เอกเขนกดูหนัง:'noah' | คมชัดลึก

 

 

          การหยิบเอาเรื่องราวในคัมภีร์ไบเบิ้ลมาทำหนังสักเรื่องหนึ่ง ย่อมถูกตั้งคำถาม เต็มไปด้วยความคาดหวังของผู้เฝ้ารอชม ผ่านบททดสอบมากมายต่อการยอมรับทั้งในแง่ความเชื่อถือศรัทธา หรือการต่อต้านทั้งๆ ที่หนังยังไม่ได้ออกฉาย โดยเฉพาะผลงานล่าสุดของผู้กำกับ ดาเรน อาโรนอฟสกี้ เรื่อง "noah" 

 

          หากเพ่งพินิจอย่างไม่อิงแอบเนื้อความตามบทปฐมกาลของพระคัมภีร์มองตัวละคร "โนอาห์" ในหนัง noah ด้วยสายตาของมนุษย์ปุถุชนธรรมดาคนหนึ่ง ที่จู่ๆ เกิดนิมิตให้นำพาเหล่าสรรพสัตว์ขึ้นเรือใหญ่ ให้รอดพ้นจากน้ำท่วมโลกที่พระเป็นเจ้า หมายจะลงโทษทำลายให้สิ้นซาก

 

          ลักษณะความเป็น autuer ของผู้กำกับอาโรนอฟสกี้ ที่โดดเด่นและสำคัญมากอีกอย่างหนึ่งก็คือ เขามักจะใช้มโนภาพแฟนตาซี นำเสนอความฝันหรือห้วงคำนึงของตัวละคร ขณะเดียวกันภาพดังกล่าวก็ถูกนำมาใช้เพื่อสะท้อนภาวะจิตใต้สำนึก ยามที่ตัวละครเผชิญกับภาวะความไม่มั่นคงทางอารมณ์ อันเกิดจากปัจจัยรายรอบมากมายทั้งภายในและภายนอก 

 

          หนังของอาโรนอฟสกี้ที่ผ่านมา ตัวละครของเขาล้วนวิตกหมกมุ่นอยู่กับนิมิต ภาพหลอน ภาพฝัน เหล่านั้น จนบางครั้งคนดูเองก็รู้สึกสับสน งุนงง และตั้งคำถามระหว่างการรับชมอยู่บ่อยครั้งว่า สิ่งที่ตัวละครพบเจอนั้น เป็นเพียงภาพฝัน ภาพหลอน หรือความจริงที่ปรากฏอยู่ตรงหน้า และบางครั้งสิ่งที่ตัวละครกระทำลงไป อาจมาจากนิมิตใต้จิตสำนึก มากกว่าแรงขับรอบด้านที่ปรากฏอย่างเป็นรูปธรรมอันถูกจับต้องก็เป็นได้ โดยเฉพาะหนังอย่าง pi, requiem for a dream, the fountain, black swan และแน่นอนว่ารวมถึง noah ผลงานเรื่องล่าสุด ที่ตัวละครโนอาห์ ดูเป็นมนุษย์ปุถุชน ใช้ชีวิตอยู่อย่างแร้นแค้น หาได้เป็นคนมีบารยิ่งใหญ่ ที่ผู้คนทั่วไปต่างยำเกรง กริ่งกลัว 

 

          "โนอาห์" ในหนังของดาเรน อาโรนอฟสกี้ เป็นหัวหน้าครอบครัวที่หอบเอา 4 ชีวิต ภรรยาและลูกชายทั้ง 3 ตระเวนเร่ร่อนใช้ชีวิตอย่างสงบ โดยปรากฏภาพนิมิตอยู่ตลอดเวลาจากพระเจ้าที่บัญชาให้เขาสร้างเรืออพยพครอบครัวและสรรพสัตว์ ก่อนที่พระองค์จะทรงบันดาลให้น้ำท่วมโลก... "โนอาห์" กระเตงลูกและภรรยา รวมถึงเด็กหญิง "อิล่า" ที่ครอบครัวถูกฆ่าตาย ส่วนตัวเธอก็ได้รับบาดเจ็บสาหัส เขาหนีการตามล่าจนได้รับการช่วยเหลือจากพวก "ออร์ค" เหล่าเทวดาตกสวรรค์ที่ถูกสาป และช่วยเหลือในการสร้างเรือยักษ์ตามบัญชาของพระผู้เป็นเจ้า

 

          "โนอาห์" ในหนังของอาโรนอฟสกี้ อาจจะไม่ใช่คนดีที่เปี่ยมคุณธรรมตามอุดมคติอย่างที่เราได้รับรู้จากคัมภีร์ หากแต่ "โนอาห์" คนนี้ กลักลายเป็นคนที่มีภาพนิมิตคอยวนเวียนปรากฏอยู่ตลอดเวลา จนลุกขึ้นทำตามบัญชาอย่างมุ่งมั่นในการสร้างเรือและขนเหล่าฝูงสัตว์หนีน้ำ โดยไม่สนใจไยดีเลยว่า จะมีมนุษย์ตาดำๆ อีกกี่ชีวิตต้องสังเวยความผิดบาปที่เขาและเธอไม่ได้ก่อ หากแต่ต้องถูกทำลายสูญสิ้น เพื่อให้โลกใบใหม่สะอาดหมดจด ไร้มลทินจากการกระทำชั่วช้าของมนุษย์

