กฤษนะทัวร์ยกล้อ / อาทิตย์ที่ 15 ม.ค. 60 | คมชัดลึก

โดย กฤษนะ ละไล
 
    วันนี้ มาคุยกันต่อถึงเป้าหมายในการร่วมกันรณรงค์ ส่งเสริม และขับเคลื่อนอารยสถาปัตย์ หรือ เฟรนด์ลี่ดีไซน์ (Friendly Design) หลักการออกแบบที่เป็นสากล เป็นธรรม และเป็นมิตรกับคนทั้งมวล ในปีใหม่ปีนี้กันต่อนะครับ
    นอกเหนือจากการร่วมกันรณรงค์ส่งเสริมอารยสถาปัตย์เพื่อคนทั้งมวล ให้เกิดขึ้นในแหล่งท่องเที่ยว และศาสนสถานต่างๆ ทั่วไทย รวมถึงโรงแรมที่พักที่ต้องมีเฟรนด์ลี่ดีไซน์เพื่อให้คนทุกคน ทุกเพศ ทุกวัย และทุกสภาพร่างกายสามารถเข้าถึงได้ ใช้ประโยชน์ได้ ใช้บริการได้ โดยสะดวก ปลอดภัย ทันสมัย เป็นธรรม ทั่วถึง เท่าเทียม และทัดเทียมนานาอารยประเทศแล้ว
    อีกเป้าหมายสำคัญของบรรดาเครือข่ายทูตอารยสถาปัตย์มนุษย์ล้อ ใน 40 จังหวัดทั่วไทย คือ การรณรงค์ส่งเสริมให้กิจการร้านอาหาร และระบบขนส่ง ทั้งขนส่งมวลชนของภาครัฐ และระบบขนส่งของภาคเอกชน ให้มีเฟรนด์ลี่ดีไซน์ที่เอื้ออำนวยต่อการเดินทางพักผ่อนท่องเที่ยวของคนทั้งมวล โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุ ผู้พักฟื้นสุขภาพ ผู้พิการ และผู้ที่ใช้รถเข็น ซึ่งรวมถึงกลุ่มครอบครัวที่มีเด็กเล็กด้วย

    เริ่มจากกิจการร้านอาหาร ที่จะต้องช่วยกันปรับปรุง และสร้างทำอารยสถาปัตย์ หรือสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ รองรับการใช้งาน หรือการมาใช้บริการของคนทุกวัย และเพื่อคนทั้งมวล ไม่ว่าจะเป็นที่จอดรถสำหรับผู้สูงวัย ผู้พักฟื้นสุขภาพ และผู้พิการที่ใช้รถเข็น ซึ่งที่จอดรถดังกล่าวควรต้องอยู่ใกล้ประตูทางเข้าออกตึกอาคาร หรือสถานที่นั้นๆ ให้มากที่สุด เพื่อที่มนุษย์ล้อจะได้รับความสะดวก ปลอดภัย ตรงตามหลักมาตรฐานสากล
    นอกจากนี้ ที่จอดรถเฟรนด์ลี่ดีไซน์ จะต้องมีพื้นที่กว้างกว่าปกติประมาณอย่างน้อย 1 เมตร เพียงพอที่จะให้คนที่ต้องใช้รถเข็นสามารถเข็นขึ้นลงรถเองได้โดยสะดวก ปลอดภัย ไม่ว่ามนุษย์ล้อคนนั้นจะมาในฐานะคนขับ หรือคนโดยสารก็ตาม
    ประการสำคัญต่อมา คือ เมื่อมีที่จอดรถเฟรนด์ลี่ดีไซน์แล้ว ก็ต้องมีทางลาดที่เชื่อมโยงไปได้ทั่วทุกจุด ซึ่งทางลาดจะต้องเป็นทางลาดที่ได้มาตรฐาน ใช้งานได้ สะดวก ปลอดภัย อย่างแรกคือต้องเป็นทางลาดที่ไม่ชัน และถ้าทางลาดมีความยาวเกิน 6 เมตร ก็ควรต้องมีชานพักเพื่อความปลอดภัยในการใช้งาน

    นอกจากนี้ ทางลาดต้องอย่าทำแบบแคบๆ ผมเคยเห็นในสถานที่บางแห่งทำทางลาดแบบพอดีล้อรถเข็นเลยก็มี ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายได้ เพราะคนใช้รถเข็นอาจพลาดตกทางลาดได้ง่ายๆ ดังนั้น ทางลาดที่ถูกต้อง ได้มาตรฐานการใช้งาน จะต้องเป็นทางลาดที่มีความกว้างอย่างน้อย ประมาณ 1 เมตร เพียงพอให้รถเข็นสามารถหมุนรถกลับได้
    และเพื่อรองรับการใช้งานของผู้สูงอายุ และผู้ที่มีสุขภาพไม่แข็งแรง รวมถึงสตรีมีครรภ์ ทางลาดที่ดีสมบูรณ์แบบก็ควรต้องมีราวจับ และพื้นจะต้องไม่ลื่น เพื่อป้องกันอุบัติเหตุ หรืออันตรายในระหว่างการใช้งาน เช่น การลื่นล้ม เป็นต้น
    หัวใจสำคัญที่ต้องย้ำกันอยู่บ่อยๆ โดยเฉพาะในกิจการร้านอาหารต่างๆ นั่นก็คือ ห้องสุขาเฟรนด์ลี่ดีไซน์ สำหรับผู้สูงวัย และคนที่ใช้รถเข็น ประเด็นสำคัญ คือ ประตูทางเข้าห้องสุขา จะต้องกว้างพอที่จะให้รถเข็นสามารถเข็นเข้าไปได้ อีกทั้งพื้นที่ภายในห้องสุขา จะต้องมีความกว้างพอที่จะให้รถเข็นสามารถหมุนตัวเองได้ จากนั้น ต้องมีราวจับ เพื่อความสะดวก ปลอดภัย ใช้งานง่าย เป็นต้น

    ประเทศที่มีการออกแบบและสร้างทำห้องสุขาเฟรนด์ลี่ดีไซน์ให้แก่ผู้สูงอายุ ผู้สุขภาพไม่แข็งแรง ผู้พิการ ตลอดจนครอบครัวที่มีเด็กเล็กได้ดีที่สุดในโลกยุคปัจจุบัน คือ ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งมีการดูแลใส่ใจ และสร้างทำเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี เป็นแบบอย่างที่ดี และยิ่งใหญ่สวยงาม ช่วยตอกย้ำภาพลักษณ์การท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวลของญี่ปุ่นได้เป็นอย่างดี สัปดาห์หน้ามาคุยกันต่อนะครับ