'วันเวลา'ในเสียงเพลง | คมชัดลึก

          ทศวรรษ 70 หรือยุค 70 เป็นช่วงเวลาที่มีเพลงไพเราะของชาวตะวันตกออกมามากมาย มีหลายเพลงที่หลายคนยังฟังติดหูและสามารถร้องฮัมทำนองมาได้จนถึงทุกวันนี้…

          ภาษาในเพลงเหล่านั้นส่วนใหญ่ล้วนละเมียดละไมเต็มไปด้วยอารมณ์ความรู้สึก บางเพลงทั้งท่วงทำนองและคำร้องก็งดงามไม่ต่างจากกวีนิพนธ์

          สำหรับเด็กต่างจังหวัดอย่างผมที่เกิดมาก็ได้ยินแต่เพลงลูกทุ่งที่คนในหมู่บ้านชอบเปิดผ่านวิทยุทรานซิสเตอร์และเทปคาสเซ็ท (ซึ่งมีกันแค่ไม่กี่บ้าน) ไม่ว่าจะงานวัด งานแต่ง งานบวช งานประเพณีสงกรานต์ปีใหม่อะไรต่างๆ ก็มีเพลงลูกทุ่งนี่แหละที่กรอกหูให้พวกเราได้ฟังอยู่ตลอดเวลา
 
          พอหลังจากนั้นสักหน่อยก็ได้ฟังเพลงของสองค่ายยักษ์ใหญ่แห่งวงการอุตสาหกรรมเพลงบ้านเราที่ผมได้เริ่มฟังตอนเรียนชั้นประถมจากโทรทัศน์ขาวดำเครื่องเล็กๆ ที่บ้าน

          ผมยังจำได้ว่ามักนั่งฟังเพลงพวกนี้บรรเลงผ่านถนนลูกรังสีแดงที่ทอดผ่านหน้าบ้านในช่วงฤดูฝน ถนนสีแดงที่กลายเป็นโคลนสีแดงเหนียวหนาหนึบจนรถจักยานและมอเตอร์ไซค์ (มีไม่กี่คันในหมู่บ้านน้อยกว่าวิทยุ) ติดหล่มไปตามๆ กัน

          เพลงลูกทุ่งที่ได้ฟังในตอนนั้นส่วนมากเป็นเพลงเก่าๆ รุ่นพ่อ (เกิดไม่ทัน) เพลงที่ ทูล ทองใจ ครวญเสียงนุ่มลึกของเขาฝากเอาไว้ในฝัน เพลงของ ศรคีรี ศรีประจวบ พร่ำรำพึงรำพันเสียงหวานๆ ถึงสาวแม่ค้าตาคมหน้านวล เพลงที่ สุรพล สมบัติเจริญ ร้องบอกหนุ่มๆ สาวๆ ก่อนที่พวกเขาจะหนาวตายว่า น้ำค้างเดือนหกตกแล้วนะจ๊ะ และเพลงเศร้าๆ ของ สวลี ผกาพันธ์ ซึ่งคร่ำครวญถึงความรักของเธอที่หลุดลอยไปในลมหนาว

          เพลงที่นักร้องจากยุคก่อนอีกมากขับขานเรื่องราวต่างๆ ของชีวิตผ่านอารมณ์และน้ำเสียงของพวกเขา หลายเพลงฝังลึกอยู่ในความทรงจำของเด็กคนชายตัวเล็กๆ คนหนึ่งโดยไม่รู้ตัว เพลงเหล่านี้ทำให้ผมรู้สึกร่วมไปทุกครั้งเมื่อได้ยินได้ฟัง

          ยิ่งเมื่อเติบโตมาเป็นผู้ใหญ่แล้วชีวิตได้พบเจอประสบการณ์เพิ่มขึ้น ผมเพิ่งมารับรู้ตอนหลังเมื่อเข้ามาอยู่ในกรุงเทพมหานครแล้วว่า ในบรรดาเพลงลูกทุ่งส่วนใหญ่ที่ผมชอบร้องตามตอนยังเด็ก หลายบทเพลงมาจากการฝีมือการประพันธ์ของครูเพลงกวี ไพบูลย์ บุตรขัน เป็นส่วนมาก แต่ไม่ได้หมายความว่า เพลงของครูเพลงคนอื่นๆ ผมจะไม่ชื่นชอบ จริงๆ แล้วผมชื่นชอบเพลงของครูเพลงหลายท่านซึ่งถ้าจะเขียนบรรยายทั้งหมดคงจะยืดยาว

