โศกนาฏกรรมคนรักหนังดีถ้าไม่มี'ลิโด'และ'สกาล่า' | คมชัดลึก

          ช่วงสายๆ วันพุธที่ผ่านมา ปกติจะเป็นวันที่เงียบๆ เพราะเต็มไปด้วยการทำงานอัดแน่นตลอดทั้งวันของผม
 
          แต่วันทำงานวันที่ 3 ของสัปดาห์นี้ มีข่าวน่าตกใจ (แต่ยังไม่ควรแตกตื่น) เกิดขึ้น และเล็ดลอดมาเข้าหู จากแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือได้ว่า ทางจุฬาฯ กำลังมีแผนจะรื้อ "ลิโด" และ "สกาล่า" เพื่อนำพื้นที่ไปทำเป็น shopping mall ในเร็วๆ นี้
 
          ผมได้ยินข่าวตอนแรกก็ขำๆ ว่าคงไม่จริงหรอก เพราะว่ารอบๆ เอว รอบตัว และรอบๆ หน้าอกหน้าใจของลิโดเอง ก็มีศูนย์การค้าและแผงการขาย (ที่ได้ข่าวว่ามีมาเฟียมาเกี่ยวข้อง) อยู่แล้ว อีกทั้งไม่นานมานี้ ก็เพิ่งจะเปิดตึกเพื่อการค้าผสมการศึกษาใหม่ๆ อยู่ไม่ไกล และขณะเดียวกัน พื้นที่ซึ่งกวาดไถจะเรียบของที่ตั้งโรงหนังสยาม ก็กำลังก่อร่างสร้างตัว เพื่อจะเป็นอาคารเพื่อธุรกิจเต็มที่
 
          พอคิดง่ายๆ ดังนี้ จึงรู้สึกว่าข่าวเกี่ยวกับลิโดจะเรื่องข่าวลือมากกว่าข่าวจริง พูดง่ายๆ คือเป็นเรื่องไม่น่าเชื่อ มากกว่าจะเชื่อ
 
          แต่เชื่อไหมว่า ตลอดช่วงเช้าไล่มาจนถึงบ่ายคล้อย แสงแดดจะกลับบ้านอยู่แล้ว ยังมีทวิตเตอร์ เฟซบุ๊ก และอีเมลไหลมาเรื่อยๆ ในเชิงถามว่า รู้หรือยังว่า ลิโดจะถูกรื้อ
 
          ต้องขออภัยทุกท่านด้วยหากว่า ข่าวลิโดเป็นข่าวลือ ...แต่ถ้าสมมุติมันเป็นข่าวจริง ! นั่นหมายความว่า มันเป็นการสูญเสียครั้งใหญ่ทั้งในเชิงวัฒนธรรมและชุมชนของคนรักหนัง ไม่ต่างจากที่ใครหลายคนในหนัง cinema paradiso เคยเห็นโรงหนังเล็กๆ ซึ่งเป็นสวรรค์ของพวกเขาถูกไฟไหม้
 
          ถ้าลิโดถูกรื้อไปจริงๆ แม้มันจะไม่ได้จากลาอย่าง "ปวดร้าว" แบบ "โรงหนังสยาม" แต่ความรู้สึกในการสูญเสีย คงไม่แตกต่างกัน ไม่แตกต่างเพราะการมีอยู่ของลิโดหรือสกาล่า เต็มไปด้วยเรื่องราวมากมาย อาทิ ความผูกพันของคนดูหนังเล็กๆ กับโรงภาพยนตร์แห่งนี้ มาหลายสิบปี หรืออาจะครึ่งศตวรรษหากนับว่า เราไม่เริ่มต้นกับลิโด้ยุคสองหลังไฟไหม้
 
          ประการต่อมา...อันนี้สำคัญมาก
 
          นอกเหนือจากความผูกพันอย่างลึกซึ้ง ระหว่างโรงหนังกับคนดูแล้ว ลิโดและสกาล่า รวมไปถึงโรงหนังสยามยุคเก่า เคยเป็นและยังเป็น สถานที่ในการดู "หนังทางเลือก" หรือหนังนอกกระแส ที่โรงเครืออื่นๆ ไม่ค่อยสนใจ (และไม่ผิด)
 
          ขยายตรงนี้ให้กว้างขึ้น ในรอบ 10 ปีที่ผ่านมา มีหนังมากมายหลายเรื่อง ที่เราล้วนรู้กันดีว่า เราจะสามารถดูได้ที่นี่ "ที่เดียว" หรือแม้แต่ตอนนี้ หนังที่ดูได้ที่นี่ที่เดียวก็คือ หนังสารคดี " 'รงษ์ วงศ์สวรรค์" ซึ่งจะฉาย 4 รอบวันที่ 17-18 มีนาคม (ถามว่า ถ้าไม่มีลิโด เราก็อาจจะไม่โรงในการฉายรอบของหนังสารคดีเรื่องนี้เลย)
 
