คมเคียวคมปากกา - ๘๐ ปี แม่คำผาง บ้านไผ่ | คมชัดลึก

 สักสองเดือนก่อน มีกิจกรรมเล็กๆ ในต่างจังหวัด  โดย คุณปรีดา  ข้าวบ่อ แห่งสำนักพิมพ์แม่คำผาง  เขาจัดทำบุญในวาระ “80 ปี  แม่คำผาง” ที่โรงเรียนบ้านไผ่ อ.บ้านไผ่ จ.ขอนแก่น ตามแบบผู้คนในแวดวงหนังสือซึ่งมีเครือข่ายเยอะ งานเล็กๆ จึงกลายเป็นงานใหญ่ขึ้นพอสมควร 

 คุณปรีดาและญาติพี่น้อง เขามีแนวคิดทอดผ้าป่าหนังสือด้วย จึงบอกบุญไปยังเพื่อนมิตร ได้รับมอบหนังสือจากหลายสำนักพิมพ์  ได้แก่ อมรินทร์, โป๊ยเซียน, แสงแดด,สร้างสรรค์, นานมี, เคล็ดไทย, กระดาษสา, แม่โพสพ, นาคร, สุขภาพใจ, รวมทรรศน์, แสงดาว พิมพ์คำ...รวมมูลค่าหนังสือร่วมหนึ่งล้านบาท มอบให้โรงเรียนในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาขอนแก่น เขต 2 ถึง 35 โรงเรียน โดยมี นายวินัย รอดจ่าย รองเลขาธิการสำนักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน เป็นประธานเปิดงาน และ นายเชิดศักดิ์ ศรีสง่าชัย ผู้อำนวยการเขตการศึกษาฯ เป็นประธานในพื้นที่

 ตอนเช้า มีพิธีทางสงฆ์ การมอบรางวัลด้านภาษาไทยแก่นักเรียน และมอบหนังสือแก่ตัวแทนครูจากโรงเรียนต่างๆ ตอนบ่าย มีการเสวนาประสบการณ์ชีวิตและการศึกษาให้คณะครูผู้บริหารได้รับฟัง โดย คำสิงห์ ศรีนอก, ทองแถม นาถจำนง และ อาทิตย์ บำรุงเอื้อ  ภาคค่ำ มีงานเลี้ยงสังสรรค์ในหมู่ญาติมิตร งานแบบนี้ นอกจากกินดื่มสรวลเสเฮฮามุทิตาจิต ยังต้องมีการร้องรำทำเพลง การอ่านบทกวี โดยสีสันแบบคนกันเองก็มี ครูสุขสันต์ เหมือนนิรุทธ์ หรือ สันติภาพ นาโค อดีตครูศิลปะผู้เป็นทั้งนักเพลง นักกวี และจิตรกร งานนี้ “ครูสุข” ในฐานะเจ้าถิ่น ทั้งร่ายเพลงบรรเลงกวี ทั้งเปิดบ้านพักต้อนรับขับสู้ กินอิ่มนอนอุ่นกันหลายขนาน

 อีกคนคือ ครูประยูร  ลาแสง หรือ พระไม้ ผู้มีวิชาแก่กล้าหลายด้านในตัว รายนี้สร้างสีสันบรรยากาศแบบครูๆ ได้ไม่น้อย ส่วนผมได้รับโอกาสขึ้นอ่านบทกวี “ 80 ปี  แม่คำผาง” ประกอบดนตรีโดย นิด ลายสือ และการวาดภาพด้วยปากโดย ทนง โคตรชมภู

 คุณปรีดา ได้ชื่อว่าเป็นนักประสานสิบทิศ เอ่ยปากเพื่อนมิตรพี่น้องมักไม่ขัดข้อง หลายครั้งสามารถเชิญประสานกันได้แบบประสมสี  เหลืองไม่แรง แดงไม่ร้อน (555)  ที่ผ่านมา เราก็ร่วมงานกันอยู่แล้ว กับกิจกรรมของ กองทุนศิลปินครูบ้านป่า สลา คุณวุฒิ 

 ครับ งานนี้ลุล่วงไปด้วยดี ผมเองมีแนวคิดทำบุญด้วยหนังสืออยู่แล้ว หลายปีก่อนก็เคยจัดกิจกรรมเล็กๆ แบบนี้ที่บ้านเกิด เมื่อคุณปรีดาคนบ้านไผ่ตัวจริงจัดงานบ้าง ผมย่อมยินดีปรีดาด้วย

 คุณปรีดา ใช้ชื่อแม่เป็นชื่อสำนักพิมพ์ ภาพและเสียงออกไปทางอีสาน ซึ่งต่อไปสำนักพิมพ์ชื่อนี้ จะเน้นสนับสนุนผลงานที่ออกไปทางอีสาน “แม่คำผาง” เดิมนามสกุล “ชำนาญไพร” ยังแข็งแรงสดใส ส่วนพ่อของคุณปรีดา ชื่อ “ชน” ล่วงลับแล้ว  เคยเปิดร้านตัดเสื้อผ้าชื่อ “ชนนิยม” ว่ากันว่า ฝีมือเยี่ยม แค่คนเดินผ่านหน้าร้านแล้วตะโกนสั่ง ก็สามารถคำนวณตัดให้ได้

 ขออนุญาตนำบทกลอนที่แต่งให้ “แม่คำผาง” มาฝากอ่าน ณ ที่นี้
 หลอมเลือดเนื้อ  เชื้อไข  ให้ลูกลูก  จิตใจผูก  เยื่อใย  ให้หลานหลาน
จากวัยเยาว์  เข้าชรา  ประสบการณ์  “แม่คำผาง”  ทางผ่าน  “ชำนาญไพร”
 เบื้องหลังลูก  มีแม่  แหละมีพ่อ  คือ “ข้าวบ่อ”  ข้าวบ้าน  คนบ้านไผ่
ลูกอยู่บ้าน  จากบ้าน  ผ่านทางไกล   ข้าวชีวิต  น้ำจิตใจ  อิ่มใกล้กัน
 ปรากฏภาพ  สำนักพิมพ์  “แม่คำผาง” ประกาศทิศ  ประกาศทาง  เส้นสร้างสรรค์
ประกาศถิ่น  ประกาศไทย  สายสัมพันธ์  ประกาศแม่  อีสานมั่น  แม่มากมาย
 รักประเทศ  จากครรลอง  รักท้องถิ่น รักแผ่นดิน  รักชีวิต  มิตรสหาย
รักลูกหลาน  บ้านเกิด  กำเนิดกาย   “ชนนิยม”  แม่หนึ่งหมาย  แม่มากมี
 จากการเมือง  การบ้าน  การเพาะปลูก แม่เลี้ยงลูก  ส่งลูก  ทุกวิถี
“แม่คำผาง  ข้าวบ่อ  แปดสิบปี”   กระเพื่อมดี  กระเพื่อมบุญ  ต้นทุนธรรม!

"ไพวรินทร์ ขาวงาม"