
รู้ทันกฎหมาย - สัญชาติไทย
การได้รับสิทธิเดินทางออกนอกประเทศของ ด.ช.หม่อง ของเรา หลังจากเศร้าไปสองสามวัน เรื่องของสัญชาติจึงกลับมาเป็นที่สนใจของหลายคนอีกครั้งหนึ่ง
หลายประเทศเปิดสิทธิแก่คนที่เกิดในแผ่นดินของเขาให้ได้สัญชาติไป อย่างในสหรัฐอเมริกา ทำให้หลายคนที่อยากมีลูกเป็นอเมริกันจ๋าแต่หน้าตาเอเชีย ต้องอุ้มท้องแล้วกลั้นไว้ เพื่อจะได้ไปคลอดที่นั่น เด็กเกิดออกมาแม้ว่านัยน์ตาสีผมจะดำน้ำตาลอย่างไรก็ได้สัญชาติอเมริกันไปอย่างเนียนๆ
สำหรับประเทศไทยก็อาจมีสิทธิในสัญชาติได้ แต่ไม่ง่ายอย่างนั้น การเกิดในประเทศไทยจะมีสัญชาติไทยไม่ได้ถ้าเข้าเมืองมาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือได้รับอนุญาตเข้าเมืองมาเป็นการชั่วคราว เป็นนักท่องเที่ยว
ดังนั้น บรรดาสาวใช้มอญ พม่า กะเหรี่ยง ลาว หรือเขมร หรือชาติอื่นใด จะควงคู่กันมาลุยจ๊อบหรือมาพบรักกันในเมืองไทย ลูกที่เกิดมาในเมืองไทยก็ต้องห้ามตามกฎหมายไม่ได้สัญชาติไทย
โอกาสที่จะได้สัญชาติไทยจึงไม่ง่ายอย่างที่คิด และอย่างนี้เอง ที่ ด.ช.หม่อง ต้องโดนเทคนิเคิลน็อกเอาท์ ไม่สามารถทำหนังสือเดินทางไทยได้ เพราะไม่ใช่คนไทยนั่นเอง
ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย หากมีสายเลือดไทยแทรกอยู่โดยตรง ไม่ว่าจะเป็นลูกของพ่อคนไทยหรือแม่คนไทย ลูกที่เกิดมาย่อมได้สัญชาติตามพ่อหรือแม่นั้นได้ ไม่ว่าเด็กคนนี้จะคลอดที่ไหนในโลก
ถ้าลูกคนไทยเกิดในอเมริกาก็เป็นอันว่าได้สัญชาติอเมริกันพร้อมกับการได้สัญชาติไทยไปด้วย คนที่ถือสองสัญชาติในปัจจุบันมีมากมาย แต่กฎหมายไทยไม่ยอมให้ถือสองสัญชาติ ดังนั้นจึงต้องเลือกให้เด็ดขาดเหลือเพียงสัญชาติเดียวเมื่ออายุครบ 20 ปีแล้ว
ทำไมถึงต้องสนใจในสัญชาติ เพราะคุณสมบัติหลายอย่างต้องการสัญชาติเป็นเงื่อนไข จะมีที่ดินเป็นของตนเองได้ต้องคนมีสัญชาติไทยเท่านั้น ทั้งยังมีสิทธิอยู่ในประเทศไทยได้ ทำหนังสือเดินทางได้ ประกอบอาชีพอะไรก็ไม่ถูกจำกัดเหมือนต่างชาติ ได้รับการคุ้มครองดูแลจากรัฐจากประเทศไทยหากไปตกน้ำตกท่าเดือดร้อนที่ไหนในต่างแดน
สารพัดจะเป็นประโยชน์ที่ได้ในฐานะเป็นประชาชนคนไทยโดยสมบูรณ์ ต่อให้เป็นลูกครึ่งก็ตามที ขอเพียงครึ่งหนึ่งที่มีเป็นไทยก็ใช้ได้แล้ว
แม้จะได้สัญชาติไทยโดยสายเลือด ก็ต้องมีการแจ้งเกิดกันให้ชัดเจน ไม่เช่นนั้นจะรู้ได้อย่างไรว่ามีคนไทยเกิดใหม่กี่คน พ่อแม่จึงมีหน้าที่ต้องแจ้งให้รัฐทราบ
หากอยู่ต่างประเทศก็แจ้งที่สถานกงสุล หรือสถานทูตไทยได้ รัฐก็จะออกเอกสารให้เรียกว่า ใบเกิด หากจะนำลูกกลับเมืองไทย ก็ทำหนังสือเดินทางได้ที่กงสุลนั้น การเป็นทารกทำให้หนังสือเดินทางจะพ่วงอยู่ในหนังสือเดินทางของแม่
แต่แม่หรือพ่อก็ไม่เข้าใจกฎหมายชัดเจนนัก ลูกเกิดขึ้นมาก็แจ้งให้หน่วยราชการของประเทศนั้นทราบ โดยไม่ได้สนใจแจ้งให้กงสุลไทยรับรู้ เมื่ออุ้มลูกเข้ามาลูกจึงกลายเป็นคนที่เข้าเมืองโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายไป ต้องเดือดร้อนแก้ไขกว่าจะได้เอกสารรับรองการเป็นคนไทยให้แก่ลูก
การได้สัญชาติไทยและการเดินทางเข้าออกในประเทศจึงไม่ใช่เรื่องเดียวกัน เมื่อได้สัญชาติไทยแล้วก็ควรรักและหวงแหนเข้าไว้ เพราะมีอีกหลายชีวิตที่คิดอยากได้สัญชาติไทยแต่ไม่สามารถจะถือสัญชาติได้
ดังนั้นบรรดาคนที่มีสัญชาติไทยก็จงภูมิใจในความเป็นคนไทยเต็มขั้น
"ศรัณยา ไชยสุต"



