วินิจบอกเล่าความประทับใจในการสร้างหนังแอนิเมชั่นคุณทองแดง
Play
02 ธ.ค. 2558
วินิจ บอกเล่าความประทับใจในการสร้างหนังแอนิเมชั่นคุณทองแดงฯ : สกู๊ปบันเทิง
กำลังสร้างกระแสฮือฮาสำหรับภาพยนตร์แอนิเมชั่นฝีมือคนไทยเรื่อง “คุณทองแดง ดิ อินสไปเรชั่นส์” (คุณทองแดง The Inspirations) ที่เป็นการจับมือกันสร้างของบริษัท เฟรชแอร์ เฟสติวัล จำกัด ร่วมกับ 4 สตูดิโอชั้นนำเมืองไทย อย่าง เวิร์คพอยท์ พิคเจอร์ส (สร้างตอน litter Copper) เดอะ มังค์ สตูดิโอ (สร้างตอน ทองหล่อ) บริษัท อิเมจิแมซ์ จำกัด (สร้างตอน หมาวัด) และ ดร.เฮด ด้วยทุนสร้างกว่า 150 ล้านบาท โดยวันนี้ “คม ชัด ลึก” ได้มีโอกาสพูดคุยกับ วินิจ เลิศรัตนชัย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เฟรชแอร์ เฟสติวัล จำกัด ผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์แอนิเมชั่นเรื่องนี้ เรื่องราวของเขาจะทำให้คุณรู้จักภาพยนตร์เรื่องนี้ดีขึ้น
@ คิดสร้างภาพยนตร์แอนิเมชั่นเรื่องนี้ตั้งแต่เมื่อไหร่
ที่ผ่านมา ผมไม่เคยทำภาพยนตร์มาก่อน โปรเจกท์นี้เกิดขึ้นพร้อมๆ กับตอนที่ผมทำละครเวทีเรื่อง พระมหาชนก เดอะฟีโนมีนอน ไลฟ์ โชว์ เมื่อ 2 ปีที่แล้ว เมื่อโปรเจกท์พระมหาชนกเสร็จสิ้น ผมเริ่มทำแอนิเมชั่นเรื่องนี้ต่อทันที ความยากลำบากของการทำแอนิเมชั่นนั้นต่างจากทำหนังทั่วไป การทำเรื่อง “คุณทองแดง The Inspirations” ผมหาทีมงานก่อน ว่าทีมงานเป็นใคร เรื่องและเนื้อหาจะเป็นอย่างไร เพราะนอกจากจะให้ความบันเทิงแล้วต้องเกิดประโยชน์จากการเล่าเรื่องด้วย การที่ผมคิดและตัดสินใจทำเรื่องนี้เป็นสิ่งที่ยากกว่าแอนิเมชั่นเรื่องอื่นๆ เพราะว่าเราได้รับแรงบันดาลใจการทำหนังเรื่องนี้จากบทพระราชนิพนธ์ หลายคนถามผมว่าทำไมไม่ถ่ายทำเป็นภาพยนตร์ไปเลย เราจะทำแบบนั้นก็ได้ แต่คงไม่สนุกเพราะต้องอยู่ในบทพระราชนิพนธ์ 100 เปอร์เซ็นต์ มันจะถูกสร้างเป็นแนวสารคดี แต่ถ้าเราทำเป็นแอนิเมชั่น เนื้อเรื่องจะดิ้นได้ ขยับได้ เติมไข่ใส่สีได้ รุ่นเรารู้จักคุณทองแดง เด็กรุ่นใหม่อาจจะไม่รู้จักแล้ว เราอยากให้คนรุ่นใหม่รู้จักคุณทองแดงมากขึ้น เราจึงนำหัวใจสำคัญคุณทองแดงในหลายๆ ส่วนมาขยายผล นี่คือเหตุผลที่ทำให้เราขอพระราชทานบางส่วนบางตอนในคำสอนในบทพระราชนิพนธ์มาเป็นแรงบันดาลใจในการสร้างภาพยนตร์เรื่องนี้
@ อะไรคือความยากลำบากที่สุดในการสร้างแอนิเมชั่นเรื่องนี้
