สารคดี NOVA ตอน ไขทฤษฎี 'วิวัฒนาการ' | คมชัดลึก

วันเสาร์ 11 มี.ค. เวลา 19.00 น. ทาง Nation TV ช่อง 22

    เป็นเวลากว่า 130 ปีแล้วที่ ชาร์ลส์ ดาร์วิน นักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษได้จากโลกนี้ไป และเป็นเวลาเกือบ 160 ปีแล้วที่ทฤษฎีวิวัฒนาการและกลไกการคัดเลือกโดยธรรมชาติของเขาได้เข้ามาปฏิวัติความเชื่อเดิมๆ เกี่ยวกับที่มาของสิ่งมีชีวิตบนโลก ในช่วงร้อยกว่าปีที่ผ่านมา เทคโนโลยีมากมายถูกคิดค้นขึ้น ทำให้นักวิทยาศาสตร์สามารถศึกษาความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตได้ลึกซึ้งกว่าที่เคย และช่วยไขความลับที่ดาร์วินไม่เคยรู้
    ผมเชื่อว่าหนึ่งในคำถามที่มนุษย์เราสงสัยมากที่สุดและพยายามหาคำตอบมาเป็นเวลานานแสนนานก็คือคำถามที่ว่า สิ่งมีชีวิตนับล้านสปีชีส์เกิดขึ้นมาบนโลกใบนี้ได้อย่างไร รวมถึงคำถามที่ว่ามนุษย์วิวัฒนาการมาจากอะไร ซึ่งในยุคโบราณที่ศาสนจักรเป็นใหญ่ มนุษย์ถูกสอนให้เชื่อว่าพระเจ้าเป็นผู้สร้างโลก แต่แล้วก็มีผู้ที่เข้ามาเปลี่ยนแปลงความคิดนี้เมื่อเกือบ 160 ปีก่อน โดยชายคนนี้มีชื่อว่า “ชาร์ลส์ ดาร์วิน”
    ชาร์ลส์ ดาร์วิน เป็นนักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษที่ตีพิมพ์หนังสือ กำเนิดของสรรพชีวิต หรือ The Origin of Species ในปีพุทธศักราช 2402 โดยทฤษฎีวิวัฒนาการและการคัดเลือกโดยธรรมชาติของเขายังคงได้รับการยอมรับมาจนถึงปัจจุบัน แม้ในโลกทุกวันนี้จะมีวิทยาการใหม่ๆ เกิดขึ้นตลอดเวลาก็ตาม
    ในหนังสือ The Origin of Species ดาร์วินได้สรุปเอาไว้ว่า สิ่งมีชีวิตย่อมมีลักษณะที่แตกต่างกันบ้างเล็กน้อยในสปีชีส์เดียวกัน โดยเรียกความแตกต่างนี้ว่า การแปรผัน, สิ่งมีชีวิตมีจำนวนประชากรแต่ละสปีชีส์ในแต่ละรุ่นจำนวนเกือบคงที่ เพราะมีสิ่งมีชีวิตจำนวนหนึ่งตายไป, สิ่งมีชีวิตต้องมีการต่อสู้เพื่อความอยู่รอด หากลักษณะที่แปรผันของสิ่งมีชีวิตนั้นเหมาะสมกับสิ่งแวดล้อม สิ่งมีชีวิตนั้นก็จะสามารถดำรงชีวิตอยู่และถ่ายทอดลักษณะดังกล่าวไปยังลูกหลานได้, และสิ่งมีชีวิตตัวที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมที่สุดจะอยู่รอด และสามารถดำรงเผ่าพันธุ์ไว้ ทำให้เกิดความแตกต่างไปจากสปีชีส์เดิมมากขึ้นจนในที่สุดก็เกิดเป็นสิ่งมีชีวิตสปีชีส์ใหม่นั่นเอง
    ในวันนี้โนวาจะพาท่านผู้ชมย้อนกลับไปดูชีวิตของดาร์วิน ว่าอะไรคือแรงบันดาลใจที่ทำให้เขาตกตะกอนความคิดเป็นทฤษฎีเหล่านี้ ตั้งแต่ช่วงวัยเด็กที่เขาชอบเก็บสะสมแมลง, ช่วงวัยรุ่นที่เขาถูกส่งไปเรียนแพทย์ แต่สุดท้ายก็ต้องเปลี่ยนไปเรียนด้านศาสนาคริสต์, ไปจนถึงการเดินทางครั้งสำคัญไปกับเรือหลวงบีเกิ้ลเป็นเวลานานเกือบ 5 ปี
    และการเดินทางของเรือหลวงลำนี้นี่แหละครับที่เปลี่ยนชีวิตของดาร์วินไปตลอดกาล ซึ่งเขาโดยสารไปในฐานะนักธรรมชาติวิทยาประจำเรือ โดยการเดินทางครั้งนี้เป็นโครงการของราชนาวีอังกฤษซึ่งมีเป้าหมายสำรวจภูมิประเทศบริเวณชายฝั่งทะเลของอเมริกาใต้และหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกซึ่งยังไม่มีใครเคยไปสำรวจมาก่อน รวมไปถึงประเทศอาร์เจนตินาที่ดาร์วินได้พบกับฟอสซิลของตัวสลอธยักษ์และตัวอาร์มาดิลโลยักษ์
    แต่สถานที่ที่ทำให้ดาร์วินเกิดความประหลาดใจมากที่สุดก็คงหนีไม่พ้น “หมู่เกาะกาลาปากอส” ซึ่งเป็น 13 เกาะเล็กๆ ห่างจากชายฝั่งของประเทศเอกวาดอร์ออกไปประมาณ 600 ไมล์ ที่นั่นเขาได้พบกับเต่าขนาดใหญ่ที่มีลักษณะกระดองแตกต่างกันออกไปในแต่ละเกาะ, นกฟินช์ 13 สายพันธุ์ที่มีลักษณะจงอยปากต่างกัน, และอีกัวน่าที่สามารถว่ายน้ำได้
    นอกจากนี้ ท่านผู้ชมยังจะได้พบกับการนำเอาทฤษฎีของดาร์วินมาศึกษาให้ลึกซึ้งขึ้นถึงระดับดีเอ็นเอและยีนของนักวิทยาศาสตร์ในยุคปัจจุบัน โดยพวกเขาได้ทำการทดลองในสิ่งมีชีวิตหลายชนิด ตั้งแต่หนูแห่งทะเลทรายในรัฐแอริโซนา ไปจนถึงแมลงวันผลไม้
    สรุปแล้วจนถึงทุกวันนี้ ทฤษฎีวิวัฒนาการของดาร์วินมีความถูกต้องแม่นยำขนาดไหน อะไรคือที่มาของแนวคิดการคัดเลือกโดยธรรมชาติ และมนุษย์มีวิวัฒนาการมาจากปลาจริงหรือ โนวา มิติสู่อนาคตวันนี้ เสนอตอน ไขทฤษฎี “วิวัฒนาการ” What Darwin Never Knew