          ส่วนเพลงของชาวตะวันตกนั้น ผมเริ่มมาฟังตอนเข้ามาอยู่เมืองหลวงช่วงอายุ 14-15 ปี ตอนแรกแต่ก็ได้ฟังแบบผ่านๆ ฟังเพราะรุ่นพี่ที่เป็นนักดนตรีตอนนั้นเปิดให้ฟังบ้าง ตอนหลังเริ่มฟังมากขึ้น โดยที่ผมต้องใช้เวลาในชีวิตอีกหลายปีที่จะเรียนรู้ความหมายของเพลงพวกนั้น เพราะตอนนั้นความรู้เรื่อภาษาต่างประเทศอยู่ในระดับย่ำแย่มาก แต่ต่อมาเมื่อเรียนรู้ความหมายของเพลงแล้ว เพลงในยุคทศวรรษที่ 70 จึงกลายมาเป็นเพลงที่ผมชื่นชอบเอามากๆ ด้วยเนื้อหาของเพลงที่เต็มไปด้วยเรื่องราวอารมณ์ความรู้สึกซึ่งสิ่งเหล่านี้ไม่ว่าจะชาวตะวันตกหรือตะวันออกต่างก็มีไม่ต่างไปจากกัน

          เพลง Time in a bottle ของ Jim Croce ที่บอกว่าถ้าคนเราสามารถเก็บเวลาไว้ในขวดแก้วได้หนุ่มสาวทั้งคู่อาจจะได้ใช้ชีวิตด้วยกันไปนานแสนนาน เวลามีค่ายิ่งกว่าแก้วแหวนเงินทองและฉันจะใช้เวลานั้นกับเธอ เพลง Yesterday Once More ของ The Carpenters ที่ทำให้เราหวนนึกถึงความรู้สึกเก่าๆ ของบทเพลงที่เคยได้ฟังได้สุขได้เศร้าไปกับมัน เหมือนเรานั่งอยู่ที่ไหนสักแห่งแล้วจู่ๆ วันเวลาเหล่านั้นก็หวนกลับมาหาเราอีกครั้งผ่านเสียงเพลงโดยไม่ต้องนั่งไทม์แมชชีนย้อนไปในอดีต เพลง How deep is your love ของ The Bee Gees ที่บอกว่าเราอยู่ในโลกของคนเขลาและมันจะทำให้เราย่ำแย่ถ้าหากเราไม่รู้จักกันและกันให้ลึกซึ้งมากกว่านี้ เพราะในอุโมงค์ที่มืดมิดของชีวิตฉันก็มีแค่เธอเท่านั้นแหละที่เป็นแสงสว่างให้กับฉัน

          เพลงเก่าๆ เหล่านี้พูดถึงสิ่งที่เกี่ยวกับอารมณ์ความรู้สึกของมนุษย์ไม่ต่างไปจากเพลงลูกทุ่งเก่าๆ ของบ้านเรา แม้ฉากและสถานที่วันเวลาและสถานการณ์อาจต่างกัน แต่มันพูดถึงสิ่งเดียวกันของสิ่งมีชีวิตที่เรียกว่ามนุษย์ ผมได้เรียนรู้หลังจากผ่านช่วงเวลาของความเป็นเด็กหนุ่มน้อยๆ ว่าเพลงลูกทุ่งเก่าๆ กับเพลงยุค 70 หรือ 60 นั้นทำให้ผมรู้สึกถึงช่วงเวลาในอดีตได้มากกว่าเพลงตามกระแสอย่างทุกวันนี้มากมายนัก ทั้งๆ ที่ผมก็เป็นคนหนึ่งที่เติบโตมาบนเส้นทางของอุตสาหกรรมดนตรีแบบเมนสตีมของประเทศนี้
 
          หลายวันก่อนผมได้ยิน นิค นิรนาม ครวญเพลง ฝากรักเอาไว้ในเพลง แล้วก็ทำให้นึกประหลาดใจอีกครั้ง เมื่อมันทำให้ผมรู้สึกอยากกลับไปสู่วันเวลาที่ถนนลูกรังสีแดงยังทอดผ่านหน้าบ้านผม เป็นความรู้สึกเดียวกันเมื่อได้ยินเสียงของ John Denver รำพึงรำพันถึงเส้นทางกลับบ้านในเพลง Take me home country road

          …ถนนบ้านนา พาฉันกลับบ้าน ความทรงจำของฉันวนเวียนอยู่รอบๆ ตัวเธอ แม่สาวชาวเหมืองผู้แปลกหน้าต่อทะเลสีคราม…
.......................................
(หมายเหตุ 'วันเวลา'ในเสียงเพลง : เรื่อง นกไร้เงา)