โค้งสุดท้ายรางวัลแกรมมี่2013 | คมชัดลึก

          ในตอนเช้าของวันจันทร์ที่ 11 กุมภาพันธ์  ตามเวลาในประเทศไทย ก็จะมีการประกาศผลและมอบรางวัล รวมถึงมีการแสดงบนเวทีที่น่าตื่นตาตื่นใจ ผ่านงานประจำปีของรางวัลดนตรีที่ได้รับการยอมรับจากทั่วโลก และเป็นหมุดหมายตัวแทนของอุตสาหกรรมดนตรีโลกในแต่ละปีว่า มีบทสรุปอย่างไรเพื่อก้าวไปข้างหน้า
 
          รางวัลแกรมมี่ (GRAMMY Awards) ได้เดินทางมาถึงครั้งที่ 55 เข้าไปแล้ว
          รางวัลแกรมมี่ มีชื่อเต็มว่า Gramophone Awards เป็นรางวัลทางดนตรี และศิลปิน ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก จัดขึ้นโดยสถาบันศิลปะวิทยาการการบันทึกเสียงแห่งสหรัฐอเมริกา (National Academy of Recording Arts and Sciences : NARAS)

          หลายคนอาจสงสัยว่า ก็น่าจะเป็นเรื่องดนตรีของตลาดอเมริกา ซึ่งไม่เห็นเกี่ยวกับวงการดนตรีหรือวงการเพลงร่วมสมัยของไทยแต่อย่างใด ไม่ต้องไปวิเคราะห์หรือให้ความสำคัญมากนัก

          แต่จริงๆ หากว่ากันตามเนื้อผ้า ทิศทางดนตรีหรือบทเพลงที่ได้รับรางวัลแกรมมี่ก็คือ ทิศทางของดนตรีโลก และส่งอิทธิพลต่อคนสร้างสรรค์งานเพลงในอุตสาหกรรมดนตรีของไทยใช่น้อยเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นการได้รับอิทธิพล แรงบันดาลใจ เลียนอย่าง หรือแม้กระทั่งการเลียนแบบมาใช้ในงานของตัวเอง

          เพราะฉะนั้น รางวัลแกรมมี่ก็เป็นภาพในการผ่องถ่ายหรือส่งออกทุนวัฒนธรรมดนตรีที่ใหญ่ที่สุดในโลก ส่งตรงมาถึงจอทีวีหรืออุปกรณ์และเครื่องสมัยใหม่ในการรับสารเพื่อบันเทิงทางโสตและสายตาถึงตัวผู้บริโภคโดยตรงของรสนิยมแบบอเมริกัน

          เมื่อหยิบอัลบั้ม ‘2013 GRAMMY Nominees’ ขึ้นมาเพ่งพินิจพิจารณาดูรายชื่อเพลงทั้ง 22 บทเพลง จาก 22 นักร้องและวงดนตรีที่เข้าชิงรางวัลในปีนี้ โดยส่วนมากบทเพลงที่นำมารวมจะเป็นเพลงในระดับฮิตถึงฮิตถล่มทลายของนักร้องหรือวงดนตรีที่เข้าชิงรางวัลในปีนี้หลายสาขา

          โดยเฉพาะสาขารางวัลที่ใหญ่ๆ อย่างสาขาบันทึกเสียงแห่งปี (Record of the Year), สาขาอัลบั้มแห่งปี (Album of the Year), สาขาเพลงแห่งปี (Song of the Year) และศิลปินหน้าใหม่ยอดเยี่ยม (Best New Artist) ซึ่ง 4 รางวัลนี้จะถูกจับตามองเป็นพิเศษ เพราะถือว่าพิจารณาโดยไม่มองกันที่แนวดนตรีที่ถูกแบ่งเป็นรางวัลย่อยๆ อย่างเป็นเอกเทศไปอีก โดยรวมทั้งหมดในปีนี้มีถึง 81 รางวัล

          จุดที่น่าสังเกตของรางวัลแกรมมี่ก็คือ จำนวนสาขารางวัลต่างๆ จะมีการยืดหยุ่นแบบยืดได้หดได้ตามการเติบโตของตลาดเพลงของดนตรีในแต่ละแนวด้วยเช่นกัน เพราะบางปีที่อุตสาหกรรมดนตรีเฟื่องฟูมากๆ เคยมีรางวัลเพิ่มขึ้นถึง 130 สาขา

