การประกาศผลรางวัลทางดนตรี | คมชัดลึก

 

                     เป็นธรรมเนียมปฏิบัตกันมานานแรมปี เมื่อถึงต้นปี ผลงานดนตรีต่างๆ ในปีที่ผ่านมา ก็จะถูกนำมาคัดกรอง และประกาศเชิดชูให้ประชาชนได้รับรู้ว่าผลงานใดที่เป็นที่นิยม น่าสนใจ หรือมีคุณค่ากันบ้าง ไม่ว่าไทยหรือเทศ ก็เป็นเช่นนั้น

 

                     ช่วงนี้เป็นการประกาศผลรางวัลทางดนตรี อย่างในอเมริกาก็เริ่มไปแล้วเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมาส่วนในบ้านเราก็คงอยู่ในช่วงทยอยการจัดงานประกาศผลรางวัลทางดนตรี เนื่องจากมีการมอบรางวัลจากหลายสำนักทยอยกันมา วันนี้จึงอยากพูดถึงเรื่องรางวัลทางดนตรีที่มีอิทธิพลกับผู้ฟังกันเสียหน่อย Grammy Awardsการแจกรางวัลทางดนตรีที่มีมายาวนาน และได้รับการยอมรับจากฝั่ง อเมริกา ผมขอสรุปคร่าวๆ เกี่ยวกับขั้นตอนและวิธีการคัดเลือกว่า Grammy Awards มีวิธีการคัดเลือกลงคะแนนจนมาถึงการประกาศผลกันอย่างไร

 

                     เริ่มจากแบ่งแยกสาขาต่างๆ ที่จะแจกรางวัล ซึ่งอาจมีเพิ่มขึ้นตามแนวดนตรีที่ได้รับความนิยม โดยมีสมาชิกของสถาบันที่เขาเรียกว่า (Academy Voting Members) ซึ่งมีทั้งคนฟังเพลง ค่ายเพลง ผู้ทำงานที่เกี่ยวข้องกับวงการดนตรี หลายหลายอาชีพที่มีความรู้ ความเข้าใจในเรื่องดนตรี โดยเฉพาะแนวเพลงต่างๆ ที่จะต้องให้ผู้ที่เกี่ยวข้องกับแนวเพลงนั้นๆ มีส่วนร่วมด้วย มาเป็นผู้คัดเลือกและลงคะแนนจากรอบแรก ส่วนในรอบที่สองจะเป็นหน้าที่ของคณะกรรมการของ สถาบัน (Committees of voting members) มาเป็นผู้คัดเลือกอีกขั้นหนึ่ง เพื่อให้ได้ผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลในแต่ละสาขา (Nominations) จัดทำกันมาเป็นขั้นเป็นตอน ต่อเนื่องตลอดทั้งปี

 

                     และปิดท้ายด้วยการประกาศผลรางวัลบนเวที ส่วนใหญ่ ศิลปินที่ถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล และมีโอกาสได้รับรางวัลนั้น ๆ มักจะได้แสดงโชว์ในงานด้วยเสมอ (ผมตั้งข้อสังเกตเอง)

 

                     แม้จะมีการแจกรางวัลกันหลายสถาบัน และมีความแตกต่างกันไปในการคัดเลือก แต่รางวัลนี้ดูจะยิ่งใหญ่ และได้รับการยอมรับจากศิลปิน มายาวนานที่สุด

 

                     Thai Awards การแจกรางวัลในประเทศไทย

 

                     เริ่มจากการแจกรางวัลที่หลายท่านคงเคยได้ยินนั่นคือ “รางวัลแผ่นเสียงทองคำ พระราชทาน”เริ่มมีตั้งแต่ เมื่อ 50 ปี มาแล้ว (พ.ศ. 2507) ในยุคเพลงลูกกรุงเฟื่องฟู มีการเว้นช่วงในบางปี การจัดงานไม่ต่อเนื่องและยกเลิกไปในที่สุด ต่อมาจึงมี งานเสาอากาศทองคำ ที่จัดโดยหัวหน้าสถานีวิทยุ ร่วมกับสมาคมดนตรีแห่งประเทศไทย ก็ยุติลงไปเช่นเดียวกัน