แค่คิดทำก็เป็นเรื่องใหญ่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นเรื่องทีมงาน เครื่องไม้เครื่องมือในการสร้าง และเรื่องทุนก็เป็นปัจจัยสำคัญ เพราะหนังแอนิเมชั่นจะใช้ทุนในการสร้างสูงกว่าหนังทั่วไป นอกจากนี้พอทำเสร็จก็มีปัญหาเรื่องตลาด เพราะตลาดหนังแอนิเมชั่นในประเทศเราค่อนข้างแคบ คนอื่นลงทุนทำแอนิเมชั่นเรื่องหนึ่งก็จะฉายไปทั่วโลก แต่ด้วยศักยภาพของเราในตอนนี้มันเป็นไปได้ยาก แต่ถ้าไม่เริ่มสักทีสิ่งใหม่ๆ ก็จะไม่เกิด ผมแอบชื่นชมทีมคนไทยที่ทำแอนิเมชั่นก่อนหน้านี้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง ก้านกล้วย สุดสาคร ฯลฯ สิ่งแรกที่ผมทำไม่ใช่การหาทุน แต่เป็นการหาทีมงานก่อน
@ ทั้ง 4 สตูดิโอ มารวมตัวกันได้อย่างไร
ผมเริ่มจากบริษัท เฟรชแอร์ เฟสติวัล จำกัด เราเป็นคนหาทุน หาผู้ร่วมทุน ผู้ร่วมสนับสนุนเพื่อภาพยนตร์เรื่องนี้ สตูแรกที่มาร่วมกับเราคือ ดร.เฮด ซึ่งเป็นบริษัทที่ทำโปรโมทหนังไทยแทบจะทุกเรื่อง ไม่ว่าจะเป็น 2499 อันธพาลคลองเมือง นางนาค ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช องค์บาก ภาคแรก สุริโยทัย บางระจัน เรียกว่าหนังไทยแทบทุกเรื่องต้องผ่านมือดร.เฮด แทบทั้งนั้น นอกจากนี้ผมยังมีทีมงาน เป็นทีมที่เคยฝึกงานกับผมมาตั้งแต่สมัยที่ผมเคยเรียนอยู่ที่วิทยาลัยบ้านสมเด็จ ซึ่งทีมงานนี้จะเป็นคนไปชวนสตูดิโอมือดีอีก 3 สตูดิโอมาร่วมงานกับเรา ซึ่ง 3 บริษัทที่รับผิดชอบเรื่องแอนิเมชั่นได้แก่ เวิร์คพอยท์ พิคเจอร์ส เดอะ มังค์ สตูดิโอ บริษัท อิเมจิแมซ์ จำกัด ซึ่งหนังทั้ง 3 เรื่องจะจบในตอนของมันเอง แต่ละเรื่องไม่ได้เชื่อมกัน ในการทำหนังสั้น 3 เรื่อง มีการผจญภัยแตกต่างกัน คนดูจะได้ 3 อรรถรส แต่หนังทั้ง 3 เรื่องจะต้องเป็นหนังเรื่องเดียวกัน ทำให้การเชื่อมต่อของแอนิเมชั่นทั้ง 3 เรื่อง จะผ่านสตูดิโอที่ 4 คือ ดร.เฮด ซึ่งหนังจะเชื่อมต่อกันด้วยการแสดงที่มีคุณโหน่ง ชะชะช่า (ชูศักดิ์ เอี่ยมสุข) และน้องเกล (ด.ญ.โสพิชา อังคะไวมงคล) โดยทั้งคู่จะร้อยเรื่องทุกอย่างให้เป็นเนื้อเดียวกันในเวลา 2 ชั่วโมง นี่ขนาดรวมตัวกัน 4 สตูดิโอยังใช้เวลาในการสร้างถึง 2 ปี หากใช้สตูดิโอเดียวนอกจากจะสร้างไม่เสร็จในระยะเวลา 2 ปีแล้ว หนังอาจไม่สามารถเล่าลักษณะเด่นของคุณทองแดงได้ทั้งหมด
@ ในการสร้างแอนิเมชั่นเราเป็นคนกำหนดหัวเรื่อง รวมถึงคาแรกเตอร์ตัวละครในแต่ละตอนให้แต่ละบริษัทไปทำใช่หรือเปล่า
เราไม่ได้เป็นคนกำหนด แต่ละสตูดิโอจะเป็นคนกำหนดคาแรกเตอร์ของตัวละครเอง โดยกำหนดจากหนังสือคุณทองแดง ชูเรื่องคุณความดีของคุณทองแดงเป็นหลัก รักษาคุณสมบัติเด่น เช่น ความกตัญญู รู้จักตอบแทนบุญคุณผู้มีพระคุณ สิ่งเหล่านั้นเราจะเล่าผ่านหนังสือ ซึ่งทั้ง 3 เรื่องแอนิเมชั่นและ 1 เรื่องเชื่อมนั้น มีแรงบันดาลใจจากหนังสือเรื่องคุณทองแดง เพราะเราไม่ได้เล่าเรืองชีวิตจริงของคุณทองแดง แต่เล่าเรื่องจากแรงบันดาลใจจากคุณทองแดงมาสร้างภาพยนตร์ ถามว่าผมกดดันไหม