มองผ่านเลนส์คม - ในกรอบ | คมชัดลึก

 มองหนังฝรั่งแล้วหันมามองหนังไทย โดยเฉพาะละครทีวีไทยแบบเหงาๆ

 เปิดทีวีช่องเอชบีโอเมื่อไม่กี่วันก่อน เจอหนังเกี่ยวกับชีวิตอเมริกันยุคบุกเบิกเรื่องหนึ่งซึ่งนางเอกจับพลัดจับผลูมาแต่งงานกับพระเอกพ่อม่ายลูกติดหลังจากสามีตาย โดยที่ตัวเธอก็มีลูกติดท้องมาด้วยหนึ่งคน

 โครงเรื่องไม่มีอะไรซับซ้อน กล่าวคือเป็นหนังรักง่ายๆ แสดงให้เห็นการเอาชนะอุปสรรคต่างๆ ของนางเอกกับพระเอกเพื่อดำรงชีวิตต่อไปด้วยคุณภาพที่ดีกว่าเดิม ซึ่งรวมถึงชีวิตของลูกสาวพระเอก และลูกที่เพิ่งเกิดของนางเอก ในไร่ที่ทุกคนต้องทำงานและมีความรับผิดชอบ นางเอกเติบโตจากครอบครัวมีฐานะในสังคมเมือง รู้หนังสือและรู้วิธีแต่งตัวสวย แต่ไม่รู้วิธีทำอาหาร และวิถีชีวิตชาวไร่ พระเอกเติบโตจากครอบครัวชาวไร่ที่ไม่รู้หนังสือมากนัก แต่รู้จักชีวิต

 คนจากพื้นเพแตกต่าง ได้มาเรียนรู้กันและกัน โดยไม่ดูหมิ่นกัน เพราะต่างรู้ว่า ประเด็นสำคัญที่สุดคือ ความสามารถในการดำรงชีวิตอยู่ได้โดยพึ่งพิงตัวเองให้มากที่สุด

 หลักการสำคัญคือมนุษย์ต้องช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ไม่ละเลยผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ แต่ขณะเดียวกัน ก็ไม่ละเลยที่จะช่วยตัวเองด้วยความเชื่อมั่นในตน 

 ประเด็นที่ว่ามานี้ ไม่ค่อยได้เห็นในละครและหนังไทย เท่ากับประเด็นคนจนจากตระกูลยากจน ต้องไต่เต้าไปเป็นส่วนหนึ่งของตระกูลมั่งมีกว่าหรือมีชื่อเสียงในสังคมมากกว่า

 แทนการให้ความสำคัญกับคนในฐานะปัจเจกที่สามารถแก้ปัญหาต่างๆ เพื่อสร้างชีวิตคุณภาพของตนด้วยตน ละครและหนังไทยมักให้ความสำคัญกับอารมณ์สงสารคนดีที่ถูกกลั่นแกล้ง คนดีจึงต้องได้รับความช่วยเหลือจากคนอื่น  

 คำพูดที่นางเอกจากหนังช่องเอชบีโอพูดกับลูกสาวพระเอก ในวันที่ยังไม่รู้จักกันดีนักและไม่ถึงกับชอบหน้ากันนัก เพื่อกระตุ้นให้เด็กน้อยอยากหัดอ่านหนังสือก็คือ เธอไม่อ่านหนังสือก็ได้ ถ้าไม่อยากผจญภัย เพราะหนังสือจะเปิดโลกกว้างแห่งการผจญภัยทุกชนิดให้แก่เธอ

 ไม่เคยปรากฏคำพูดแบบนี้ในละครและหนังไทย โดยเฉพาะกรณีแม่เลี้ยงกับลูกเลี้ยง ที่อารมณ์หมั่นไส้กัน มักได้รับการนำเสนอเป็นจุดเด่นมากกว่าประเด็นอื่น 

 เช่นเดียวกัน ไม่เคยปรากฏคำพูดหรือคำถามในทำนองที่ว่า มนุษย์ต้องการเสรีภาพใช่หรือไม่ หรือ คุณค่าของมนุษย์อยู่ที่ไหน หรือ เราเป็นผู้สร้างชีวิตของเราเอง ฯลฯ

 น่าคิดว่าชีวิตทั่วไปของตัวละครในหนังและละครไทย ซึ่งมีกรอบคิดไม่ไกลไปกว่า กิน นอน และสืบพันธุ์ ไปวันหนึ่งๆ คือชีวิตของคนไทยโดยทั่วไปด้วยหรือไม่

"นิธินันท์ ยอแสงรัตน์"