เป็นคุ้งเป็นแคว:เพลงออกฟรีทีวี...ไม่ฟรีเสมอไป | คมชัดลึก

          สัปดาห์ที่ผ่านมา มีทีมงานทำรายการโทรทัศน์เกี่ยวกับเพลงและคอนเสิร์ตบ่นให้ฟังว่า เหนื่อยแทบอาเจียนกับเรื่องของลิขสิทธิ์เพลงที่นำไปเผยแพร่ในรายการโทรทัศน์ฟรีทีวี
 
          ก่อนหน้านี้ นักร้องลูกทุ่งมักจะอยากออกโทรทัศน์ เพราะเป็นช่องทางการประชาสัมพันธ์ตัวเอง รายการโทรทัศน์ดังๆ เมื่อก่อน มักจะหยิบเพลงไปใช้กันฟรีๆ ไม่มีใครว่า ไม่ว่าจะประกวดร้องเพลงหรือโชว์คอนเสิร์ต ละครเพลงอะไรก็ตาม
 
          แต่วันนี้ มันกลับกลายเป็นว่า นักร้องลูกทุ่งหรือครูเพลงผู้ครอบครองลิขสิทธิ์เพลงลูกทุ่งกลับเป็นผู้ถือไพ่เหนือกว่าแล้ว เพราะการที่รายการโทรทัศน์จะนำเพลงไปออกอากาศ ต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์เผยแพร่ด้วย
 
          สดๆ ร้อนๆ จากที่คนใกล้ตัวโดนมา คือ ทีมงานทำรายการเกี่ยวกับเพลงและได้บันทึกรายการเทปไปแล้ว ในระหว่างขั้นตอนการตัดต่อก็ได้ประสานทางวาจากับเจ้าของลิขสิทธิ์ เพื่อขออนุญาตให้ถูกต้อง ซึ่งครูเพลงบางท่านให้นำไปเผยแพร่ได้ฟรีๆ ขอแต่เพียงขึ้นตัวหนังสือขอบคุณท้ายรายการ หรือให้ข้อมูลเรื่องเจ้าของลิขสิทธิ์ให้ถูกต้อง แค่นี้ครูก็ชื่นใจแล้ว
 
          แต่ปัญหาที่ทีมงานดังกล่าวประสบมา คือ ได้ประสานอย่างตรงตัวบุคคลที่เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์แล้ว พูดคุยกันเป็นอย่างดี ส่งเอกสารให้พร้อมสำหรับการเซ็นชื่อ อยู่ในขั้นตอนเตรียมจ่ายเงินค่าลิขสิทธิ์เผยแพร่ แต่สุดท้ายใกล้วันออกอากาศเมื่อไม่ได้รับการตอบกลับจากจ้าของลิขสิทธิ์ ทีมงานจึงโทรไปถามย้ำ กลับกลายเป็นว่า เขาไม่อนุญาตให้นำเพลงไปเผยแพร่ แม้ว่าเทปนั้นจะผ่านเซ็นเซอร์แล้ว รอพร้อมออกอากาศในวันเดียวกันก็ตาม ร้อนถึงทีมงานต้องนำเนื้อใหม่ตัดต่อใหม่ไปแทรกในรายการกันอย่างเร่งด่วน เพราะไม่คิดว่าจะถูกปฏิเสธอย่างไร้เยื่อใยจากเจ้าของลิขสิทธิ์ที่คุ้นเคยกัน หากถูกฟ้องร้องทั้งเสียเงินและเวลา ไม่คุ้มค่าเลย
 
          เรื่องนี้จึงเป็นบทเรียนคนทำงานวิทยุและโทรทัศน์ต้องตระหนักว่า ก่อนจะนำผลงานของครูเพลงนักร้องท่านใดไปใช้ ต้องตรวจสอบเจ้าของลิขสิทธิ์ให้ดี ถ้าขืนดื้อรั้นนำไปออกอากาศก่อนขออนุญาต ถูกฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายแล้ว จะมาโวยวายกันไม่ได้เลยเชียว และห้ามยึดถือเรื่องการอนุญาตทางวาจาเท่านั้น ต้องมีลายลักษณ์อักษรชัดเจน
 
          การหยิบฉวยเพลงที่มีลิขสิทธิ์มาใช้ทำมาหากินโดยไม่ใช่งานการกุศลนั้น ไม่ต่างจากการปีนรั้วเข้าไปขโมยของในบ้านของเขามาวางขายเลย
 
          คนที่ทำงานในวงการรุ่นใหม่ต้องเรียนรู้กฎหมายเหล่านี้ให้ดี คนที่เก่าแก่ในวงการก็อย่าเพิกเฉย จะมาอ้างความสัมพันธ์ รู้จักกันมาเนิ่นนาน มันใช้ไม่ได้เพราะหน่วยงานหรือเจ้าของลิขสิทธิ์มักจะมีคนทำงานที่ทำงานเรื่องจัดเก็บลิขสิทธิ์แยกกันออกมาอีกส่วนหนึ่ง และเขามักจะไม่ก้าวก่ายงานกัน
 
          เรื่องลิขสิทธิ์เผยแพร่งานในยุคนี้ ไม่ใช่ “เรื่องยุ่งๆ ที่คนลูกทุ่งเขาทำกัน” อย่างเมื่อก่อนแล้ว เพราะระบบการคิดเป็นเรื่องที่กฎหมายรองรับ จะมามั่วๆ กันหรือขอหยวนกันแบบแต่ก่อนไม่ได้แน่นอน
.......................................
(หมายเหตุ เพลงออกฟรีทีวี...ไม่ฟรีเสมอไป  : คอลัมน์ เป็นคุ้งเป็นแคว โดย.. เคน สองแคว)