อย่าโทษ'จานดำ' | คมชัดลึก

          ผมเข้าใจเจตนาดีของผู้เขียนเรื่อง "จานดำ" เป็นอันตราย เพราะรายการในแพล็ตฟอร์มส่วนใหญ่เป็น "ช่องทีวีขายของ" จึงต้องการเตือนสติผู้ชมให้ตระหนักถึงภัยของสารพัดอาหารเสริม สมุนไพร ยา ฯลฯ ที่มีการโฆษณากันโจ๋งครึ่มอยู่ในช่องต่างๆ
 
          หากอ่านแค่พาดหัว ก็อาจคิดว่าผู้เขียนมีอคติกับจานดำจนเกินไป เพราะรายการประเภท "ขยะทีวี" ก็มีอยู่ในจานสีอื่นๆ เช่นกัน และคิดว่าจานดำเป็นเสมือนตัวแทนจานรับสัญญาณดาวเทียมในทุกแพล็ตฟอร์ม
 
          จะว่าไปแล้ว หากไม่มี "ผู้ผลิตเนื้อหา" ไม่มีผู้ลงทุนทำช่องทีวีดาวเทียม จานดำจานโปร่งก็ไม่ต่างจากตะแกรงตากปลาแห้ง หรือตากกางเกงใน
 
          ความเป็น "ขยะทีวี" จึงอยู่ที่ผู้ผลิตเนื้อหา ไม่ใช่เรื่องของผู้ผลิตจานรับสัญญาณดาวเทียม แต่บังเอิญช่วงนี้ปลอดผู้คุมกฎกติกา จึงทำให้เกิดภาวะขยะล้นจอ
 
          ก่อนอื่น ต้องทำความเข้าใจว่า ทีวีดาวเทียมบ้านเรามีการส่งสัญญาณอยู่ 2 ระบบคือ "จานดำใหญ่" หรือจานโปร่ง ระบบซีแบนด์ กับ "จานเล็ก" หรือจานทึบ ระบบเคยูแบนด์
 
          แต่ก็มีหลายแพล็ตฟอร์มคือ "จานดำใหญ่" หรือจานโปร่ง ระบบซีแบนด์ ก็มีทั้งแบรนด์พีเอสไอ, ไดนาแซท, อินโฟแซท, ไทยแซท, สามารถ ฯลฯ
 
          ส่วนจานทึบระบบเคยูแบนด์ก็มีแพล็ตฟอร์มหลักๆ คือ จานเหลือง(ดีทีวี) และจานดำเล็ก(พีเอสไอโอเค) รับสัญญาณจากดาวเทียมไทยคม พร้อมกับจานส้ม(ไอพีเอ็ม) ที่รับสัญญาณจากดาวเทียม NSS6 (เนเธอร์แลนด์)
 
          ปกติจานเหล่านี้จะมี "กล่องรับสัญญาณ" เป็นของผู้ผลิตจานดาวเทียมยี่ห้อนั้นๆ ขณะเดียวกันก็มีผู้ประกอบการที่ขายกล่องอย่างเดียว อาทิ แกรมมี่ที่ขายกล่องวันสกาย ขายแพล็ตฟอร์มแกรมมี่
 
          ผมเฝ้าตรวจสอบแต่ละแพล็ตฟอร์ม ก็พบว่ามีการบรรจุเนื้อหาที่แตกต่างกันออกไป จานดำอาจมีจำนวนช่องมากถึง 100 กว่าช่อง แต่กว่าร้อยละ 70 ของช่องทีวีนั้นเป็นช่องขายของ
 
          เหตุใดจานดำจึงมีแต่เนื้อหาแบบว่าขายตรง ขายยาขายอาหารเสริม?
 
          เรื่องนี้ผมอยากทำความเข้าใจกันสักนิด แรกที่มีการขายจานดาวเทียม ก็มุ่งเน้นไปที่คนชนบทห่างไกล ซึ่งรับสัญญาณฟรีทีวีไม่ชัด จึงต้องทำจานโปร่งหน้ากว้าง และชาวบ้านที่ซื้อไปติดตั้งก็หวังจะดูละครช่อง 3 หรือช่อง 7 สีเป็นหลัก
 
          เนื่องจากสมัยโน้น กฎหมาย กสทช. ยังไม่มีวี่แววว่าจะเกิด จึงมีนายทุนบางรายใช้ใบอนุญาตประเทศเพื่อนบ้านเช่าสัญญาณดาวเทียมกับไทยคมอีกทอดหนึ่ง มันจึงเปิดทางให้กลุ่มสินค้าขายตรงเข้ามาผลิตรายการ
 
          ถ้ายังจำได้กัน ปุ๋ยปูแดงก็อาศัยช่องว่างของกฎหมายสื่อ ทำการโฆษณาขายสมาชิกกันอย่างเอิกเกริก จนดีเอสไอเข้ามาจัดการ ปุ๋ยปูแดงก็เงียบหายไป
 
          เมื่อคนดูทีวีผ่านจานดำยุคแรกเป็นเกษตรกร ผู้ประกอบการสินค้าเกษตรก็เข้ามาใช้สื่อดาวเทียมเจาะตลาด แถมด้วยขบวนการขายยาผีบอกที่สนองตอบผู้บริโภคตลาดล่าง
 
          สำหรับจานทึบมีอยู่ประมาณ 70-80 ช่อง เฉพาะจานเหลืองมีช่องทีวีขายตรงไม่มากนัก ผิดกับจานส้มที่มีช่องขายยาวิเศษ และขายเรื่องไสยศาสตร์อยู่ในจำนวนที่มากกว่า