มาห์เลอร์-โซเชียลเน็ตเวิร์กกับโลงผี | คมชัดลึก

           มีความเคลื่อนไหวของงานคลาสสิกจากมูลนิธิมหาอุปรากรกรุงเทพมาฝากคุณผู้อ่านอีกครั้ง เพราะหลังจาก "แม่นากทัวร์ลอนดอน" ของสมเถา สุจริตกุล เมื่อกันยายนปีก่อนประสบความสำเร็จอย่างเยี่ยมยอดในแง่ศิลปะ ขณะเดียวกันก็เป็นฝันร้ายในแง่ทุนทรัพย์สำหรับคณะมหาอุปรากรที่ผ่านร้อนหนาวมานานถึง 10 ปี... 
 
          แต่ด้วยใจยังสู้ สมเถาเปิดแคมเปญในโซเชียลเน็ตเวิร์กผ่านบล็อกและเฟซบุ๊กประกาศขอรับบริจาคทุนสนับสนุนเพื่อความต่อเนื่องของการนำเสนอซิมโฟนีมาห์เลอร์ครบวงจร ซึ่งได้รับการยกย่องในระดับนานาชาติ เป้าหมายของเขาคือหา ‘เทวทูตกุสตาฟ’ 100 คนเป็นผู้อุปถัมภ์รายการโดยบริจาคทุนทรัพย์สนับสนุนการผลิตรายละ 5,000 บาท หรือกว่านั้น  และในปีนี้สมเถาได้ขยายระดับเทวทูตโดยรวม ‘เทวทูตน้อย’ สำหรับผู้ประสงค์จะบริจาคน้อยกว่านั้น
 
          “มาห์เลอร์เป็นคีตกวีที่สามารถแสดงออกซึ่งอารมณ์อย่างรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นความรัก ความหลง หรือกิเลสของมนุษย์”  สมเถากล่าว “ผมไม่ควรพูดถึงความต่อเนื่องของวงจรมาห์เลอร์ในสถานการณ์ที่น่าเป็นห่วง แต่กระนั้น... ในบรรดาซิมโฟนีทั้งหมดของมาห์เลอร์ ซิมโฟนีบทนี้... หมายเลข 6... เป็นสัญลักษณ์ที่งดงามสมบูรณ์แบบแห่งการดิ้นรนต่อสู้กับความหมดสิ้นซึ่งความหวัง”  
 
          เมื่อสองสัปดาห์ก่อน สมเถาประกาศการแสดงด้วยแรงศรัทธา ทุนสนับสนุนหลั่งไหลมาจากทั้งในและนอกประเทศผ่านบล็อก www.somtow.org ณ วันนี้จำนวนเงินสนับสนุนที่ได้รับมีประมาณหนึ่งส่วนสี่ของทุนการผลิต 
 
          “ผมรู้สึกซาบซึ้งมากที่เพื่อนๆ และแฟนคลับบริจาคแม้เพียง 5 หรือ 10 เหรียญจากต่างประเทศเช่นสหรัฐ พวกเขาไม่มีโอกาสมาฟังแต่ก็ยินดีที่จะช่วยสานฝันให้เราได้แสดงซิมโฟนีของมาห์เลอร์ครบทุกบทภายในปี 2557”
 
          สมเถา บอกต่อไปว่า ค่าใช้จ่ายในการนำเสนอซิมโฟนีมาห์เลอร์โดยนักดนตรีที่ดีที่สุดของประเทศใช้ทุนทรัพย์เพียงหนึ่งส่วนเจ็ดของงานเดียวกันในยุโรป
 
          สยามฟิลฮาร์โมนิคได้ก้าวมาถึงครึ่งทางของ ‘วงจรมาห์เลอร์’ แล้ว แต่หมายเลข 6 เป็นสุดยอดของความวิเศษในบรรดาซิมโฟนีทั้งหมดของมาห์เลอร์ เห็นได้จากชื่อเล่นว่า The Tragic - ซึ่งมาห์เลอร์ไม่ได้ตั้งขึ้นเอง  นอกจากนั้น ซิมโฟนีหมายเลข 6 ยังเป็นผลงานที่โปรดที่สุดของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ซึ่งสมเถาได้ถวายสัตย์ว่านักดนตรีไทยจะบรรเลงซิมโฟนีทุกบทของมาห์เลอร์ในวันหนึ่ง
 
