ภูเขาขยะหลังน้ำลด
ภูเขาขยะหลังน้ำลด:ศิลป์แห่งแผ่นดิน โดย... ศักดิ์สิริ มีสมสืบ
ตบยุงทีละตัวตบไม่สิ้น บึงน้ำเน่าคลุ้งกลิ่นอย่าเกลือกกลั้ว ทำต้นธารให้ใสไม่ขุ่นมัว ตรองจิตใจให้ทั่วให้ถ่องแท้ คือกิจอันควรแก้แลขัดเกลา อย่ามุ่งตบยุงทีละตัว อย่ามัววิดบึงน้ำเน่า พากเพียรเติมน้ำใหม่ไปบรรเทานานวันเข้าน้ำเน่าย่อมเจือจาง ย่อมสะท้อนเงากระจ่างแห่งจันทร์เพ็ญ ให้นกน้อยชมเล่นเย็นใจเอย
ผมเขียนไว้เมื่อปี พ.ศ.2526 ในวันที่ผมกลับจากไปพบ และพูดคุยกับอาจารย์จ่าง แซ่ตั้ง หลังจากวันนั้น ผมได้นำข้อคิดที่ได้รับจากท่านมาปรับใช้ ดำเนินชีวิตข้าราชการครู ถอยออกมาจากความรู้สึกที่เต็ม “อัตตา”
ผมลาออกจากราชการมาได้ 20 ปีแล้ว ไม่ใช่เป็นเพราะเบื่อหน่ายหรือท้อแท้ในการเติมน้ำดีลงไปในบึงน้ำเน่า แต่เป็นเพราะผมเข้าใจความหมายของสิ่งที่อาจารย์สอนโลกปัจจุบันเต็มไปด้วย “ความคิดเห็น” ประกอบไปด้วยความเห็นถูกและเห็นผิด สัมมาทิฐิ มิจฉาทิฐิ เป็นโลกขั้นตรรกะ ปะทะ ประจัน ประเชิญ จนโกลาหลวุ่นวาย ทุกคนล้วนเป็นหนึ่งในโลกแห่งความคิดเห็น แม้เราจะไม่ได้ออกความคิดเห็นก็ตาม การนิ่งเฉยก็ยังเป็นการแสดงความคิดเห็นแบบหนึ่ง ผมชอบคำว่า ความคิดเห็นครับ แต่ก็คิดเล่นๆ ว่า “เพราะคิดจึงเห็น” ถ้าไม่คิดล่ะจะเห็นไหม หรือบางที “คิดแต่อาจไม่เห็น” หรือ “ไม่คิดแต่เห็น” นี่เป็นการเล่นกลตรรกะเท่านั้นเองครับ
ในเล่ห์กลแห่งความคิดนั้น ไม่อนุญาตให้ใครเป็นคนโง่ หรอกนะครับ ถ้าแสดงความคิดเห็นออกมาแบบโง่ๆ ก็ย่อมจะถูกโห่ฮา ดีไม่ดีโดนขว้างปาเอา แต่เชื่อเถิดครับ จะได้รับเสียงปรบมือให้กำลังใจด้วย เพราะคนฉลาดมีพวกฉันใด คนโง่ก็มีพวกฉันนั้น รวมทั้งความเห็นชอบเห็นผิด หรือเห็นผิดๆ ถูกๆ ครึ่งๆ กลางๆ กระทั่ง เห็นผิดแบบสุดโต่งก็ตาม
ผมเขียนเรื่องนี้ไปตามน้ำ ส่งท้ายปลายภาคมหาอุทก ไม่เชิงปริวิตกแต่ก็รู้สึกวังเวงว่า ต่อแต่นี้บ้านเมืองเราจะกลับเข้าสู่ความขัดแย้ง ซึ่งดูเผินๆ เป็นความขัดแย้งทางความคิดเห็น แต่แท้จริงแล้วเป็นเรื่องของน้ำดีกับน้ำเน่า มหาอุทกภัยที่เพิ่งผ่านไปเป็นเครื่องบ่งชี้ได้ดีว่าสังคมเรานั้นสะสม “สิ่งปฏิกูล” ไว้มากมายเพียงใด
“พากเพียรเติมน้ำใหม่ไปบรรเทาแม้นานวัน น้ำเน่าย่อมเจือจาง” ประโยคนี้เป็นเพียง “ความคิดเห็น” เท่านั้น เพราะย่อมมีคำถามตรวจสอบ “อัตตา” ตามมา ให้ต้องพิสูจน์กันอีกว่าใครน้ำดีใครน้ำเน่ากันแน่
..........
(หมายเหตุ ภูเขาขยะหลังน้ำลด:ศิลป์แห่งแผ่นดิน โดย... ศักดิ์สิริ มีสมสืบ)