 

                     ต่อมาเมื่อเพลงไทยจากลูกกรุง (พ.ศ. 2500 ต้นๆ ) ก็พัฒนามาสู่ยุค สตริงคอมโบ้ (พ.ศ. 2511-2525 ) มาถึงเพลงไทยสากลยุคกลาง (พ.ศ. 2526-2546 ) เป็นยุคเริ่มต้นของค่ายเพลงสมัยใหม่ ที่เผื่องผูจากการขายเทป ซีดี และเพลงไทยยุคใหม่ (พ.ศ. 2547-2556 ) ที่ระบบ ดิจิตอล เริ่มเข้ามามีบทบาทในการผลิตและการฟังเพลง การบันทึกและการประมวลผลเพื่อแจกรางวัลก็ปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมไปตาม การหมุนของโลกยุคใหม่ ที่เข้ามาแทนที่วัฒธรรมการฟังเพลงแบบเดิมไปตลอดกาล

 

                     จากนั้นก็มีหลากหลายรางวัล จากหลากหลายสถาบัน เกิดขึ้นมา เฉพาะกิจบ้าง ยั่งยืนบ้าง ล้วนแล้วแต่มีนโยบายการแจกรางวัลที่แตกต่างกันออกไป ถ้าจะนับกันจริงๆ คงนับกันไม่ครบถ้วน แต่หากจะพอรวบรวมที่เป็นรางวัลที่ส่งผลต่อศิลปินในขั้นที่คนทำงานยอมรับ และประชาชนทั่วไปให้การอมรับ ก็พอจะนึกออกได้จำนวนหนึ่ง

 

                     สีสันอวอร์ด เป็นรางวัลทางดนตรี ที่จัดโดยนิตยสาร ชื่อเดียวกับรางวัล (ที่จริงน่าจะเป็นรางวัลที่ชื่อเดียวกับนิตยสาร) ของ บก ร่างเล็ก ทิวา สาระจูฑะ เริ่มจากปี พ.ศ. 2531 โดยประกาศรางวัลในนิตยสาร และ ให้ศิลปินมารับรางวัลที่สำนักงานเล็กๆ แถวสุขุมวิท หลังจากนั้นก็เริ่มได้รับการยอมรับจากศิลปินและประชาชนทั่วไปมากขึ้น และ เริ่มมีการจัดงานในโรงแรมทาวน์อินทาวน์มาจนถึงปัจจุบัน เป็นรางวัลจากนักวิจารณ์ นักเขียนคอลัมน์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนักเขียนประจำและรับเชิญในนิตยสาร ระยะเวลา 25 ปี ที่ทำการแจกรางวัลทางดนตรีสำหรับนิตยสารดนตรีเล็กๆ เล่มหนึ่งนั้น เริ่มตั้งแต่มีการแจกเพียง 5 สาขา จนปัจจุบัน 10 กว่าสาขา จึงเป็นบทพิสูจน์ได้เป็นอย่างดีว่า มีคนให้การยอมรับในระดับดีพอสมควร จึงอยู่ยงคงกระพันธ์ มาจนบัดนี้และหวังว่าจะยืนนานคู่กับวงการเพลงต่อไป

 

                     ชมรมวิจารณ์บันเทิง เริ่มในสองปีถัดมาจากกลุ่มนักวิจารณ์กลุ่มเล็กๆ ทำกันเองโดยไม่มีภาครัฐสนับสนุนเป็นอีกรางวัลหนึ่งที่ยังคงมีอยู่

 

                     คมชัดลึก อวอร์ด แจกรางวัลหลายสาขา เริ่มมาตั้งแต่ปี 2546 มาจนถึงปัจจุบัน ในปี 2547 ซึ่งเป็นปีที่สองของการประกาศผลรางวัล ผมมีโอกาสเป็นคณะกรรมการการคัดเลือกและตัดสินรางวัลในปีนั้นด้วย ต้องยอมรับว่าวิธีการของคมชัดลึกอวอร์ดนั้น ทำงานกันต่อเนื่องตั้งแต่ต้นปีไปจนถึงปลายปี ประชุมงานพูดคุย ถกเถียงกันทุกเดือน เรียกว่าไม่ยอมให้อัลบั้มชุดใหนผ่านหูผ่านตาคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในวงการเพลงไปได้เลย ซึ่งดีใจที่ผู้จัดงาน เปิดกว้าง เพื่อให้ได้ผลงานและศิลปินที่ได้มาตรฐาน ได้รับรางวัลเป็นกำลังใจในการสร้างผลงานต่อไปจริงๆ 

