
'ความคิด'และ'อารมณ์'บน'เฟซบุ๊ก'
'ความคิด'และ'อารมณ์'บน'เฟซบุ๊ก' : เรื่อง.... วิวัฒน์ ประชาชัย
การเกิดขึ้นของ "เฟซบุ๊ก" และ "ทวิสเตอร์" ได้สร้างปรากฏการณ์ทางสังคมแบบใหม่ ในหลากหลายรูปแบบ หนึ่งในปรากฏการณ์ที่น่าสนใจก็คือการแสดงออกทาง "ความคิด" และ "อารมณ์" ของผู้ใช้สื่อที่ว่าในเรื่องต่างๆ ทั้งในเรื่องส่วนตัวและเรื่องสาธารณะ ที่มากมายมหาศาลในแต่ละวัน
แน่ละว่าการแสดงเสรีภาพทางความคิดและอารมณ์ของแต่ละคนย่อมถือเป็นเรื่องปกติ ต่อให้ไม่มีช่องทางสื่อสารสมัยใหม่อย่างเฟซบุ๊กหรือทวิตเตอร์ พวกเราก็ทำสิ่งนี้กันเป็นกิจวัตร ทว่าความแตกต่างระหว่างการแสดงออกทางความคิดหรืออารมณ์กับผู้คนที่พบปะไม่กี่คน กับการแสดงออกผ่านสื่อนั้นช่างต่างกันลิบลับ
อัตราเร่งและการแพร่กระจาย "ข้อมูล" ผ่านทางช่องทางเฟซบุ๊กหรือทวิตเตอร์นั้นได้ย่นย่อเวลาและขยายฐานผู้รับสารในปริมาณที่เทียบไม่ได้กับการพูดคุยกันในวงแคบๆ
สิ่งที่น่าสนใจไปกว่าก็ คือคนจำนวนไม่น้อยก็พอใจกับช่องทางใหม่ในการแสดงออกทางความคิดและอารมณ์ เพราะมันง่ายเพียงแค่พิมพ์แล้วส่งออกไป สิ่งที่หายไปอย่างชัดเจนก็คือ "ความยับยั้งชั่งใจ" เพราะการพิมพ์แล้วส่งนั้น ย่อมไร้ใบหน้าผู้ฟังที่ชัดเจน ไม่เหมือนการพูดต่อหน้าคนอื่น แม้รู้ว่าความคิดและอารมณ์นั้นจะไปถึงใครบ้าง
ปัญหาที่เกิดขึ้นตามมาก็คือ การกระทบกระทั่งกันระหว่างผู้ปล่อยสารกับผู้รับสาร หลายครั้งความคิดหรืออารมณ์ที่รุนแรงในเรื่องเรื่องหนึ่ง ซึ่งแสดงออกไป ย่อมมีผู้ที่ไม่พอใจหรือผู้ที่ได้รับความเสียหายจาก "สาร" นั้นๆ หลายครั้งเกิดความเข้าใจผิดด้วยสารที่ส่งออกไปไม่ระบุชัดเจน ว่าจะกระแทกแดกดันใคร เพื่อนฝูงทะเลาะเบาะแว้งเลิกคบกันมีให้เห็นเป็นปกติ
เสรีภาพเป็นสิ่งสำคัญอย่างไม่ต้องสงสัย สังคมสมัยใหม่ย่อมต้องอนุญาตให้คนแสดงออกทางความคิดและอารมณ์ได้อย่างอิสระเสรี คำถามสำคัญก็คือ "ขอบเขต" ของเสรีภาพของการแสดงออกควรอยู่ตรงไหน
สำหรับผมจุดลงตัวเป็นสิ่งที่ "เคลื่อนที่" ไม่ได้หยุดนิ่ง ดังนั้นในแต่ละสังคมก็ควรจะต้องมี "กติกา" ที่สังคมๆ นั้น ช่วยกับออกแบบ ไม่ว่าจะเป็นกติกาที่เป็นทางการอย่างกฎหมาย หรือว่ากติกาทางวัฒนธรรม
แต่ที่นอกเหนือไปจากกติกาที่ว่าแล้ว การเรียนรู้ที่จะอยู่ภายใต้สังคมที่เต็มไปด้วยความขัดแย้งทั้งในทางการเมือง สังคม วัฒนธรรม ศาสนา ซึ่งนับวันจะเข้มข้นมากขึ้นอย่างสังคมไทยในวันนี้และในอนาคตอันใกล้ ก็คือการเปิดใจที่จะยอมรับการแสดงออกทางความคิดและอารมณ์ของคนอื่น ตราบเท่าที่เราเองก็ทำสิ่งนั้นอยู่เช่นเดียวกัน
.......................................
(หมายเหตุ 'ความคิด'และ'อารมณ์'บน'เฟซบุ๊ก' : เรื่อง.... วิวัฒน์ ประชาชัย)



