'วงการเพลง กับเสน่ห์เดิมๆ ที่กำลังเลือนหาย' | คมชัดลึก

          ตั้งแต่อดีตการฟังเพลงเมื่อสัก 10 ปีก่อน แล้วย้อนกลับไปจนถึงยุคที่เริ่มมีการบันทึกเสียงและวางจำหน่ายแผ่นเสียง มาถึงยุค เทปคาสเซ็ท เป็น ซีดี ที่เรียกว่ายุค (Physical วัตถุ, กายภาพ) ที่สามารถจับต้องได้ ทุกครั้งที่นักฟังเพลงได้เป็นเจ้าของผลงานของศิลปิน ในรูปแบบ จับต้องได้ เรา ได้สัมผัสทั้งวัสดุ ได้ดู ศิลปะบนปกอัลบั้ม ได้นั่งจินตนาการถึงที่มาที่ไปของงานชุดนั้น

          นั่งอ่านข้อมูลในปกอัลบั้มไป ฟังเพลงในอัลบั้มไปพร้อมๆ กัน อย่างน้อยๆ ก็ในรอบแรกๆ ของการฟัง เพื่อซึมซับข้อมูลรายละเอียดของผลงาน ช่วงเวลาสั้นๆ นั้น นับเป็นช่วงเวลาที่นักฟังเพลงมีความสุขกับการฟังเพลงของศิลปินโปรดที่เรารอคอย หรือ จะเป็นการทำความรู้จักกับอัลบั้มใหม่ ของศิลปินใหม่ ก็ตาม

          ช่วงเวลาที่น่าตื่นเต้นของการได้ฟังอัลบั้มใหม่ หลังจากได้มาครอบครองคือ แกะห่อพลาสติก ใส่แผ่นเข้าไปในเครื่องเล่น แล้วเริ่มต้นตั้งแต่เพลงแรก ขณะที่อ่านข้อมูลในปกอัลบั้มไปด้วย...แน่นอน มันนำความสุข ความกระหายจากการเสพดนตรีเข้าไปใสโสตประสาทสัมผัส ทั้ง ตา หู สมอง และกายสัมผัส

          ยังไม่นับรวมถึง ข้อความที่กำหนดโดยกระทรวงพาณิชย์ว่า มีจำนวนเพลงกี่เพลง ลักษณะการใช้ : ใช้ฟังเพื่อความบันเทิง อันนี้ แม้ว่าอาจไม่ใช่เสน่ห์สำหรับการฟัง แต่เป็นสิ่งที่ต้องบรรจุ เพราะเป็นสินค้าที่มีการซื้อขาย หรือแม้กระทั่งขอบคุณผู้คนต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ทั้งแม่บ้านที่ทำอาหารให้ทาน คนพิเศษที่ให้กำลังใจหรือสร้างแรงบันดาลใจให้เกิดผลงาน

          สิ่งต่างๆ เหล่านี้ เป็นข้อมูลที่จะสื่อสารถึงผู้ฟังที่ซื้องาน ได้รับข้อมูล โดยตรง อ่านกันหลายๆ ครั้งจนจำขึ้นใจ อ่านไปฟังไป สัมผัสกับการอ่าน และการฟังไปพร้อมๆ กัน

          หากเป็นเพลงไทยในแต่ละยุคสมัย เราจะจดจำ รายละเอียดในปกอัลบั้ม จนขึ้นใจตั้งแต่ ชื่ออัลบั้ม รายชื่อสมาชิกวง ชื่อ ศิลปิน ชื่อเพลง คนเขียนทำนอง คนเขียนเนื้อเพลง คนเรียบเรียงเพลง นักดนตรีบันทึกเสียง ผู้บันทึกเสียง คนทำมาสเตอร์ริ่ง ผู้อำนวยการผลิต ช่วงเวลาในการบันทึกเสียง ช่วงเวลาในการวางจำหน่าย ที่มาที่ไปของการผลิตงานชุดนี้

          เมื่อเข้าสู่ยุค ดิจิตอล ระบบข้อมูลเพลง ก็ปรับเข้าสู่ ID3 tags ที่จะสามารถเห็นรายละเอียดต่างๆ ของเพลง ให้มากขึ้น (ตามข้อมูลที่การบันทึก) สุดแต่ใครจะใส่รายละเอียด ชื่อเพลง ชื่อศิลปิน ชื่ออัลบั้ม แนวเพลง รูปแบบไฟเพลง (mp3, wav,) ความละเอียดของไฟล์เพลง ขนาดของเพลง เนื้อเพลง Music Video Link มีไปจนถึงปกอัลบั้ม และอื่นๆ อีกมากมายมีช่องให้กรอกข้อมูลมากจนเกินพอ

          หากเราใส่ แผ่นซีดี อัลบั้มเพลงเข้าไปในเครื่องคอมพิวเตอร์ เราสามารถดึงข้อมูลเพลงจาก Internet มาโชว์หน้าจอได้ทันที (หากซื้อแผ่นแท้ และ เครื่องติดตั้งระบบอินเทอร์เน็ต ไว้พร้อม ทั้งนี้ในทุก โปรแกรมการเล่นเพลง ก็บรรจุฟังก์ชัน การใข้งานนี้ เข้ามาในตัวโปรแกรมหลายปีแล้ว ก่อนหน้านี้

          นอกจากให้ความสำคัญต่อ ตัวศิลปินแล้ว นักฟังเพลง ต่างให้ความสำคัญกับผู้มีส่วนในการสร้างสรรค์ผลงาน ทั้งเบื้องหน้า และบื้องหลัง เสมอ