          ในปีนี้ หากมองผ่าน 4 รางวัลหลัก ก็พอจะมองเห็นเทรนด์หรือแนวโน้มของดนตรีร่วมสมัยของโลกผ่านอุตสาหกรรมดนตรีของอเมริกาได้ค่อนข้างชัดเจนมากว่า ดนตรีฮิพฮอพได้เดินทางมาถึงช่วงขาลงอย่างแท้จริง ไม่มีการวิวัฒน์หรือสร้างสรรค์ใหม่ๆ หลังจากที่ครองตลาดและโดดเด่นบนเวทีแกรมมี่มานับสิบๆ ปี

          ในส่วนของดนตรีแอฟริกัน-อเมริกัน ก็จะพบว่า สายทางหรือสไตล์ดนตรีที่เบ่งบานมากขึ้นก็จะเป็นในสายอาร์แอนด์บีและนีโอโซลที่เน้นหนักไปในทางเสียงร้องที่สื่อสารถ่ายทอดอารมณ์ออกมามากกว่า

          ดนตรีคันทรีก็เช่นกันแทบจะทรงตัวอยู่กับที่ แม้ 3-4 ปีที่ผ่านมา เวทีแกรมมี่จะสร้างทีน ไอดอล ในวงการเพลงคันทรีอย่างน่าจับตามอง ปีนี้ก็มีนักร้องและวงดนตรีคันทรีหน้าใหม่โดดเด่นอย่างมาก โดยเฉพาะวงที่มีชื่อว่า Alabama Shakes รอบจัดและมีความยอดเยี่ยมมากในการนำดนตรีคันทรีดั้งเดิมแบบโชว์ฝีมือดนตรีมาตีความสู่ดนตรีของคนรุ่นใหม่

          เมื่อกวาดตาดูรายชื่อและฟังเพลงของเหล่านนักร้องและวงดนตรีที่เข้าชิงในรางวัลใหญ่ในปีนี้ก็จะพบว่า วงดนตรีในสไตล์อินดี้ร็อก อินดี้ป๊อป และอินดีโฟล์ก ได้ยึดครองพื้นที่ในการเข้าชิงรางวัลในสาขาหลักเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า วงการเพลงอเมริกันกระแสหลักก็ถึงภาวะตีบตันในการสร้างสรรค์ใหม่ๆ และผลิตเพลงฮิตให้โดนใจ
         
          จากจุดนี้ทำให้นักร้องและวงดนตรีอินดี้จากประเทศอื่นๆ ก็สามารถบุกตลาดอเมริกาได้มากขึ้นดูได้จากวงอย่าง Mumford & Sons วงอินดี้โฟล์กจากอังกฤษที่โดดเด่นมา 2 ปีแล้ว ซึ่งเช่นเดียวกับวงอินดี้บลูส์-ฟังก์อเมริกันอย่าง The Black Keys ที่สามารถรักษามาตรฐานไว้ได้ หรือ Gotye ซึ่งเป็นนักร้องลูกครึ่งเบลเยียม-ออสเตรเลีย ที่สามารถนำเพลงออกจากออสเตรเลียเข้าสู่ตลาดอเมริกาได้ และเป็นแนวอินดี้ป๊อปเสียด้วย

          แน่นอน หากมองกันให้ดี ก็จะเห็นภูมิทัศน์ทางดนตรีโลกที่เปลี่ยนแปลงไปด้วยการเติบโตของวงอินดี้เล็กๆ ที่สามารถสร้างฐานแฟนเพลงกลุ่มเล็กๆ ให้ขยายตัวจนเป็นกระแสหลัก แต่ไม่ขึ้นสู่ระดับมากมายมโหฬารแบบแมสได้ นี่อาจจะเป็นอิทธิพลของโชเชียล มีเดียและโซเชียล เน็ตเวิร์ก ที่กลายมาเป็นช่องทางให้คนดนตรีเหล่านี้สามารถกระจายงานสู่คนฟังที่มีรสนิยมแบบเดียวกันได้อย่างเข้าถึงมากขึ้น โดยไม่ต้องผ่านตัวกลางคือ ค่ายเพลงยักษ์ใหญ่ในการทำการตลาดโหมในสื่อต่างๆ แบบเก่า

          แน่นอน การแสดงบนเวทีแกรมมี่ 2013 ในปีนี้ก็คาดหมายว่า จะสนุกแบบง่ายๆ เพราะวงอินดี้เหล่านี้จะมาโชว์ทักษะฝีมือและความคิดสร้างสรรค์ทางดนตรีที่เรียบง่าย ดิบ และเป็นธรรมชาติ มากกว่าโชว์แบบอลังการงานสร้างที่ฟุ้งจรัสจัดจ้าอย่างทุกปีที่ผ่านมา...
.......................................
(หมายเหตุ โค้งสุดท้ายรางวัลแกรมมี่ 2013 : คอลัมน์ มองผ่านเลนส์คม โดย...  พรเทพ เฮง [email protected] <mailto:[email protected]>)