 

          "โนอาห์" ในหนังของอาโรนอฟสกี้ เป็นมนุษย์มากกว่านักบุญ มีความห่วงหาอาทรต่อคนในครอบครัว มีความเห็นแก่ตัวเฉกเช่นปุถุชนทั่วไป มุ่งมั่นทำตามคำสั่งโดยไม่เห็นแก่มนุษยธรรม หรือความเมตตาปรานี มองดูเพื่อนมนุษย์ล้มตายอย่างไม่ไยดี (ถึงขั้นลงมือฆ่า คนที่พยายามขึ้นเรือ และมีความคิดปลิดชีพเด็กไร้เดียงสาด้วยซ้ำไป)

 

          ตัวละครที่ยื่นอยู่บนเส้นคั่นบางๆ ระหว่างความดี ความชั่ว ดูจะเป็นเรื่องธรรมดาที่สามารถพบเห็นได้ในหนังหลายเรื่อง แต่ตัวละครที่กระทำการบางสิ่งอย่างโดยไม่แน่ใจว่าคือความถูกผิด ลงมือกระทำจากแรงขับทั้งภายในและภายนอก อาจมีหรือปราศจากมโนสำนึก ทำเพื่อคนอื่นหรือเพื่อเอาชีวิตรอด เป็นมนุษย์ผู้เปี่ยมอุดมการณ์ที่น่าสรรเสริญหรือถูกประณาม และสุดท้ายผลจากการกระทำนั้นตัวเองก็ไม่แน่ใจว่าถูกหรือผิด สมควรหรือไม่ ปล่อยให้ตัวเองตกอยู่ในความคว้างเคว้งของคำถามที่ไม่สามารถหาคำตอบ หรือไม่ก็มีเพียงตัวเองเท่านั้นที่รู้

 

          วิธีคิดของอาโรนอฟสกี้ ทำให้หนังในยุคแรกๆ ของเขาน่าสนใจมาก ไม่ว่าจะเป็น pi, requiem for a dream และ black swan แต่เมื่อวิธีการนำเสนอเหล่านี้ ปรากฏในหนังเอพิค บอกเล่ามหากาพย์ความยิ่งใหญ่ของตำนาน ผู้คน ภาพแฟนตาซี ฟุ้งฝัน ที่เป็นทั้งนิมิต หรือเกิดจากจิตหลอน ที่สะท้อนภาวะงุนงง สับสนของตัวละคร อาจจะไม่ได้ผลเป็นที่น่าพอใจนักเมื่อถูกใช้ในหนังอย่าง the fountain และ noah น้ำพุแห่งความเยาว์ในเรื่องแรก อาจจะสร้างความสับสน งุนงง พอๆ กับนิมิตจากพระบัญชาของพระเจ้าในเรื่องหลังด้วยเช่นกัน

 

          ผู้คนมากมายที่ลุ่มหลงมัวเมาติดกับดักอยู่ในความสำเร็จ จนเมื่อผ่านพ้นช่วงเวลารุ่งเรืองสู่ความร่วงโรย ถูกเล่าผ่าน "เดอะ แรม" ตัวละครนักมวยปล้ำใน the wreslter และ "นิน่า" นักเต้นบัลเลต์ใน black swan คล้ายเป็นตัวละครที่ถูกนำมาเล่าแบบกลับด้านใน "noah" เพียงแต่ครั้งนี้ อาโรนอฟสกี้ อาจจะไม่ได้ตีความตัวละครแบบสุดขั้วเนื่องจากมีเรื่องราวในตัวบทคัมภีร์ปฐมกาลกำหนดบทบาทและขอบเขตเอาไว้อยู่ แต่ก็ถือเป็นความน่าสนใจของหนังที่เลือกเล่าวีรกรรมในอีกมุมมอง แม้อาจจะไม่เป็นที่ชอบอกชอบใจของคริสตศาสนิกชน แต่งานสร้างในเกือบทุกด้านที่ถูกออกแบบมาอย่างแปลกตา อลังการ ก็พอจะกลบเกลื่อนความไม่พอใจ หรืออาจจะไม่เข้าอกเข้าใจหรือเข้าถึงในสิ่งที่คนทำหนังอย่างอาโรนอฟสกี้อยากบอกกล่าว (ซึ่งเป็นสิ่งที่แฟนหนังของเขาพบเจอบ่อยๆ)

 

          วิกฤตในการเอาชีวิตรอด การรักษาไว้ซึ่งศรัทธา ความรักในครอบครัว ความผิดบาปนานาประการ ที่เกิดขึ้นก่อนสร้างเรือ ระหว่างเดินทางในเรือ ทั้งหมดอาจถูกทดสอบหรือท้าทายโดยบัญชาของพระเจ้า และ "โนอาห์" ก็เป็นแค่หนุ่มใหญ่ที่ต้องแบกรับภาระที่เขาอาจจะไม่เข้าใจมันเลยก็เป็นได้

 

.......................................

(หมายเหตุ 'noah' : คอลัมน์ เอกเขนกดูหนัง โดย.. ณัฐพงษ์ โอฆะพนม)