ไม่เลย เพราะในหนังสือการ์ตูนเป็นเรื่องสนุกสนาน หากเราทำภาพยนตร์เรื่องนี้ในรูปแบบสารคดีเราคงกดดัน และได้รู้ทันทีว่าจากความดีของคุณทองแดง ทำให้เกิดอานิสงส์ตามมา คือสุนัขจรจัดในพื้นที่เขตหัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ มีศูนย์รักสุนัขในพระบรมราชูปถัมภ์จากทุนส่วนพระองค์ของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ทำศูนย์นี้ขึ้นมา เพื่อดูแล ฟื้นฟู วิจัยค้นคว้า เป็นธนาคารเลือดให้สุนัข ในเขตหัวหิน ทำให้สุนัขจรจัดมีที่ยืน ที่อยู่ ที่ฟื้นฟู ที่กิน ที่ตาย มีที่รักษา และรายได้ส่วนหนึ่งของภาพยนตร์เรื่องนี้จะนำไปบริจาคเข้าศูนย์รักสุนัขในพระบรมราชูปถัมภ์เพื่อทำภารกิจนี้
@ อยากให้อธิบายวิธีการสร้างแอนิเมชั่นคร่าวๆ ให้คนทั่วไปได้รับรู้สักหน่อย
ก่อนมาทำเรื่องนี้ผมไม่เคยรู้เรื่องการทำแอนิเมชั่นมาก่อน แต่จากการศึกษาทำให้ทราบว่าการขึ้นคาแรกเตอร์ของตัวละครแต่ละตัวมีปัจจัยหลายอย่าง สิ่งแรกที่ต้องทำคือกำหนดเรื่องก่อนว่าหนังจะออกไปแนวไหน ลักษณะการเดินเรื่องเป็นอย่างไร จับกลุ่มคนดูกลุ่มไหนบ้าง ซึ่งกลุ่มเป้าหมายของหนังเรื่องนี้คือเป็นครอบครัว คืิอเด็กเล็กๆ ก็ดูได้ ผู้ใหญ่ก็ดูได้ ไม่ได้เป็นหนังที่ผู้ใหญ่จับต้องไม่ได้ ต่อจากนั้นต้องขึ้นโครงตัวละครไม่ว่าจะเป็นตัวเอกหรือตัวประกอบ ว่าจะให้มีรูปร่างอย่างไร ฉากหลังเป็นอย่างไรซึ่งเรื่องนี้ต้องคำนึงเรื่องแสงเงาด้วย สิ่งเหล่านี้คือสิ่งที่ต้องกำหนดออกมาก่อน เพราะแอนิเมชั่นเป็นภาพ 3 มิติ เราต้องวาดทุกมุม การเคลื่อนที่เป็นอย่างไร เรียกได้ว่าเราต้องกำหนดทุกมิติ รอบด้าน 360 องศา จากนั้นพอขึ้นคาแรกเตอร์มาชัดแล้ว ต้องใส่เรื่องความรู้สึกให้ตัวละคร ว่าสายตาที่เป็นมิตร สายตาที่ทำร้าย หรือเมตตาปรานีจะเป็นแบบไหน ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะกำหนดด้วยสีสันและแววตา ดังนั้นมันจะยากมาก เพราะไม่ใช่การขีดเส้นอย่างเดียว แต่ต้องมีการลงสี และแสงเงาเข้าไปด้วย มันเหมือนการสร้างดีเอ็นเอใหม่ของสิ่งมีชีวิตผ่านทางลายเส้น
@ การทำแอนิเมชั่นเรื่องนี้ แตกต่างจากการทำแอนิเมชั่นเรื่องอื่นตรงไหน
ที่ผ่านมาผมไม่ท้อ แต่แอบกังวลใจนิดหน่อยว่าเรื่องนี้จะสอบผ่านไหม เพราะเป็นหนังที่สร้างจากแรงบันดาลใจในบทพระราชนิพนธ์ เราจึงต้องส่งหนังเรื่องนี้ไปให้ทางท่านรองเลขาพระราชวัง (ดิสธรณ์ รัชยทัย) ที่สำนักพระราชวัง ตรวจทาน ที่ผ่านมาเราต้องแก้ไข 4-5 รอบ จากสตอรี่บอร์ด จากลายเส้น จากเนื้อเรื่อง จากการเล่าเรื่อง และการแก้ไขในแต่ละครั้งต้องทำเดมโม่แบบฟูลโปรดักชั่น เรียกว่าต้องทำกันใหม่ เล่าเรื่องกันใหม่ ก่อนหน้านี้เราได้เซตสตูดิโออีกที่หนึ่งสำหรับเล่าเรื่อง แต่กลายเป็นว่าต้องทิ้ง เพราะการบ้านผิด ครั้งนั้นสูญเงินไปประมาณ 15 ล้านบาท (เงินส่วนนี้ไม่รวมอยู่ในทุนสร้าง 150 ล้านบาท) ผมไม่เครียด มองว่าเป็นเรื่องธรรมดาของการทำงาน
