'นาคบาศ'รามเกียรติ์'มรภ.จันทรเกษม'ปลุกชีพ'โขนผู้หญิง' | คมชัดลึก

          หากเอ่ยถึงการแสดง "โขน" หลายคนคงรู้จักศิลปะการแสดงชั้นสูงของไทยที่มีความสง่างาม ใช้ผู้แสดงเป็นชายล้วน เช่นเดียวกับหากเอยถึงการแสดงที่ใช้ผู้แสดงเป็นผู้หญิงล้วนก็จะนึกถึงการแสดง "ละครใน"
    
          ซึ่งความเป็นจริงการแสดงโขนนั้นไม่ได้มีเฉพาะโขนผู้ชายเท่านั้น แต่ผู้หญิงยังสามารถแสดงโขนได้อีกด้วย มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม โดยสาขาวิชานาฏศิลป์และศิลปการแสดงขอฟื้นฟูการแสดงโขนผู้หญิงขึ้น เพื่อสืบสานและอนุรักษ์ศิลปะการแสดงอันหาชมได้ยากในปัจจุบัน เป็นมรดกส่งต่อให้แก่คนรุ่นหลัง
    
          อาจารย์ธรรมรัตน์ โถวสกุล ประธานสาขาวิชานาฏศิลป์และศิลปการแสดง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม ให้ข้อมูลว่า ศิลปะการแสดงโขนเป็นศิลปะชั้นสูงแห่งราชสำนักที่มีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา เป็นการแสดงนาฏกรรมที่รวมศิลปการแสดงหลายชนิดเข้าด้วยกันโดยอาศัยท่ารำตามแบบ"ละครใน" เป็นการแสดงออกทางอารมณ์เป็นสำคัญ แต่ภายหลังสังคมไทยรับวัฒนธรรมต่างชาติเข้ามามาก ทำให้ถอยห่างศิลปะนาฏศิลป์ของไทย ไม่เฉพาะโขนผู้หญิงเท่านั้นที่หาชมได้ยาก แม้แต่โขนผู้ชายก็หาชมได้ยากเช่นกัน
    
          "โชคดีที่เรามีสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พระองค์ท่านทรงฟื้นฟู ทะนุบำรุงสิ่งที่กำลังจะสูญหายไปกลับคืนมา สาขาวิชานาฏศิลป์และศิลปการแสดงจันทรเกษม จึงน้อมนำพระราชเสาวนีย์ในสมเด็จพระนางเจ้าฯ เป็นแนวทางในการอนุรักษ์เชิดชูศิลปการแสดงไทยให้ดำรงอยู่สืบไป จึงเป็นที่มาของโขนผู้หญิงจันทรเกษมขึ้น" อาจารย์ธรรมรัตน์ กล่าว
    
          สำหรับโขนผู้หญิงจันทรเกษมเริ่มต้นในปี 2549 โดยให้นักศึกษาชั้นปีที่ 3 เป็นแม่งาน เพื่อประมวลทักษะวิชาความรู้ ก่อนออกฝึกประสบการณ์วิชาชีพชั้นปีที่ 4 แต่ด้วยการฝึกซ้อมที่ยากลำบาก การเตรียมงานที่ค่อนข้างใช้เวลานานทำให้ห่างหายจากการแสดงโขนผู้หญิงเกือบสิบปี
    
          จนกระทั่งทางสาขาวิชาได้จัดการแสดงโขน เรื่องรามเกียรติ์ ตอน "ศึกวิรุณจำบัง" ปรากฏได้รับเสียงตอบรับอย่างล้มหลาม มีการเชิญไปแสดงในที่ต่างๆ มีเสียงเรียกร้องให้จัดการแสดงอีก ปีนี้จึงจัดแสดงโขนผู้หญิงจันทรเกษม เรื่องรามเกียรติ์ ชุด "นาคบาศ" ขึ้นอีกครั้ง
    
          ด้าน "ทอย" ศรัณย์พร จินดาคำ นักศึกษาสาขาวิชานาฏศิลป์และศิลปการแสดง ชั้นปีที่ 3 ในฐานะผู้กำกับการแสดง  บอกว่าการเตรียมงานค่อนข้างยาก ใช้ระยะเวลาเตรียมการถึง 1 ปี เนื่องจากการแสดงท่าทางต่างๆ ต้องใช้พละกำลังมาก จำเป็นต้องเริ่มจากเสริมความแข็งแรงให้แก่ร่างกายก่อน โดยอาจารย์ผู้ฝึกสอนใช้วิธีการตามแบบฉบับการฝึกโขนโบราณ
    
          "ในตอนนาคบาศใช้นักแสดงกว่า 30 คน ดังนั้นจึงไม่ใช่เพียงผลงานของนักศึกษาชั้นปีที่ 3 เท่านั้น นักศึกษาทุกคน ทุกชั้นปีต้องช่วยกันทำงาน ซึ่งเป็นการยากที่จะดูแล และควบคุมคนจำนวนมากให้สามารถมาซ้อมพร้อมกันได้ หรือคิดเห็นไปในแนวทางเดียวกัน ต้องมอบหมายงานกันอย่างชัดเจน มีประชุมสรุปการทำงานทุกวัน ส่วนไหนติดขัดก็รีบมาคุย ช่วยกันคิด ช่วยกันแก้ปัญหา โดยอาจารย์ทุกท่านจะเป็นที่ปรึกษาคอยแนะนำอย่างใกล้ชิด"  
    
          "ออย" วาราดา โกเศยะโยธิน นักศึกษาชั้นเดียวกัน ผู้รับบททศกัณฑ์ บอกความรู้สึกว่าภาคภูมิใจมากที่ได้ร่วมแสดงโขน ที่เป็นการแสดงศิลปะชั้นสูงของไทย แม้จะยากสำหรับผู้หญิง เพราะต้องมีความแข็งแรง เนื่องจากใช้กำลังขาเป็นส่วนใหญ่  
    
          "พวกเราฝึกซ้อมมาได้ 1 ปีแล้ว อย่างตัวเองที่แสดงเป็นทศกัณฑ์ ก็ต้องแสดงให้คนดูเชื่อให้ได้ว่าเราคือพญายักษ์ ซึ่งใช้กำลังเยอะ บางทีร่างกายก็มีล้าไปบ้าง แต่ด้วยนักแสดงทุกคนชอบโขน อยากแสดงออกมาให้ดี คนดูประทับใจ มันก็เป็นกำลังใจให้พวกเราอดทนฝึกซ้อมกันต่อไป ก็อยากให้ทุกคนมาดูกันเยอะๆ นักแสดงและทีมงานทุกคนตั้งใจทำกันอย่างเต็มที่ค่ะ"   
    
          การแสดงโขนผู้หญิงจันทรเกษม เรื่องรามเกียรติ์ ชุดนาคบาศ เปิดแสดงวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2557 รอบ 16.00 น. วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2557 รอบ 14.00 น. และ รอบ 18.00 น. ณ หอประชุมมหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม ถนนรัชดาภิเษก บัตรราคา 50 บาท ซื้อบัตรได้ที่ 02 942 6900-99 ต่อ 3018-3019 หรือ  091 782  2391 และ 084 115 9915

.......................................
(หมายเหตุ "นาคบาศ" รามเกียรติ์ มรภ.จันทรเกษม ปลุกชีพ "โขนผู้หญิง" : คอลัมน์ เปิดม่านมายา โดย... นันทพร ไวศยะสุวรรณ์)