สตริงภูธรละเมิดสิทธิ์ ฉวยรูปนักร้องจริงแอบอ้าง | คมชัดลึก

            จากที่กระแสวงดนตรีลูกผสมแนวที่เรียกว่า สตริงภูธรหรือหมอลำซิ่ง เกิดขึ้นมามากมาย และวงส่วนใหญ่เหล่านี้จะไม่มีผลงานเพลงที่สร้างขึ้นมาเป็นของตัวเอง การแสดงเกือบทั้งหมดจึงต้องอาศัยนำเพลงดังและเพลงยอดนิยมทั้งในอดีตและในปัจจุบันมาขับร้องกันบนเวที โดยเฉพาะเพลงดังในจังหวะเร็วสนุกสนาน

            การนำเพลงของค่ายเพลงต่างๆ มาขับร้องนั้น โดยความถูกต้องแล้ว วงต้องมีการขออนุญาตเป็นมารยาทหรือจ่ายค่าลิขสิทธิ์กันในกรณีที่นำไปบันทึกการแสดงสดเพื่อการจำหน่าย แต่ในทางปฏิบัติมักจะมีการละเมิดสิทธิ์กันอยู่บ่อยๆ ค่ายเพลงบางแห่งอาจอนุโลมให้เพราะเป็นการนำเพลงไปเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ให้ในทางอ้อม การนำเพลงดังไปร้องบนเวทีแสดงอย่างสวยงามเป็นสิ่งที่ค่ายเพลงต่างๆ รู้สึกยินดี และในระยะหลังๆ นี้ หลายวงก็ประกาศชื่อเจ้าของเพลงต้นฉบับก่อนขับร้องเพื่อเป็นการให้เกียรตินักร้องต้นฉบับและค่ายเพลงอีกด้วย

            แต่มีวงสตริงภูธรบางวง กลับมีการแสดงที่เกินเลยหรือการแต่งกายของนักร้องที่ไม่สุภาพ ทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่า นักร้องตัวจริงมีภาพลักษณ์เช่นนั้น ซึ่งก่อนหน้านั้น หลิว วริศรา ต้นฉบับเพลง "คันหู" ได้ประสบปัญหานี้มาก่อนหน้าแล้ว

            ล่าสุด พนม ทันสมัย ผู้บริหารค่ายมิวสิคดี เอนเตอร์เทนเมนท์ ผู้สร้างนักร้อง อาทิ หลิว อาจารียา ดวงตา คงทอง ฯลฯ แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับกรณีต่างๆ เหล่านี้ว่า

            "การนำเพลงค่ายเราไปใช้เป็นเรื่องที่ดี เพราะเราเป็นค่ายเล็กๆ การที่วงเขานำไปใช้เท่ากับช่วยกันเผยแพร่ผลงานของเราไปด้วย เราไปถึงไหนก็ได้ยินเพลงเรา น่าภูมิใจ แต่การนำเพลงไปบันทึกขายในรูปแบบการแสดงสดก็ต้องขออนุญาตและจ่ายค่าลิขสิทธิ์ให้ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นเพลงของค่ายใดจะค่ายเล็กหรือค่ายใหญ่ก็ตาม ในปัจจุบันมีการอนุโลมกันมาโดยตลอด เพราะถือว่าเป็นคนในวงการเดียวกัน แต่มีค่ายท็อปไลน์ ไดมอนด์ เจ้าของวงซุปเปอร์วาเลนไทน์ ที่ให้เกียรตินักร้องทุกค่ายและดำเนินการแบบถูกต้องมาโดยตลอดนับเป็นบรรทัดฐานที่ดี เรื่องเงินนั้นไม่ใช่เรื่องหลัก เพราะเราถือว่า เป็นการให้เกียรติกันตามมารยาท ในส่วนวงดนตรีภูธรที่นำเพลงของค่ายต่างๆ ไปใช้ ส่วนใหญ่ก็ไม่ได้มีการดำเนินการตามกฎหมายการละเมิดลิขสิทธิ์ เพราะรายได้จากตรงนี้มันก็ไม่ได้มากนักจนถึงกับต้องฟ้องร้องกัน เพียงแต่การนำไปใช้ต้องทำให้เหมาะสมสวยงาม นักร้องบางคนแต่งตัวโป๊ ทำให้คนเข้าใจผิดว่า นักร้องคนนั้นเป็นเจ้าของเพลงตัวจริง ในกรณีที่นักร้องใหม่บางคนที่ยังไม่เป็นที่คุ้นหน้า