@ ทุนสูงมาก นำทุนมาจากไหน กลัวขาดทุนหรือเปล่า
ทุนแรกเริ่มมาจากบริษัทเฟรชแอร์เฟสติวัล ผมตัดสินใจทำด้วยทุนของตัวเองก่อนจนสร้างภาพยนตร์เรื่องนี้เสร็จสิ้น เมื่อ 3 เดือนที่ผ่านมาเพิ่งมีผู้สนับสนุนจากภาคเอกชนเริ่มทยอยมาร่วมทุน ผมพูดได้เต็มปากว่าทุนของหนังเรื่องนี้มาจากเอกชน 100 เปอร์เซ็นต์ เพราะจนทุกวันนี้ยังไม่มีส่วนของรัฐบาลส่วนไหนยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือ เรื่องขาดทุนเราทำใจตั้งแต่ต้นแล้ว แต่ไม่เครียดนะ เพราะรู้สึกสนุกกับมัน ตอนนี้ทุนเกิน 150 ล้านแล้ว นี่ยังไม่รวมค่าโปรโมท พูดตรงๆ ถ้าพูดเรื่องทุนก่อนสร้างเราคงไม่กล้าสร้าง และถ้าให้เราทำเรื่องนี้่โดยการบอกว่าเราได้ทุนจากรัฐบาล ผมมั่นใจว่าคนทั่วไปต่อว่าเราแน่ๆ ผมไม่ขอเลือกทำแบบนั้น แต่ถ้าระยะหลังทางภาครัฐจะมาช่วยส่งเสริมสนับสนุนให้เด็กๆ มาดูหนังเรื่องนี้ ก็เรียกได้ว่าเป็นเรื่องน่าดีใจ เพราะเราไม่ได้เริ่มจากรัฐ เราเริ่มจากตัวเรา คือถ้าไม่เริ่มเองหนังเรื่องนี้ก็คงไม่เกิดขึ้นมา
@ ทำเรื่องนี้ประทับใจอะไรบ้าง และคนดูจะได้อะไรจากการชมภาพยนตร์เรื่องนี้
ผมประทับใจความร่วมมือจากหลายๆ ส่วนที่ผมไปขอความร่วมมือ แล้วได้รับความช่วยเหลือกลับมา ตอนที่ผมไปหาคุณสมรักษ์ ณรงค์วิชัย ที่ช่อง 3 เพื่อไปขอให้เจมส์ (จิรายุ ตั้งศรีสุข) มาพากย์เสียงพระเอกให้แอนิเมชั่นของผม ท่านก็อนุญาตและเห็นดีด้วย ซึ่งผู้จัดการเจมส์จิก็ตอบตกลงแล้ว ผมไปหาพันเอกวรวุฒิ ทองศรีงาม เลขาธิการสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ ท่านก็ให้ความกรุณาประสานให้ “เมสซี่เจ” ชนาธิป สรงกระสินธ์ มาพากษ์เสียงในแอนิเมชั่นให้ ผมโทรหาคุณกาละแมร์ (พัชรศรี เบญจมาศ) น้าเน็ก (เกตุเสพย์สวัสดิ์ ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา) ลีเดีย (ศรัณย์รัชต์ วิสุทธิธาดา) หรือแม้กระทั่ง โหน่ง ชะชะช่า ทุกคนก็ยินดีให้ความร่วมมือ ต้องขอบคุณมาก ส่วนคนที่มาดูหนังเรื่องนี้นอกจากความสนุกสนานแล้ว แรงบันดาลใจในเรื่องสามารถนำมาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน ดูแล้วก็จะกลับไปมองสะท้อนมองตัวเองก็ได้ ไม่อยากให้พลาด เพราะหนังเรื่องนี้น่ารักจริงๆ
ภาพยนตร์เรื่อง “คุณทองแดงฯ" เข้าฉายในโรงภาพยนตร์ วันที่ 3 ธันวาคม 2558
.......................................
(หมายเหตุ ‘วินิจ’ บอกเล่าความประทับใจในการสร้างหนังแอนิเมชั่น‘คุณทองแดงฯ’ : สกู๊ปบันเทิง )