบแล้ว ก็จะทราบว่า กว่าที่ผู้คนในสังคมจะยอมรับนักร้องและบทเพลงลูกทุ่ง มันต้องฝ่าฟันอุปสรรคใดมาบ้าง
สำหรับการอ่านใหม่ใน พ.ศ.นี้ ทำให้มองเห็น "ข้างหลังภาพ" วงการเพลง พ.ศ.โน้น ที่ความคิดของผู้คนในสังคมไทยยังมีการแบ่งเป็นไพร่ เป็นผู้ดี ต่อมาเทคโนโลยีสมัยใหม่ ได้ทะลายกำแพงแบ่งกั้นชนชั้น
นั่นคือ สถานีโทรทัศน์ช่อง 4 บางขุนพรหม (ช่อง 9 ในปัจจุบัน) ที่มีนักจัดรายการทีวีคนหนึ่ง นำเอานักร้องเพลงตลาดมาร้องโชว์ในรายการ "เพลงลูกทุ่ง"
เมื่อเพลงลูกทุ่งได้เผยแพร่ผ่านจอแก้ว คนที่เคยดูถูกเหยียดหยามเพลงตลาดก็เปลี่ยนความคิด เหมือนส้มตำปลาร้าขึ้นห้องอาหารโรงแรมห้าดาว ก็ไม่รังเกียจปลาร้าปลาแดกอีกต่อไป และสังคมไทยก็ยอมรับการมีอยู่จริงของเพลงลูกทุ่งไปโดยปริยาย
ในบทความนี้ ผมยังแอบเห็นด้วยกับความกังขาของครูมงคล ที่ว่า
"ที่เขียนมายืดยาวก็ยังเป็นความลับอยู่จนบัดนี้ว่า มีหลักเกณฑ์อะไรที่จัดว่าเพลงนี้เพลงนั้น เป็นเพลงลูกทุ่ง"
ครูมงคลอ้างถึงคำพูดของนักร้องเพลงบางคนที่สรุปว่า "เพลงไหนที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับชนบทก็เป็นเพลงลูกทุ่ง" ขณะเดียวกันครูยกตัวอย่าง ชรินทร์ นันทนาคร ที่ร้องเพลง "แสนแสบ" หรือ "ท่าฉลอม" แต่ก็มิได้เรียกว่านักร้องลูกทุ่ง
ตรงกันข้าม สุชาติ เทียนทอง ร้องเพลง "วันสุดท้าย" หรือพนม นพพร ร้องเพลง "อัดอั้นตันใจ" ที่ไม่มีเนื้อหาเกี่ยวกับชนบทเลย กลับเรียกว่านักร้องลูกทุ่ง หรือเพลงลูกทุ่ง
จากบทความของครูมงคล ทำให้ผมนึกถึง พ.ศ.ปัจจุบัน ที่มีหลากหลาย "คำจำกัดความ" เกี่ยวกับเพลงลูกทุ่ง บ้างก็บัญญัติคำว่า "ลูกทุ่งอีสาน", "ลูกทุ่งคาเฟ่" , "ลูกทุ่งเพื่อชีวิต" , "ลูกทุ่งพันทาง" ฯลฯ พวกเขาใช้หลักเกณฑ์อะไร?
หรือการจัดอันดับเพลงยอดนิยมตามสถานีวิทยุที่อ้างว่า เป็นต้นตำรับสถานีเพลงลูกทุ่ง ยังนำเอาเพลง "รักคนมีแฟน" เข้ามาจัดอยู่ในชาร์ตเพลงดัง
ผมแอบคิดเอาเองนะครับว่า สงสัย "เอเซียร์" เจ้าของอัลบั้มเพลงรักคนมีแฟน สังกัดอาร์สยาม ซึ่งเป็นหน่วยที่ผลิตเพลงลูกทุ่งของค่ายอาร์เอสฯ จึงจัดเอาเพลงนี้มาอยู่ในหมวดหมู่ของเพลงลูกทุ่ง
ทำนองเดียวกัน เพลงจากแกรมมี่โกลด์ ซึ่งเป็นหน่วยผลิตเพลงลูกทุ่งค่ายแกรมมี่ ไม่ว่าจะเพลงไหนก็เข้าข่ายเพลงลูกทุ่งหมด
ผู้บริหารคลื่นเพลงลูกทุ่งคิดกันยังงี้หรือเปล่า? หากคิดกันจริงๆ ก็ไม่ว่าอะไร ผมจะได้จัดระบบความคิดใหม่เกี่ยวกับเพลงลูกทุ่ง
ถ้าทุกคนเห็นพ้องต้องกันว่า ดนตรีและบทเพลงไม่มีพรมแดน ก็ไม่ควรเรียกเพลงโน้นเพลงนี้ว่า ลูกทุ่งแท้หรือลูกทุ่งเทียม...เอากันยังงั้นมั้ยล่ะครับ?
"บรรณวัชร"