 

                     Fat Awards การมอบรางวัลจากคลื่นวิทยุเล็กๆ ที่คิดการใหญ่ มีสโลแกนการมอบรางวัลว่า รางวัลที่(คุณ)คู่ควร...ของคนดนตรี เมื่อเป็นรายการวิทยุที่เปิดเพลงสวนกระแสตลาด แน่นอน รางวัลต่างๆ ที่จะมอบ อาจไม่พบศิลปินในกระแสหลัก แต่รางวัลต่างๆ ที่มอบให้กับศิลปินก็ยังเป็นรางวัลแบบมาตรฐานสากล เป็นคลื่นที่เป็นความหวังของคนทำเพลง และคนฟังเพลงนอกกระแส จัดงานแจกรางวัลทางดนตรีต่อเนื่องมาหลายปีจนปิดตัวเองไปเมื่อปีที่ผ่านมา แม้ว่าปัจจุบัน คลื่น Fat ได้ปิดฉากลงไปแล้ว แต่การส่งเสริมศิลปินทั้งค่านเล็กค่ายน้อย หรือไม่มีค่าย ไม่มีสังกัด ก็ถือว่าได้เป็นแรงบรรดาลใจให้ศิลปินรุ่นใหม่ๆ ได้มีกำลังใจในการทำงานต่อๆ มา

 

                     Zeed Awards รายการเพลงไทยสมัยนิยม เน้นกลุ่มผู้ฟังวัยรุ่นก็เป็นอีกรายการที่มีการแจกรางวัลทางดนตรีต่อเนื่องมาเช่นเดียวกัน และยังคงได้รับความนิยมชมชอบจากผู้ฟังรายการและศิลปิน มาจนถึงปัจจุบัน

 

                     รางวัลที่กล่าวมาทั้งหมดนั้น โดยส่วนใหญ่เป็นการคัดเลือกโดยกลุ่มคนทำงานเป็นหลัก อาจมีผู้ฟังหรือผู้อ่านมีส่วนร่วใมบ้างในบางรางวัล และมอบรางวัลให้กับศิลปิน เพื่อเน้นการให้กำลังใจกับศิลปิน แน่นอนว่าย่อมแตกต่างจากรางวัลที่ให้ผู้ฟังส่วนใหญ่เป็นผู้เลือก ไม่ให้บอกว่าวิธีใหนดีกว่าวิธีใหน ขึ้นอยู่กับวัตุประสงค์ของแต่ละรางวัลจากผู้จัดเป็นที่ตั้ง แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น การมอบรางวัลใดๆ ย่อมส่งผลถึงความรู้สึกของผู้รับรางวัล หากเป็นรางวัลที่ตัดสินกันด้วยหลักและวิธีการที่มีมาตรฐานยึดโยงไม่ใช้อารมณ์และความรู้สึกเพียงอย่างเดียว หรือพวกมากลากไป รางวัลนั้นๆ จะส่งผลให้การทำงาน และการเสพงานดนตรีพัฒนาขึ้นไปทั้งผู้ผลิตงาน และผู้ฟัง ไม่ใช่ฟังเพลงแบบจบแล้วจบกันไป ไม่ใด้ลึกซึ้งถึงศิลปะ ก็อาจทำให้มาตรฐานการฟังเพลงเพื่อยกระดับงานศิลปะที่สร้างแรงบรรดาลใจให้กับคนรุ่นต่อไปนั้นย่ำอยู่กับที่ ทำให้การส่งเสริมวงการเพลงไทย เป็นไปแบบไร้ทิศทางได้เหมือนกัน

 

 

 

........................

 

(การประกาศผลรางวัลทางดนตรี : คอลัมน์เพลงไทยที่ต้องฟังก่อนตาย : โดย...โชคชัย)