ส่อง'ทีวีพม่า-ลาว'สีสันใหม่ในฤดูผันเปลี่ยน | คมชัดลึก

          วันหนึ่งกดรีโมททีวีดาวเทียมไปถึงพม่า เห็นรายการทีวีคุ้นตา มีผู้หญิง 4 คนนั่งเม้าท์กันอย่างออกรส แถมฉากก็เหมือนกันเป๊ะ เลยทวิตข้อความผ่านทวิตเตอร์ว่า "กำลังนั่งดูรายการผู้หญิงถึงผู้หญิง เวอร์ชั่นพม่า"
 
          แล้วทวิตต่อว่า "ในอนาคตอาจได้เห็นเรื่องเล่าเช้านี้ และสรยุทธพม่า" สักพักก็มีคนทวิตมาว่า "กำลังทำอยู่ครับ บีอีซีเทโรไปทำเอง มอร์นิ่งนิวส์ที่พม่าออกช่อง 7 ที่นั่น แต่ยังไม่ค่อยดีเท่าไหร่"
 
          คำว่ายังไม่ค่อยดีเท่าไหร่ มีการอธิบายเพิ่มเติมว่า "เป็นภาษาพม่า ยืนอ่านครับ ไม่ใช่รายการสด (ผ่านเซ็นเซอร์ก่อน) ทีมงานทีวีพม่าต้องเรียนรู้อีกเยอะ"
 
          ใช่แล้ว! เรากำลังพูดถึง "ช่อง 7" หรือ "แชนแนล 7" (Channel 7) ที่มีความแตกต่างจากทีวีพม่าช่องอื่นๆ อย่างเห็นได้ชัด
 
          นับแต่เดือนพฤษภาคมเป็นต้นมา บริษัท ฟอร์เอเวอร์ กรุ๊ป เจ้าของสถานีโทรทัศน์ฟรีทีวี "เอ็มอาร์ทีวี 4" (MRTV 4) ที่มีฐานผู้ชมคิดเป็น 80% ของประชากรทั้งประเทศ ได้เปิดช่องฟรีทีวีช่อง 7 ด้วยงบฯ ลงทุนประมาณ 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็น 300 ล้านบาท โดยฟอร์เอเวอร์ กรุ๊ปร่วมกับ "บีอีซี เทโร" ก่อตั้ง บริษัท ฟอร์เอเวอร์บีอีซีเทโร จำกัด ผลิตรายการทีวี และละครร่วมกัน
 
          เจ้าพ่อสื่อพม่ายังร่วมทุนกับอินเด็กซ์จัดอีเวนท์ เพื่อต่อยอดธุรกิจบันเทิง ซึ่งในแต่ละปี พม่ามีการจัดอีเวนท์เฉลี่ย 20 งาน พื้นที่การจัดงานถูกจำกัดอยู่เฉพาะเมืองใหญ่ โดยเป็นการจัดอีเวนท์ทางศาสนาเทศกาลสำคัญเท่านั้น
 
          สองปีที่ผ่านมา เทรนด์การจัดคอนเสิร์ตเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้น เพราะรายได้จากการขายเพลงผ่านซีดีและดาวน์โหลดเริ่มลดลง
 
          ด้านบีอีซี-เทโร ก็แถลงว่าได้ร่วมผลิตรายการให้กับสถานีโทรทัศน์ของกลุ่มฟอร์เอฟเวอร์คือ "เอ็มอาร์ทีวี 4 " และช่อง 7 โดยบีอีซีถือหุ้น 49% ส่วนฟอร์เอฟเวอร์ กรุ๊ป ถือหุ้น 51% โดยรูปแบบรายการที่จะผลิตคือ ละคร รายการเล่าข่าว และเกมโชว์
 