          ลิโดเองก็ไม่ใช่ทำตัว "ติสต์แดก" ตามคาแร็กเตอร์ของหนังนะครับ เราได้เห็นแล้วว่า ผู้บริหารก็เก่งในการปรับเปลี่ยนแนวทาง ฉายหนังตลาดมาสลับรอบ แบ่งปันช่วงเวลาต่างๆ เพื่อให้ตัวธุรกิจไม่บาดเจ็บเกินไป แนวทางแบบนี้ ลิโดทำมานานแล้ว และก็เป็นเรื่องที่ "คนรักลิโด" เอาใจช่วยอย่างเข้าใจดี
 
          ผมยอมรับว่า เวลาต้องดูหนังสักเรื่อง ถ้าภาพยนตร์เรื่องนั้น มีฉายในหลายเครือ ผมจะเลือกดูที่ลิโดก่อน เพราะอย่างน้อยที่สุด ค่าตั๋วถูกๆ แค่ 100 บาทของเรา ก็พอจะช่วยแบ่งจ่ายค่าแอร์ ค่าน้ำ ค่าไฟได้บ้าง (แม้เพียงนิดน้อยมาก)
 
          อาจจะมีการเถียงว่า แต่หนังบางเรื่องก็อาจจะหาดูได้จากโรงอื่นๆ ได้มิใช่หรือ...ผมไม่ได้วิพากษ์วิจารณ์โรงหนังอื่นๆ ว่าไม่ดี แต่กำลังบอกว่า แต่ละโรงภาพยนตร์มีแนวทางที่น่าสนใจและโดดเด่นแตกต่างกัน ตรงนี้เอง แม้จะมีรอบเวลาในการฉายบ้าง แต่หลายครั้ง ก็เป็นการฉายแบบ 1 หรือ 2 รอบต่อวัน แถมบางทีไปอยู่เวลาดึกๆ หรือไปไว้ในโรงหนังที่มีราคาตั๋วสูงๆ ซึ่งจะว่าไป ขัดต่อกระเป๋าหนังของคนดูหนังคาแร็กเตอร์แบบนั้น
 
          ประการต่อมา เราก็พบว่า ระยะหลังๆ โมเดลของลิโดก็มีการปรับตัวในเรื่องธุรกิจ ผมไปดูหนังที่ลิโดแทบทุกสัปดาห์ จนสนิทกับคนขายตั๋ว.. พนักงานฉีกบัตร.. แม่ค้าที่น่ารักในร้านขนม.. ก็เห็นได้ว่า ทางลิโดเองก็มีรูปแบบกิจกรรมจอนย์เวนเจอร์อยู่เรื่อยๆ อย่างวันเสาร์ที่ผ่านมา พอจะมีกิจกรรมฉายหนังการ์ตูน 3 เรื่อง ผมเพิ่งทราบว่า ทางโรงเองก็ทำการให้ค่ายหนังขายตั๋วตามข้อตกลงที่เหมาะสม และสิ่งที่เห็นก็คือ มีเด็ก เยาวชน มาดูหนังเต็มไปหมด
 
          ภาพเหล่านี้ คงจะไม่มีอีก หากว่าข่าวที่ได้ยินมาเมื่อสายๆ วันพุธ ลือกันอยางหนาหูว่า จะมีการรื้อลิโดและเหลือความทรงจำเกี่ยวกับโรงนี้
 
          ผมไม่โทษจุฬาหรอกครับ เพราะการเป็นเจ้าของพื้นที่ และนำไปทำเป็นอะไรที่ได้เงินเยอะๆ มันก็เป็นความชอบธรรมที่เข้าใจได้ ตามหลักของทุนนิยมทั่วไป
 
          แต่มันน่าเสียดายครับ...ที่โรงหนังเก่าแก่คลาสสิกที่สุด กำลังจะหมดอายุขัย
 
          ถ้าใครถามว่า ลิโดกับสกาล่า เป็นอะไรในความหมายของหนัง
 
          ในฐานะคนดูมายาวนาน บอกได้ว่า พวกเขาเป็น "แม่และพ่อ" ของวัฒนธรรมหนัง
 
          เป็นเหมือนวรรณกรรมชั้นดี...เพลงคลาสสิก...
 
          ที่ถึงนาทีนี้ ขอให้ข่าวที่ได้ยิน เป็นเรื่องไม่จริง
 
          ที่จริงกว่าข่าว คือถ้อยคำจากใจ คนดูหนัง คนหนึ่ง
.............................
(หมายเหตุ โศกนาฏกรรมคนรักหนังดีถ้าไม่มี'ลิโด้'และ'สกาล่า':หนังโรงเล็ก โดย... นันทขว้าง สิรสุนทร [email protected])