มองผ่านเลนส์คม:เปลือกอเมริกัน | คมชัดลึก

 

 

          เช้าวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2542 เจ้าหน้าที่ตำรวจของเมืองนิวยอร์กพบชายหนุ่มผิวดำคนหนึ่งชื่อว่า อมาโด ไดอาโล ที่มีรูปพรรณสัณฐานคล้ายกับผู้ต้องสงสัยในคดีข่มขืนต่อเนื่อง เมื่อตำรวจเรียกให้อมาโดหยุด เขากลับวิ่งหนีเข้าไปในอาคาร พลางทำท่าจะล้วงมือเข้าไปหยิบอะไรบางอย่างในกระเป๋าแจ็กเก็ต เจ้าหน้าที่ตำรวจทั้ง 4 นายตัดสินใจลั่นไกปืนทันที

 

          อมาโด ไดอาโล ไม่ได้ล้วงกระเป๋าเพื่อหยิบอาวุธ เขาเพียงจะหยิบกระเป๋าสตางค์เท่านั้น

 

          จากการชันสูตรพลิกศพ ร่างกายของ ไดอาโลถูกกระสุนทั้งหมด 19 นัด แต่ปลอกกระสุนทั้งหมดที่อยู่ในที่เกิดเหตุมีจำนวนมากถึง 41 นัด

 

          เรียกว่าเป็นการ กระหน่ำยิง ก็คงไม่ผิด

 

          เป็นการกระหน่ำยิงใส่ผู้ต้องสงสัยที่ไม่ใช่ผู้ผิด และเป็นการกระทำของเจ้าหน้าที่ผู้พิทักษ์กฎหมายที่ดูรุนแรงเกินกว่าเหตุอย่างยิ่ง

 

          เหตุการณ์นี้ก่อให้เกิดการประท้วง การแสดงความไม่เห็นด้วยจากผู้คนมากมาย ตั้งแต่ดารา นักการเมือง สื่อมวลชน จนกลายเป็นเรื่องใหญ่ในอเมริกา ถึงขนาดที่หนังสือเอาเรื่องนี้ขึ้นปกมาแล้ว

 

          กลางปีถัดมา บรู๊ซ สปริงสทีน ศิลปินนักร้อง-นักแต่งเพลงอเมริกันร็อกผู้ยิ่งใหญ่ก็แสดงเพลงใหม่ล่าสุดเพลงหนึ่งของเขาบนเวทีคอนเสิร์ต เพลงนี้ชื่อว่า เป็นเพลงจังหวะกลาง ท่วงทำนองแบบที่แฟนๆ ของ เดอะ บอสส์ คุ้นเคย ดนตรีนิ่งเนิบเคร่งขรึม วลีที่ว่า ถูกร้องซ้ำๆ ย้ำๆ เนื้อหาบางท่อนกรีดลึกเข้าไปถึงกลางใจของเหตุการณ์ตำรวจสังหารประชาชนครั้งนั้น

 

          "มันคือปืน หรือมันคือมีด หรือมันคือกระเป๋าสตางค์ หรือมันคือชีวิตของคุณ

 

          แต่มันไม่ใช่ความลับ มันไม่ใช่ความลับอะไรอีกแล้ว ...เพื่อนเอ๋ย

 

         ว่าคุณอาจถูกฆ่าได้ เพียงเพราะคุณใช้ชีวิตอยู่ในเปลือกอเมริกัน"

 

          เพียงท่อนสั้นๆ ของบทเพลงนี้สร้างความขุ่นเคืองให้กับตำรวจนิวยอร์กหรือ NYPD ถึงขนาดที่ออกมาบอยคอตคอนเสิร์ตของสปริงสทีนกันเลยทีเดียว แต่นั่นก็ไม่ทำให้ศิลปินผู้กร้าวแกร่งรู้สึกหวั่นไหว เขายังคงเล่นเพลงนี้ในคอนเสิร์ตต่อไป พอมีข่าวเกี่ยวกับความรุนแรงจากอาวุธปืนอีกเขาก็อุทิศเพลงนี้ให้กับเหยื่อจากกระสุนปืนอีกหลายครั้ง แล้วพอทำอัลบั้มบันทึกการแสดงสดเขาก็เอาเพลงนี้เข้าไปรวม กระทั่งในอัลบั้มล่าสุดชื่อว่าที่เพิ่งออกมาในปีนี้ เขายังบันทึกเสียงเพลงนี้อีกครั้งในแบบสตูดิโอเวอร์ชันโดยชวน ทอม โมเรลโล แห่ง Rage Against The Machine มาร่ายมนต์กีตาร์อันดุดันใส่ลงไปในเพลงนี้ด้วย 

 

          คำว่า American Skin ที่สปริงสทีนใช้เป็นคำสำคัญของเพลงนี้ มีความหมายที่ชวนขบคิดไม่ใช่น้อย

 

          บรู๊ซ สปริงสทีน ได้ชื่อว่าเป็นศิลปินอเมริกันผู้ยิ่งใหญ่ เป็นนักกิจกรรมเพื่อสังคมตัวยง อัลบั้มที่โด่งดังที่สุดของเขาชุดหนึ่งชื่อว่า Born in The U.S.A. (1984) และบทเพลงของเขามักจะฉายภาพของประเทศอเมริกันและชาวอเมริกันได้อย่างเปี่ยมอารมณ์ นอกจากนี้เพลงของสปริงสทีนยังมีทีท่าแบบที่ในเมืองไทยก็ต้องเรียกว่าเป็น เพื่อชีวิต หรือ สะท้อนสังคม อยู่ด้วย อัลบั้มก่อนหน้านี้ของเขาชื่อว่า Wrecking Ball ก็เป็นอัลบั้มที่สะท้อนทั้งความคิดและความรู้สึกที่มีต่อปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำในสหรัฐอเมริกาอย่างเข้มข้น

 

          แต่ข้อเท็จจริงอย่างหนึ่งก็คือ อมาโด ไดอาโล ผู้เป็นต้นเรื่องของเพลงนี้ ยังไม่ถึงกับเป็นชาวอเมริกันเต็มตัวครับ เพราะเขาเป็นผู้อพยพจากประเทศกินีต่างหาก

 

          หรือคำว่า เปลือกอเมริกัน ที่ บรู๊ซ สปริงสทีน หยิบมาใช้ จะไม่ได้หมายถึงเฉพาะสถานภาพผู้อพยพของหนุ่มผิวสีคนนี้เท่านั้น แต่มันหมายถึงสภาวะที่เสรีภาพของทุกผู้คนถูกใช้จนเกินขอบเขต อำนาจในมือเจ้าหน้าที่ก็ถูกใช้เกินความพอเหมาะพอดี คำว่าเสรีภาพที่คนในสังคมอเมริกันห่อหุ้มสวมใส่อยู่อย่างภูมิใจ และอย่างลำพองใจนี้ต่างหาก ที่อาจทำให้สังคมตกอยู่ในความกลัว และอาจทำให้ใครบางคนถูก ฆ่า ได้ง่ายๆ

 

          กระสุน 41 นัด ที่ปลิดชีวิตผู้บริสุทธิ์ น่าจะมากเกินพอที่ตักเตือนเราอีกสักหนว่า เสรีภาพ มีคำที่ควรวางไว้ข้างๆ กันด้วยคือคำว่า ความรับผิดชอบ

 

 

....................................
(หมายเหตุ เปลือกอเมริกัน : คอลัมน์ มองผ่านเลนส์คม โดย... วิภร์ บูรภาเดชะ)