          เฉพาะที่ได้รับชมแล้วคือรายการผู้หญิงถึงผู้หญิง ทางช่องเอ็มอาร์ทีวี 4 และรายการข่าวเช้าทางช่อง 7 รวมถึงเกมโชว์ "ถ้าคุณแน่อย่าแพ้ ป.4" เวอร์ชั่นพม่า
 
          แม้รูปแบบรายการยังมิอาจเทียบเท่ากับทีวีช่อง 3 บ้านเรา แต่การที่บีอีซีฯ เข้าไปปรับเปลี่ยนรูปแบบรายการบางส่วนก็นับว่าเป็นความก้าวหน้าของสื่อทีวีพม่า ซึ่งเมื่อก่อนอาจดูเชยและไม่ทันสมัยในสายตาเพื่อนบ้านอาเซียน
 
          นาทีนี้ นักวิเคราะห์ด้านการลงทุนต่างมองว่า อุตสาหกรรมสื่อพม่ามีอนาคตแน่ เพราะประเทศที่มีประชากรใกล้เคียงกับไทย กำลังสลัดภาพสังคมปิดกั้นข่าวสารสู่การเปิดเสรีสื่ออย่างค่อยเป็นค่อยไป
     000
 
          กล่าวสำหรับทีวีเพื่อนบ้านฟากฝั่งโขง ที่มีคนไทยไปร่วมลงทุนด้วย นั่นคือ "ลาวสตาร์" สถานีโทรทัศน์ของเอกชนแห่งแรกบนดินแดนจำปาล้านช้าง
 
          "ลาวสตาร์" เกิดจากความร่วมมือระหว่างสโมสรส่งเสริมศิลปะวัฒนธรรมลาวบรรดาเผ่า ซึ่งมีท่านแจ้ง ไซยะวง เป็นที่ปรึกษา ร่วมมือกับสถานีโทรทัศน์แห่งชาติลาว และได้รับอนุญาตจากกระทรวงแถลงข่าว วัฒนธรรม และกีฬา เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2550
 
          เริ่มทดลองออกอากาศครั้งแรก ในวันที่ 8 เมษายน 2550 โดยมีเป้าหมายเผยแพร่ฮีตคองประเพณีอันดีงามของชาติลาว แนะนำการท่องเที่ยวในประเทศ การพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจ-สังคม การกีฬา บันเทิง และข้อมูลข่าวสารต่างๆ ตามแนวทางนโยบายที่รัฐบาลกำหนด
 
          ปราสิทธิ์ พงษ์นุเคราะห์ศิริ คือคนไทยที่ร่วมก่อตั้ง บริษัท ลาวสตาร์แชลแนล จำกัด พร้อมกับได้ขยายการลงทุนในนาม บริษัท โอม พลัส เอนเตอร์เทนเมนท์ จำกัด ร่วมกับบริษัท อินฟินิตี้ จำกัด เอกชนรายใหญ่ที่บริหารงานด้านการบริหารงานสื่อในประเทศลาวมากว่า 2 ปี
 
          ตลาดของลาวสตาร์ มิได้มีเพียง ส.ป.ป.ลาว หากแต่ยังมีคนลาวที่อาศัยอยู่ในสหรัฐอเมริกาและแคนาดา  นอกจากนั้น คนไทยในภาคอีสานยังรับชมช่องลาวสตาร์เป็นจำนวนมาก เพราะสื่อภาษาเดียวกัน
 
          ปัจจุบัน ส.ป.ป.ลาว มีสถานีโทรทัศน์ดาวเทียม 3 ช่องคือ สถานีโทรทัศน์แห่งชาติช่อง 3 ,ลาวสตาร์ และทีวีป้องกันความสงบ (ทีวีตำรวจลาว) ของกระทรวงป้องกันความสงบ โดยการสนับสนุนของรัฐบาล สป.จีน
 
          เนื่องจากสถานีโทรทัศน์ลาวสตาร์ ดำเนินงานโดยเอกชน จึงรายการที่แตกต่างไปจากภายใต้การดูแลของรัฐบาลลาว ทำให้ลาวสตาร์มีจำนวนผู้ชมมากที่สุดในลาว คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 92 จากประชากรทั้งหมด
 
