'The World of Kanako' | คมชัดลึก

 

          หนังเรื่องนี้ผมมีโอกาสได้ดูตอนเข้าโปรแกรมใหม่ๆ แต่ยังหาจังหวะดีๆ เขียนถึงไม่ได้ ไม่ใช่หนังไม่ดีนะครับ เพียงแต่ว่าเรื่องอื่นมีแง่มุมให้นึกถึงอย่างฉับพลันและสามารถหยิบนำมาเขียนได้ทันที แต่สำหรับ The World of Kanako แล้ว มีหลายประเด็นชวนให้คิด อีกทั้งภาพความรุนแรงที่ยังจำติดตา จนรบกวนสมาธิดึงความสนใจในเรื่องของประเด็นในหนังออกไปเสียสิ้น "คานาโกะ นางฟ้าอเวจี" เรื่องนี้ จึงกลายเป็นตัวเลือกท้ายๆ ของการวิพากษ์วิจารณ์หนังประจำคอลัมน์นี้ไปโดยปริยาย

 

          ผมชอบก๊อบปี้ไรท์หรือเวิร์ดดิ้งที่ฝ่ายประชาสัมพันธ์ของหนังเรื่องนี้ ส่งมาให้สื่อมวลชนในประโยคที่บอกว่า "แบ๊วสายโหด ที่ทุกคนต้องมารู้จัก" มันไม่ใช่แค่บ่งบอกถึงตัวละครคานาโกะ ศูนย์กลางของหนังที่การหายตัวไปของเธอสร้างความปั่นป่วนไปตลอดทั้งเรื่อง แต่มันยังสื่อความไปถึงเทตสึยะ นากาชิมา ผู้กำกับหนังเรื่องนี้ ที่หนังของเขาเปิดเรื่องล่อหลอกคนดูด้วยเรื่องราวหรือตัวละครแบบโลกสวย ก่อนจะชักจูงตัวละครและเรื่องราวเหล่านั้นไปสู่ก้นบึ้งแห่งความดำมืด อันเต็มไปด้วยความรุนแรงโสมมที่สุดเท่าที่โลกในหนังจะพาไปได้

 

          ผลงานก่อนหน้าของเท็ตสึยะที่มีโอกาสมาฉายในบ้านเราคือ Memories of Matsuko และ Confessions ก็มีลักษณะคล้ายดังว่าโดยเฉพาะเรื่องของคุณป้า "มัตสึโกะ" ที่เปิดเรื่องมาไม่เพียงบอกเล่าชีวิตเด็กสาววัยใสกับโลกที่สดสวยและชีวิตที่สุขสม ภาพในหนังที่ขับเน้นให้เห็นวิถีชีวิตอันเปี่ยมสุข ก่อนที่ครึ่งเรื่องถัดมา เท็ตสึยะก็โหมประโคมความดิบเถื่อนและโลกอันโหดร้ายให้กับเธออย่างไม่บันยะบันยังทำเอาเราสะท้านสะเทือนใจไปกับชะตากรรมของตัวละคร และครั้งนี้ก็เช่นกัน สิ่งที่เท็ตสึยะทำกับ The World of Kanako ไม่เพียงเปิดเปลือยโลกมืดของตัวละครวัยใสให้เราได้เห็น หากแต่ยังสำทับมันด้วยภาพความรุนแรงสุดกู่ ที่บางฉากบางตอนถึงกับต้องเบือนหน้าละสายตาจากจอ เพราะภาพที่ปรากฏมันโหดร้ายรุนแรงพอๆ กับหนังสนัฟฟิล์ม (Snuff Films หนังใต้ดินโหดเลือดสาดที่บันทึกภาพความตายหรือการทำร้ายทรมานผู้คนจนตายอย่างสมจริงหรืออาจเป็นภาพจริง) หรือ Explotiation Films (หนังที่นำเสนอความรุนแรงทั้งฉากแอ็กชั่น เซ็กส์ และการใช้ยาเสพติด) เลยทีเดียว

 

          อันที่จริง เท็ตสิยะ นากาชิมา หาได้สนุกมือในการเล่นกับความรุนแรงเท่านั้น ประเด็นทางสังคมที่แทรกซ่อน และนำเสนอออกมาอย่างแหลมคมก็ดูจะเป็นชั้นเชิงในการทำหนังของเขาอยู่เสมอ การพาเราไปตระหนักถึงความจริงอันโหดร้ายในโลกใบนี้ของชีวิตป้ามัตสึโกะ ใน Memories of Matsuko (จากครูสาวแสนสวย ที่ชีวิตพังทลายหลังพลาดพลั้งไปแต่งงานกับยากูซ่า ถูกจับไปขายบริการทางเพศ ก่อนจะลงเอยด้วยการอยู่อย่างโดดเดี่ยว) ไม่เพียงสะท้อนโลกอาชญากรรมเท่านั้น หากแต่เท็ตสึยะยังพูดถึงปัญหาสังคมผู้สูงวัย หรือ Ageing Society ที่ญี่ปุ่นต้องเผชิญอีกด้วย มาถึง The World of Kanako เท็ตสึยะ วิพากษ์สังคมญี่ปุ่นในหลายๆ แง่มุม ทั้งปัญหาวัยรุ่น ปัญหายาเสพติด ปัญหาครอบครัว การคอรัปชั่นของเจ้าหน้าที่รัฐ (โดยเฉพาะตำรวจ) ทั้งหมดทั้งมวลเท็ตสึยะ นำเสนอมันออกมาผ่านความรุนแรงอย่างสุดขั้ว และเรื่องราวที่ถูกผลักออกไปจนสุดขอบในระหว่างที่ปริศนาทั้งหมดของคานาโกะ ถูกเฉลยออกมาในแต่ละฉากแต่ละตอน

