'เกาะเกร็ด'ชุมชนต้นแบบอารยสถาปัตย์ (1) | คมชัดลึก

 

 

          “เกาะเกร็ด” หรือ “เกาะเจดีย์เอียง” แหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งใน จ.นนทบุรี กำลังได้รับการยกระดับเป็น “ชุมชนต้นแบบอารยสถาปัตย์” ตามนโยบายของกระทรวงการพัฒนาสังคม และความมั่นคงของมนุษย์ ที่ต้องการส่งเสริม และสนับสนุนให้ผู้พิการ หรือผู้ที่ต้องใช้อุปกรณ์ช่วยเหลือในการดำเนินชีวิต และการเดินทาง (หมายรวมถึงผู้สูงอายุ ผู้ป่วยพักฟื้น ตำรวจ-ทหารผ่านศึก สตรีมีครรภ์ และเด็กเล็ก) สามารถเดินทางออกจากบ้านไปทำกิจกรรมต่างๆ ได้โดยสะดวก ปลอดภัย มั่นใจ  สามารถมีชีวิตอิสระ คือ ไปไหนมาไหนได้ด้วยตนเองเต็มตามศักยภาพ โดยที่ไม่ต้องตกเป็นภาระของคนรอบข้าง หรือเป็นภาระของสังคมอีกต่อไป

 

          ด้วยเหตุนี้  การทำ “อารยสถาปัตย์” หรือการจัดทำสิ่งอำนวยความสะดวกพื้นฐานต่างๆ ตามกฎหมาย และกฎกระทรวงหลายฉบับว่าด้วยเรื่องอารยสถาปัตย์จึงเป็นความจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องทำให้เกิดผลเป็นรูปธรรมจับต้องได้   เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับคนทุกวัย (ตั้งแต่วัยเด็กเล็ก จนถึงวัยชราร่วงโรย) และทุกสภาพร่างกาย (ผู้พิการประเภทต่าง ๆ รวมถึงผู้ป่วยพักฟื้น ผู้บาดเจ็บ ผู้หญิงกำลังตั้งครรภ์ รวมถึงผู้หญิงใส่รองเท้าส้นสูง และกระโปรงสั้น ฯลฯ) ให้สามารถเข้าถึงบริการสาธารณะต่างๆ ได้ สามารถใช้บริการระบบขนส่งมวลชนได้ สามารถเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยวต่างๆ ได้ เข้าถึงสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ได้ สามารถเข้าห้องน้ำเองได้ สามารถเดินทางไปยังสถานที่ต่างๆ เองได้ โดยสะดวก ปลอดภัย สบายใจ  นั่นคือเป้าหมายที่จะต้องเร่งดำเนินการ    

สัญลักษณ์สำคัญอย่างแรกของ “อารยสถาปัตย์”  คือ “ทางลาด” (Rape)  เพราะสามารถมองเห็นได้ชัดเจนที่สุด และเป็นเสมือนปราการด่านแรกที่จะนำพามนุษย์ล้อทั้งหลายให้เข้าถึงสถานที่ต่างๆ หรือสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ได้อย่างมั่นใจ  สะดวก ปลอดภัย 

 

          ซึ่งหลักการทำทางลาดที่เป็นอารยสถาปัตย์ หัวใจคือ ทางลาดจะต้องไม่ลาดชันจนเกินไป ที่ผ่านมามีหลายสถานที่มีการทำทางลาด แต่กลับกลายเป็น “ทางชัน” ไม่สามารถเข็นรถเข็นขึ้นลงเองได้ และอันตรายน่าหวาดเสียว

 

          กฎหมายกำหนดให้ทำทางลาด 1 ต่อ 12 คือ ถ้าพื้นสูง 1 เมตร ต้องทำทางลาดยาว 12 เมตร และถ้าทางลาดมีความยาวเกิน 6 เมตร ต้องทำชานพักยาวเมตรครึ่งระหว่างทางลาดนั้น เพื่อความปลอดภัย

 

          นอกจากนี้ ทางลาดจะต้องมีขอบกันตก หรือราวจับ ซึ่งจำเป็นมากสำหรับผู้สูงอายุ คนท้อง หรือผู้มีสุขภาพไม่แข็งแรง  อีกทั้งพื้นผิวทางลาดต้องไม่ลื่น และไม่แคบ จะให้ดีต้องมีความกว้างอย่างน้อย 1 เมตรขึ้นไป 

 

          ที่สำคัญคือ ทางลาดควรต้องทำให้เชื่อมโยงไปได้ทั่วทุกจุดของสถานที่ หรือตึกอาคาร ไม่ใช่มีทางลาด แต่ดันเอาไปอยู่ด้านใน หรือด้านหลังตึก หรือทำแค่เพียงจุดใดจุดหนึ่ง อย่างนี้ก็ยังไม่ถือว่าเป็นอารยสถาปัตย์ที่แท้จริง เพราะยังไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้จริง ยังไม่สะดวก ปลอดภัย ทั่วถึง เท่าเทียม   

หลักพื้นฐานเรื่องอารยสถาปัตย์ทางลาด คือ มีบันไดที่ไหน ต้องมีทางลาดที่นั่น ควบคู่กันไป หรือหากมีพื้นที่จำกัด ให้ทำทางลาดเพียงอย่างเดียวก็พอ เพราะคนปกติสามารถเดินได้อยู่แล้ว

 

          ก่อนหน้านี้ ได้มีสถานที่ท่องเที่ยวชื่อดัง อย่างน้อย 2 แห่ง คือที่วัดบ้านไร่ จ.นครราชสีมา และพุทธอุทยานมหาราช จ.พระนครศรีอยุธยา ได้ทำทางลาด คู่กับบันได ในพื้นที่เท่าๆ กัน ปรากฏว่า ผู้คนส่วนใหญ่ โดยเฉพาะผู้ที่มีสุขภาพสมบูรณ์แข็งแรงทั่วไป นิยมเดินบนทางลาดมากกว่าบันได  เพราะรู้สึกได้ถึงความสะดวก ปลอดภัยที่ทางลาดมีมากกว่าบันไดนั่นเอง 

 

.......................................

(หมายเหตุ "เกาะเกร็ด" ชุมชนต้นแบบอารยสถาปัตย์ (1) : คอลัมน์ กฤษนะทัวร์ยกล้อ โดย... กฤษนะ ละไล)