
มองผ่านเลนส์คม - หมาสลัม
29 ม.ค. 2552
หนังสัญชาติอังกฤษเรื่อง สลัมด็อก มิลเลียนแนร์ กำลังได้รับการกล่าวขวัญทั่วโลกในฐานะหนังคุณภาพสูงต้นทุนต่ำที่กวาดรางวัลดังๆ มาแล้วนับไม่ถ้วน
รวมถึงรางวัลที่คนไทยรู้จักดี คือรางวัลลูกโลกทองคำ และยังได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์ซึ่งจะประกาศผลในเดือนกุมภาพันธ์นี้อีก 10 สาขา
คาดว่าคงได้รางวัลติดไม้ติดมือไปบ้างไม่มากก็น้อย
นอกจากดังในฐานะหนังดี สลัมด็อก มิลเลียนแนร์ ก็ยังดังในฐานะหนังอื้อฉาว เพราะเพิ่งถูกกลุ่มชาวสลัมในอินเดียยื่นฟ้องด้วยข้อหาว่าทำให้ภาพลักษณ์ของชาวสลัมในนครมุมไบเสื่อมเสียเกินจริง แถมยังหยามศักดิ์ศรีชาวสลัมว่าเป็นหมาสลัมอีก
น่าสนใจว่า การฟ้องร้องครั้งนี้ กลุ่มชาวสลัม (ซึ่งมิได้แปลว่าเป็นตัวแทนของชาวสลัมทั้งหมด) ไม่ยักยื่นฟ้องนายแดนนี่ บอยล์ ผู้กำกับชาวอังกฤษกับทีมงานคนอื่นๆ ที่เป็นต่างชาติ หากยื่นฟ้องเฉพาะชาวอินเดีย ซึ่งได้แก่ผู้ประพันธ์เพลงคือ นายเอ อาร์ เราะห์มาน กับนักแสดงชื่อ นายอานิล กาปูร์
เหตุผลก็คือ เป็นชาวอินเดียด้วยกันแท้ๆ แต่กลับไม่สนใจคัดค้านการเรียกชาวสลัมอินเดียว่าหมาสลัม
อารมณ์นี้ฟังคุ้นๆ เหมือนบางเรื่องราวที่เคยเกิดขึ้นในบ้านเรา ประมาณว่าถึงสังคมของฉันจะมีปัญหาอยู่บ้าง คนอื่นอย่าบังอาจมาวิพากษ์วิจารณ์ ฉันต้องการให้เธอเชื่อ แต่เฉพาะเรื่องดีๆ ของฉันที่ฉันเล่าให้เธอฟัง ส่วนคนชาติเดียวกันที่บังอาจพูดเรื่องไม่ดี (แม้จะจริง) ของชาติเราให้คนอื่นฟังก็สมควรถูกลงโทษ
หากย้อนกลับไปถึงที่มาของหนังเรื่องนี้ ซึ่งดัดแปลงจากนวนิยายเรื่อง คิว แอนด์ เอ ของวิกัส สวารับ นักการทูตและนักเขียนชาวอินเดียวัย 48 ปี จะพบว่าเนื้อหามิได้ต่างกันมากนัก
ทั้งหลายทั้งปวงเป็นเรื่องของคนด้อยโอกาสในสังคมซึ่งมีสติปัญญามิได้น้อยไปกว่าคนมีโอกาสที่เรียกตัวเองว่าเป็นผู้มีการศึกษาและมีเงิน แต่เมื่อคนด้อยโอกาสประสบความสำเร็จ พวกเขามักถูกจับตามองเป็นพิเศษว่าได้ดีเพราะโกงหรือโชคช่วยมากกว่า เพราะความสามารถ บางทัศนะที่ไม่แตกต่างจากบ้านเราก็คือ โทรศัพท์มือถือและอินเทอร์เน็ตเป็นของคนมีเงินเท่านั้น คนจนที่ใช้หรือมีความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีประเภทนี้ คือพวกไม่เจียมตัว โลภมาก เห็นแก่เงินจึงใช้เงินซื้อได้เสมอ และ โง่ดักดาน
มองอีกมุมหนึ่ง คำว่า หมาสลัม จึงอาจมิได้หมายถึงการดูหมิ่นชาวสลัม แต่เป็นคล้ายการแดกดันทัศนคติอันตื้นเขินของคนนอกสลัมประเภทโง่อวดฉลาด บ้าอำนาจอวดเบ่ง
"นิธินันท์ ยอแสงรัตน์"