          สมเถาบุกเบิกผลงานของมาห์เลอร์ด้วยความร่วมมือของสถานเอกอัครราชทูตออสเตรียประจำประเทศไทย และสมาคมมาห์เลอร์นานาชาติ  ผู้แทนสมาคม สแตน กายุสกี้ ได้มอบบาตองที่ลีโอนาร์ด เบิร์นชไตน์ ผู้ล่วงลับไปแล้ว ใช้อำนวยเพลงซิมโฟนีเดียวกันนี้เป็นครั้งสุดท้ายในชีวิตวาทยกร ให้สมเถาใช้อำนวยเพลงในการบรรเลงมาห์เลอร์หมายเลข 9  ซึ่งนักวิจารณ์ดนตรีจากสิงคโปร์ถึงกับออกปากชมเชยว่า
 
          “ไมสโตรสมเถาเข้าถึงผลงานอย่างลึกซึ้งในฐานะคีตกวีด้วยกัน  เขาหล่อหลอมแต่ละวลีอย่างระมัดระวังและด้วยความเข้าใจอย่างแท้จริง  จึงเห็นได้อย่างชัดเจนว่าจงใจสื่อและไม่ใช่เพื่อสร้างความประทับใจ ความผูกพันส่วนตัวที่สมเถามีต่อดนตรีแรงกล้าจนผู้ฟังรู้สึกได้โดยเฉพาะในกระบวนสุดท้าย-ความรับผิดชอบที่มีต่อนักดนตรีทำให้พวกเขาสามารถเล่นได้ในระดับดีเด่นกว่าที่เคย นับเป็นบุญหูอย่างยิ่งของผู้ฟัง” บรูซ แกสตัน เรียกการบรรเลงครั้งนั้นว่า  “เป็นดนตรีคลาสสิกที่ยอดเยี่ยมที่สุดในประเทศไทยตลอดเวลา 40 ปีที่ผมใช้ชีวิตที่นี่”
 
          องค์ประกอบที่ขัดกันของซิมโฟนีหมายเลข 6 ได้แก่การลำดับกระบวน กับ ‘เสียงค้อนแห่งโชคชะตา’ ในโน้ตดนตรี มาห์เลอร์กำหนดให้มีเสียงไม้ขนาดใหญ่ฟาดลงมา มีหลายคนถกเถียงกันว่าจะเล่นอย่างไร ทางออกของสมเถาซึ่งออกจะแหวกแนวคือ “ผมอยากใช้โลงศพ รองก้นด้วยก้อนกรวด โลงผีจะช่วยให้มองเห็นองค์ประกอบอันเป็นสัญลักษณ์ของค้อน... ซึ่งเหมาะทั้งขนาดและรูปทรง” อาจจะเป็นครั้งแรกก็ได้ที่มีการใช้โลงศพแทนเครื่องเคาะจังหวะ
 
          ไม่มีใครมีความเห็นตรงกันเลยว่าอีก 2 กระบวนควรจะบรรเลงในรูปแบบ Scherzo-Andente หรือ Andante-Scherzo “ที่เห็นชัดๆ อย่างหนึ่งก็คือ” สมเถากล่าว “สองกระบวนที่ต่อเนื่องเป็นซิมโฟนีที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง” สมเถาจะตัดสินว่าจะเล่นกระบวนไหนก่อนในวันแสดงจริง
 
          การบรรเลงมาห์เลอร์ 6 โดยสยามฟิลฮาร์โมนิค กับคอนเสิร์ตมาสเตอร์รับเชิญจากประเทศฮังการี วิลโมส โอลาห์ และอำนวยเพลงโดย สมเถา สุจริตกุล เปิดแสดงในวันพฤหัสบดีที่ 16 กุมภาพันธ์ 2555 ที่ห้องประชุมมหิศร เอส.ซี.บี. ปาร์คพลาซ่า รัชโยธิน 
 
          คำถามทิ้งท้ายมีอยู่ว่า ...อะไรจะเกิดขึ้นถ้าสมเถาหาเงินได้ไม่พอค่าทำคอนเสิร์ต “ผมก็... คงต้องก่อหนี้ต่อไป” ไมสโตรสมเถากล่าวเศร้าๆ   “แต่จะว่าไปแล้ว... ชีวิตเราก็แค่เนียะ...”

 ****หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเข้าไปดูได้ที่ http://www.thaiticketmajor.com/concert-detail-en.php?sid=1142 หรือ http://operasiam.net
 สำรองบัตรได้ที่ไทยทิคเก็ตเมเจอร์ทุกสาขา 0-2262-3456 หรือ
www.thaiticketmajor.com และมูลนิธิมหาอุปรากรกรุงเทพ 0-2231-5273, 08-9136-9981, 08-6749-9559 [email protected] 
...................
(หมายเหตุ มาห์เลอร์ - โซเชียลเน็ตเวิร์กกับโลงผี:เรื่องเด่นประเด็นดัง)