กระเป๋าเดินทางสำหรับที่ที่ยังไม่มีใครเคยไป | คมชัดลึก

 

 

 

          “หากความมืดมีไว้เพื่อกันให้เราอยู่ห่างไกลกัน 

 

          หากแสงตะวันยังคงอยู่ห่างไกลออกไป...”

 

          นี่คือความหมายจากเนื้อเพลงท่อนแรกในเพลง Walk On ของ U2 วงดนตรีจากไอร์แลนด์ที่ทำดนตรีร็อกสะท้อนสังคมและการเมืองมาตั้งแต่ยุค 80 

 

          Walk On อยู่ในอัลบั้ม All That You Can’t Leave Behind (2000) เป็นเพลงที่ โบโน นักร้องนำของวงแต่งขึ้นโดยได้แรงบันดาลใจจาก อองซาน ซูจี ดวงประทีปแห่งความหวังในการต่อสู้เพื่ออิสรภาพของชาวพม่า เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพประจำปี 1991

 

          “เธอแพ็กกระเป๋าเดินทาง สำหรับที่ที่ยังไม่มีใครเคยไป

 

          สถานที่ซึ่งต้องมีความเชื่อในหัวใจ จึงจะมองเห็น”

 

          เพลง Walk On ไม่มีการเอ่ยถึงประเทศพม่า ไม่มีคำว่า ประชาธิปไตย หรือ เผด็จการ ในเนื้อเพลง ไม่มีกระทั่งชื่อ อองซาน ซูจี เลยด้วยซ้ำ เนื้อหาที่ดูใกล้เคียงกับเรื่องราวของ อองซาน ซูจี มีเพียงไม่กี่ประโยคนี้เท่านั้น

 

          “เธอสามารถจะบินหนีจากไป

 

          ...เจ้านกน้อยผู้ร้องเพลงในกรงที่เปิดกว้าง

 

          แต่เธอจะยอมโบยบินก็เพื่อเสรีภาพเท่านั้น”

 

          อองซาน ซูจี เป็นบุตรสาวของนายพลอองซาน วีรบุรุษของประเทศพม่า ในช่วงแรกของชีวิต ซูจีอาศัยอยู่ในต่างประเทศหลายปี จากอินเดียไปสู่อังกฤษ และไปสู่อเมริกา ก่อนจะเริ่มต้นชีวิตครอบครัวอันสงบสุขกับ ไมเคิล อริส สามีชาวอังกฤษที่ประเทศภูฏาน จุดเปลี่ยนของชีวิตมาถึงในปี 1988 เมื่อเธอได้ข่าวว่าแม่ของเธอป่วยหนัก ซูจีหวนกลับสู่มาตุภูมิ และเริ่มได้พบเห็นความไม่เป็นธรรมที่เกิดขึ้นในบ้านเกิดของตัวเอง มันเป็นห้วงเวลาที่การประท้วงรัฐบาลทหารกำลังปะทุขึ้นเรื่อยๆ อองซาน ซูจี ตัดสินใจขึ้นปราศรัยที่เจดีย์เวดากองท่ามกลางผู้ฟังกว่า 5 แสนคน แล้วเธอก็เริ่มต้นบทบาทผู้นำการต่อต้านรัฐบาลทหารที่ชาวพม่ารอคอยมาแสนนาน 

 

          ผ่านการออกเดินทางไปเยี่ยมประชาชนทั่วประเทศพม่า ผ่านการปราศรัยนับครั้งไม่ถ้วน และกระทั่งผ่านการถูกลอบสังหาร ในที่สุด อองซาน ซูจี ก็ถูกรัฐบาลทหารควบคุมตัวและกักเอาไว้ไม่ให้ออกจากบ้าน และความยิ่งใหญ่ของเธอที่ประทับใจคนทั้งโลก ก็เกิดจากการที่เธอถูกกักบริเวณเอาไว้ในบ้านพักนี่เอง

 

          ในปี 1999 การตัดสินใจครั้งสำคัญที่สุดในชีวิตของเธอก็มาถึง ซูจีได้ข่าวว่าสามีของเธอกำลังป่วยหนัก รัฐบาลทหารยินดีจะปล่อยให้เธอไปเยี่ยมสามี แต่ใครๆ ก็รู้ดีว่าหากเธอโบยบินจากบ้านเกิดไปคราวนี้ โอกาสที่จะได้กลับเข้าประเทศมาร่วมต่อสู้กับชาวพม่าอีกครั้งก็แทบจะไม่หลงเหลือ

 

          วันที่ 28 มิถุนายน 1999 ไมเคิล เสียชีวิตลง ไม่มีใครสามารถอธิบายความเศร้าโศกของผู้หญิงคนหนึ่งที่สูญเสียสามีโดยไม่ได้อยู่ดูใจ ...แม้แต่วงร็อกชั้นเยี่ยมอย่าง U2 ก็ตาม

          

          “บ้าน... ยากที่จะรู้ว่ามันคืออะไรหากคุณไม่เคยมี

 

          บ้าน... ฉันไม่อาจพูดได้ว่าอยู่ที่ไหน รู้แต่เพียงว่ากำลังมุ่งไปที่นั่น

 

          บ้าน... คือสถานที่ที่มีความเจ็บปวดรออยู่”

 

          โบโน วางคำว่า Home ลงไปในท่อนหนึ่งของเพลง Walk On เป็นท่อนที่ให้ความรู้สึกแปลกประหลาด อบอุ่นแต่ก็เศร้าสร้อย จนยากที่จะตีความว่า "บ้าน" ของ อองซาน ซูจี ในความเข้าใจของเขานั้น หมายถึงครอบครัวที่แตกสลาย หรือหมายถึงประเทศพม่ากันแน่

 

          หลังจากถูกกักขังในบ้านของเธอเป็นเวลารวมกว่า 15 ปี อองซาน ซูจี ก็ถูกปล่อยตัว วันนี้ประเทศพม่าเปิดประเทศ เปลี่ยนชื่อเป็นเมียนมาร์ เศรษฐกิจเติบโตราวเนรมิต ประชาธิปไตยมีโอกาสเติบโตอยู่รำไร                    

 

          “Walk on, walk on, what you got they can't deny it, can't sell it or buy it”

 

          แม้ อองซาน ซูจี จะได้รับอิสรภาพแล้ว แต่การต่อสู้ก็ยังดำเนินต่อไป 

 

          และเมื่อย้อนกลับไปฟังเพลงนี้ตอนเริ่มต้นอีกครั้ง ก่อนจะเริ่มร้องเพลงนี้ทั้งเพลง สิ่งแรกที่ โบโน พูดถึงก่อนอื่นใดก็คือประโยคที่ว่า “And love is not the easy thing… The only baggage you can bring is all that you can't leave behind”

 

          แม้จะไม่ใช่สิ่งที่ทำความเข้าใจได้ง่ายดาย แต่มันก็เป็นสัมภาระที่ควรบรรจุลงในกระเป๋าเดินทางใบนั้น เป็นสิ่งเดียวที่สำคัญที่สุดสำหรับประเทศของเรา และสำหรับบ้านอันเจ็บปวดแต่อบอุ่นของเราทุกคน

          

          นั่นก็คือความรัก

.......................................

(หมายเหตุ กระเป๋าเดินทางสำหรับที่ที่ยังไม่มีใครเคยไป : คอลัมน์ มองผ่านเลนส์คม โดย... วิภว์ บูรพาเดชะ twitter.com/VipHappening)