          สำหรับสินค้าจากประเทศไทยที่นิยมโฆษณาในทีวีลาวคือ สินค้าอุปโภคและบริโภค คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 60% รองลงมาเป็นสินค้าประเภทยานยนต์ ประมาณ 20% และโฆษณาองค์กรและอื่นๆ ประมาณ 20%
 
          เนื่องจาก ส.ป.ป.ลาว ปกครองโดยระบอบพรรคเดียว จึงมีค่อนข้างเข้มงวดกับสื่อทุกประเภท แต่ช่องลาวสตาร์ ทีวีเอกชน รัฐบาลลาวค่อนข้างให้อิสระในการทำงาน โดยเฉพาะด้านโปรดักส์ชั่นเฮ้าส์
 
          เพียงแต่ว่าทุกรายการที่เราจะทำทั้งวาไรตี้โชว์ รายการข่าวต้องได้รับใบอนุญาตจากรัฐบาลลาวคือมีกระทรวงแถลงข่าว วัฒนธรรมและกีฬา คอยกรองว่าคอนเซ็ปต์รายการเป็นอย่างไร พิธีกรเป็นใคร เครื่องแบบแต่งกายอย่างไร
 
          เหนืออื่นใด ทุกรายการต้องได้รับใบอนุญาตก่อนถึงจะผลิตรายการได้ ส่วนโปรดักชั่นจะผลิตที่ไหน ไม่เป็นไร เพียงแต่เข้มงวดในเรื่องคอนเซ็ปต์มากกว่า
 
          ทุกรายการของลาวสตาร์จะทำต้องสื่อความเป็นคนลาวได้ชัดเจน ทั้งการพูด ขนบธรรมเนียมประเพณี การไหว้ การทักทายต่างๆ จะไม่มีคำว่า "ฮัลโหล" ถึงจะเป็นหลักสากลก็ห้ามพูด
 
          อย่างพิธีกรหรือผู้ร่วมรายการ ทางกระทรวงแถลงข่าว วัฒนธรรมฯ มีข้อห้ามคือ ถ้าผมสีทองห้ามออกทีวี ผมต้องสีดำ นุ่งผ้าซิ่น ผู้ชายก็ห้ามโกรกสีผม ฉะนั้นพิธีกรและดารานักแสดงต้องมีความเป็นลาวทุกกระเบียดนิ้ว
 
          ยกตัวอย่างรายการ "สะบายดีเมืองลาว" ที่คล้ายกับรายการผู้หญิงถึงผู้หญิง ดำเนินรายการโดยสี่สาวในอาภรณ์ลาวตั้งแต่หัวจรดปลายเท้า เป็นอีกรายการหนึ่งที่ได้รับความนิยมจากคนอีสาน รองลงมาจากรายการเพลงบ้านนา
 
          ลักษณะพิเศษของทีวีลาวทุกช่อง ไม่ว่าของเอกชนหรือรัฐบาล ช่วงเวลาหลังข่าวสองทุ่ม จะเป็นรายการทีวีไดเร็ก เพราะช่วงนี้คนลาวนิยมดูละครช่อง 3 และช่อง 7 สี ซึ่งตรงนี้ผู้ผลิตชาวลาวจะไม่เข้าไปแข่งหรือแชร์ตลาดอย่างเด็ดขาด
 
          นี่คือรุ่งอรุณของทีวีเพื่อนบ้าน ในจังหวะก้าวสู่ประชาคมอาเซียนอันคึกคัก โดยมีกลุ่มทุนมีเดียไทยเราเป็นพี่เลี้ยง!
.......................................
(หมายเหตุ ส่อง'ทีวีพม่า-ลาว'สีสันใหม่ในฤดูผันเปลี่ยน : คอลัมน์ โลกไร้เสา)