 

          ไม่เพียงความแรงของภาพของเนื้อหา เท็ตสึยะ ยังไม่ประนีประนอมกับเทคนิคด้านภาพด้วยซ้ำไป การตัดต่อแบบจัมพ์คัทที่ไม่คำนึงถึงความต่อเนื่องและปราศจากการเรียงลำดับชุดภาพตามอย่างหนังทั่วไปเท่านั้น งานกำกับภาพที่ผสมปนเปกันอย่างสะเปะสะปะ ทั้งภาพที่สั่นไหวจากการถ่ายแบบแฮนด์เฮลด์และภาพที่จัดวางอย่างประณีตด้วยการตั้งกล้องถ่ายแบบสเตติคบนขาตั้งกล้องนิ่งๆ ไปจนถึงการเคลื่อนไหวอย่างสวยงามผ่านดอลลี่ ภาพทั้งหมดนี้เท็ตสึยะเลือกใช้อย่างมีความหมาย ทั้งเพื่อรับใช้เนื้อหา แสดงภาวะทางอารมณ์ของตัวละคร สถานการณ์ที่เกิดขึ้น อีกทั้งยังสื่อความในการสะท้อนภาวะจิตใจของตัวละครและโลกที่รอบตัวพวกเขาอยู่ 

 

          ความร้ายลึกของตัวละครใน The World of Kanako ไม่เพียงเป็นผลพวงสืบทอดจากการกระทำต่อกันเท่านั้นหากแต่ยังเป็นภาพสะท้อนของกันและกันอีกด้วย คานาโกะ แม่ของเธอ เพื่อนชายเด็กเนิร์ด ภรรยาของหัวหน้าแก๊งยากูซ่า ตำรวจหนุ่มหน้าใสฯ ตัวละครเหล่านี้คล้ายเป็นตัวแทนเพื่อจะบอกว่า ความเดียงสาไม่สามารถดำรงคงอยู่ท่ามกลางความชั่วช้าสามานย์ได้จึงเป็นเหตุผลที่ทำไมเท็ตสึยะถึงย่ำยีโลกสวยที่เขาสร้างไว้ เพื่อที่จะให้คนดูตระหนักถึงความจริงอันโหดร้ายควบคู่ไปด้วยนั่นเอง (แต่จะรับได้หรือไม่นั้นเป็นอีกเรื่อง) และจากสิ่งที่ปรากฏในหนังความสุดขั้วที่เท็ตสึยะกระทำลงไปในหนังของเขาก็ไม่ได้หมายความว่าสังคมญี่ปุ่นเลวร้ายหรือกำลังมีปัญหาซะทีเดียวเพราะภาพความรุนแรงที่เกิดขึ้นมีทั้งสมจริงและเหนือจริงทั้งนี้ก็เพื่อกระตุกแขนให้เรารับรู้ว่า ปัญหานั้นมีอยู่จริงแต่มันก็ถูกแต่งเติมเสริมต่อเพื่อเพิ่มอรรถรสสำหรับการดูหนังเท่านั้น

 

          ญี่ปุ่นยังเป็นชาติที่ทำหนังซึ่งเต็มไปด้วยความหลากหลายในแนวทางอันสัมพันธ์ปริมาณที่ออกฉายสวนทางกับฮอลลีวู้ด (หรืออาจะรวมหนังไทย) ที่ความหลากหลายสวนทางกับจำนวนหนังที่ลงโรงฉายในแต่ละสัปดาห์ที่ซ้ำกันไปซ้ำกันมา

 

          หนังเข้าฉายมาตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ เพราะฉะนั้นสัปดาห์นี้คงไม่น่าจะยืนโรงมัลติเพล็กซ์ใหญ่ๆ ใจกลางเมืองแล้ว น่าจะเหลือเพียงโรงหนังทางเลือกอย่างเฮ้าส์ราม่าย่านอาร์ซีเอเพียงแห่งเดียว

 

.......................................

(หมายเหตุ 'The World of Kanako' : คอลัมน์ เอกเขนกดูหนัง โดย... ณัฐพงษ์ โอฆะพนม )