          แน่นอน ความน่าสนใจของข้อมูลสำหรับการทำอัลบั้มหนึ่ง มีมากเกินกว่าจะพิมพ์ลงบนปกอัลบั้มทั้งหมดได้ เนื่อจากเป็นข้อจำกัดของการพิมพ์ ทั้งเรื่องเวลาและ ค่าใช้จ่าย หากมองอีกมุมนึงก็เป็นเรื่องที่ดี ที่ฝ่ายประชาสัมพันธ์ค่ายเพลง จะมีประเด็นที่จะทยอยนำเสนอความน่าสนใจเพื่อแชร์พื้นที่เพลงและข้อมูล ข่าวสารของอัลบั้มไม่ให้เงียบหายไปภายในระยะเวลาอันสั้น

          ขณะที่รายละเอียดอื่นๆ นอกเหนือจากที่บรรจุในปกอัลบั้ม จะถูกเปิดเผย กับสื่อมวลชนในแขนงต่างๆ อาจมีประเด็นเนื้อหา แตกต่างกันไป ตามธรรมชาติ นโยบาย และกลุ่มเป้าหมายของสื่อนั้นๆ

          สื่อวิทยุ ที่เป็นผู้นำเสนอเพลงใหม่ของศิลปิน (เมื่อในอดีต) จะได้รับข้อมูลศิลปิน (Biography ) เป็นเอกสารแนบมาเพิ่มเติม นอกเหนือตัวเพลงจากอัลบั้ม เพื่อเป็นข้อมูลในการนำเสนอเพลงนั้นๆ ไปถึงผู้ฟังทยอยแทรกซึมไป เพราะเพลงต่างๆ จะได้รับการเปิดหลายครั้งก็จะได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมกับผู้ฟังได้อย่างน่าสนใจ หรือการสัมภาษณ์ศิลปิน เพิ่มเติมหากเห็นว่า อัลบั้มนั้น น่าสนใจ

          สื่อทีวีดนตรี (Music Television) หรือรายการเพลง มิวสิกวิดีโอเพลงต่างๆ ก็จะมีข้อมูลการสัมภาษณ์ผลงาน มิวสิกวิดีโอ รวมถึงความน่าสนใจของการผลิตมิวสิกวิดีโอ ทั้งนักแสดง ผู้กำกับ หรือรายละเอียดอื่น

          สื่อสิ่งพิมพ์ อย่างหนังสือพิมพ์ ก็จะเป็นประเด็นที่เด่นๆ สั้นกระชับ รีบมารีบไป ส่วนนิตยสารนอกจากพื้นที่ข่าวสารสั้น ๆ แล้วยังอาจมีบทสัมภาษณ์ยาวๆ ที่น่าติดตามเป็นข้อมูล ด้วยเช่นกัน

          สื่อออนไลน์ มักจะนำสิ่งต่างๆ ที่ได้นำเสนอผ่านจากสื่อต่างๆ ทั้งก่อน ขณะประชาสัมพันธ์ และหลังการประชาสัมพันธ์ มานำเสนออีกครั้งเพื่อขยายผลการสื่อการประชาสัมพันธ์ออกไป

          ที่บอกมาทั้งหมด คือสื่อหลักในการนำเสนอผลงานของศิลปิน ในอดีตช่วง 10-30 ปี ที่ผ่านมา ช่วงเวลาที่มีผลิตงานเป็นอัลบั้ม

          แต่ยุคนี้ คือยุค เพลงไทยขายเป็น เพลง เพลง
          แน่นอน รายละเอียดข้อมูลเพลง ต่างๆ ยังมีอยู่ สื่อต่างๆ มีมากขึ้น แต่ ศิลปินก็มากขึ้นเช่นกัน การเลือกรับสื่อใหม่เข้ามาแชร์ความสนใจไปมากกว่าเมื่อก่อน หากเพลงไม่ดังจริงก็ยากที่ข้อมูลข่าวสารจะไปถึงผู้ฟัง บ่อยครั้งที่เราจำเพลงได้ บางท่อน แต่มักชื่อเพลง ชื่อศิลปิน ไม่ค่อยได้ เรียกว่า หากไม่ติดตามอย่างจี้ติด มีสิทธิ์ตกข่าวได้ง่าย

          กระนั้นก็ตาม เมื่อผู้บริโภคเปลี่ยนพฤติกรรมจากเทคโนโลยีและยุคสมัย เสน่ห์ ของการฟังเพลงแบบเดิมก็เปลี่ยนไปสู่ เสน่ห์การฟังเพลงแบบใหม่ๆ เช่นกัน ยุคที่ผู้ฟังเป็นผู้กำหนด และเข้าถึงข้อมูลได้รวดเร็ว จนบางครั้งเร็วไป ขาดความละเลียด พินิจพิเคราะห์ ขาดสมาธิ เมื่อเน้นความเร็ว ความลึกซึ้งย่อมมีน้อยลงไปด้วยเช่นกัน เพลงสำหรับผู้บริโภคส่วนใหญ่จึงเป็นแค่ความบันเทิงชั่วคราว ไม่ซึมซับความงามลงไปในจิตใจ และบางครั้งอาจไม่ได้ขัดเกลาจิตใจอย่างที่ศิลปะสามารถทำให้เราได้

          ปล. แก้ไขชื่อคอลัมน์ครั้งที่แล้ว จาก “เพลงไทย ปีมะเมีย แพ้หรือชนะ” ที่ถูกต้องคือ “เพลงไทย ปีมะแม แพ้หรือชนะ” กราบขออภัยมา ณ ที่นี้

.......................................
(หมายเหตุ 'วงการเพลง กับเสน่ห์เดิมๆ ที่กำลังเลือนหาย' : คอลัมน์ เพลงไทยที่ต้องฟังก่อนตาย โดย... โชคชัย เจี่ยเจริญ)