            การสร้างภาพลักษณ์ของศิลปินในแต่ละค่ายต้องใช้มันสมอง เวลาและเงินทุนสูง แต่กลับถูกทำลายด้วยการแสดงที่ไม่เหมาะสมของคนที่นำไปขับร้องใหม่ ผมคิดว่า คนที่จะนำเพลงไปใช้แบบให้เกียรติกัน ลองคิดดูว่า คนที่ทำเพลงสวยงามถูกต้องกลับได้รับผลกระทบจากคนที่เพลงเอาไปร้องแบบโป๊ล่อแหลม แต่เรื่องการแต่งตัว เราไปห้ามไม่ได้เพราะเป็นคอนเซ็ปต์ของวงและเป็นทางทำมาหากินของเขา และเป็นแสดงที่ในสถานที่เฉพาะ แต่ปัญหาที่เราวิตกคือ การนำภาพเหล่านั้นไปทำบันทึกการแสดงสดเป็นวีซีดีแล้วไปขายหน้าเวทีหรือวางจำหน่ายเท่านั้น

            สำหรับการติดต่อเรื่องลิขสิทธิ์ค่ายเพลงต่างๆ นั้น ไม่ใช่เรื่องยาก เพราะหลังปกซีดีทุกค่ายเขาลงที่อยู่กันอยู่แล้ว ยกเว้นว่าคุณซื้อแผ่นปลอมแผ่นผีไปแกะเพลง สรุปว่า ค่ายมิวสิคดีฯ ยินดีให้นำเพลงไปร้องกันบนเวทีได้ เพียงแต่บันทึกแสดงสดขาย ต้องขออนุญาตทางเรา หรือเจ้าของค่ายอื่นๆ ด้วย รวมไปถึง ความรักษาภาพลักษณ์ที่ดีของศิลปินต้นแบบด้วย"

            ในส่วนของการนำภาพของนักร้องตัวจริงไปลงในป้ายโฆษณาทำให้แฟนเพลงเข้าใจผิด ซึ่งเกิดปัญหาอยู่บ่อยๆ กับทุกค่าย ในช่วงเทศกาลสำคัญๆ เช่น การนำรูปจินตหรา พูนลาภ ตัวจริงไปลงโฆษณา แต่ในงานกลับเป็นนักร้องแนวเสียงจินตหรา โดยใช้ชื่อจินตหรา 2 ซึ่งล่าสุดเพิ่งมีคนพบเห็นมา เกี่ยวกับเรื่องนี้ "โต" จรัล พิสิษฐ์ฐิติธนพันธ์ โปรดิวเซอร์ จินตหรา พูนลาภ กล่าวว่า

            "ในฐานะที่อยู่เบื้องหลังจินตหราที่ทำให้เขาได้กลับมาใหม่ ไม่เห็นด้วยกับวิธีนี้ มันไม่ยุติธรรมสำหรับศิลปินตัวจริง มันเสียชื่อและไม่แฟร์สำหรับคนจัดงานด้วย บางทีคนที่นำเสนองานเข้าไปอาจจะแอบอ้าง คนจัดงานอาจจะไม่รู้เรื่องด้วย คนดูก็เสียผลประโยชน์บางคนตีตั๋วเข้าไปดู ทำให้เสียความรู้สึกด้วย นักร้องคนหนึ่งจะประสบความสำเร็จเราต้องคิดงานกันหนัก ให้นักร้องและคนเบื้องหลังได้ทำมาหากินกันบ้าง คนที่ชุบมือเปิบมันไม่ดีเป็นอย่างยิ่ง ไม่จำเป็นต้องอ้างชื่อกันเลย สมัยก่อน เขามี ไวพจน์ 2 เพลิน พรมแดน 2 ก็ถือว่า เป็นทางเลือก ในกรณี ที่ตัวจริงคิวงานไม่ว่าง การที่มีจินตหรา 2 ก็ให้ประกาศชัดเจนไปเลย อย่ามาแอบอ้างว่าเป็นตัวจริงกัน"